Akciğer kanseri neden olur? En etkili tedavi yöntemi nedir?

Kategori: Kanser, Sağlık Sözlüğü Print

Akciğer kanseri dünyada en yaygın ve tehlikeli kanser türlerinden biridir. En önemli tetikleyicisi sigaradır. Tedavisine kanserin türü, ne kadar yayıldığı ve genel sağlık, yaş gibi birtakım faktörlere bağlı olarak karar verilir. Erken teşhis edilirse cerrahi müdahale ile iyileşme oranı yüksektir. Ancak ameliyat uygun değilse kanserli hücreleri yok etmek için radyoterapi ve kemoterapi önerilebilir. Hastalığın ileri evrelerinde uygulanan hedefe yönelik ilaç tedavilerinden umut verici sonuçlar alınabilmektedir. Hangi tedavi yönteminin daha etkili olduğunu söylemek zordur çünkü kanserin evresine, hastanın bireysel farklılıklarına göre pek çok etken sonucu değiştirebilir.

Akciğer kanseri nedir?

Akciğer kanseri, akciğerde anormal hücrelerin gelişip çoğalmasıyla oluşur. Solunum sisteminin en önemli organı olan akciğerler, oksijeni vücudumuza getirip kan dolaşımına geçirerek hücrelerde dolaşımını sağlar. Akciğerlerde iki ana lob vardır. Bunlar sağ ve sol loblardır ve kendi içlerinde üst, orta ve alt olarak üç loba ayrılırlar. Kanserli hücreler bu loblarda gelişir.

Akciğer kanseri türleri

Akciğer kanseri, anormal hücrelerin görünümüne göre iki ana türe ayrılır:

  • Küçük hücreli akciğer kanseri: Kanserli hücreler küçük olduğundan böyle tanımlanmıştır ve oldukça yaygındır. Benzer şekilde gelişen akciğer kanserlerini kapsar. Örneğin skuamöz hücreli karsinom, adenokarsinom ve büyük hücreli karsinom bu türde değerlendirilir.
  • Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri: Daha hızlı büyüyüp yayılır. Tedavisi daha zordur ama nadir görülür. Neredeyse sadece ağır sigara içen kişiler bu akciğer kanserine yakalanır.

Akciğer kanseri neden olur?

Akciğer kanserinin kesin bir nedeni yoktur ancak hastalığın olası tetikleyicileri şunlardır:

  • Sigara içmek ve dumanına maruz kalmak: Akciğer kanseri sigara içen ve sigara dumanına maruz kalan insanlarda yüksek oranda görülmektedir.
  • Radona maruz kalmak: Radyoaktif bir gaz olan radon akciğer kanserinin en önemli ikinci tetikleyicisidir.
  • Kanserojen maddelere maruz kalma: Asbest, arsenik, krom gibi.
  • Genetik faktörler: Ailede bir akciğer kanseri hikayesi varsa özellikle sigara içen kişilerin bu hastalığa yakalanma riski yüksektir.

Akciğer kanserinin belirtileri nelerdir? Nedenleri, tanısı ve evreleri

Akciğer kanseri belirtileri

  • Geçmeyen ve şiddeti zamanla artan alışılmadık bir öksürük
  • Az bile olsa kan öksürmek
  • Devamlı balgam çıkartmak
  • Nefes darlığı
  • Derin nefes alındığında ya da öksürüldüğünde kötüleşen göğüs ağrısı
  • Ses kısıklığı, hırıltı
  • İştah ve kilo kaybı
  • Halsizlik ve yorgunluk
  • Kemik ağrısı, Baş ağrısı

Akciğer kanseri genellikle ilk evrelerde belirti vermez. Bu belirtiler hastalığın ileri evrelerinde karşımıza çıkar.Bu belirtiler soğuk algınlığı gibi başka rahatsızlıkların belirtileriyle karıştırılıp ciddiye alınmadığından akciğer kanserinin erken teşhisi zordur. Hastalık ilerledikçe nerede ve nasıl geliştiğine bağlı olarak farklı belirtiler görülebilir. Örneğin akciğerlerdeki tümörler yüzdeki sinirleri etkileyebilir ya da omuz, sırt ağrısı olabilir.

Akciğer kanseri nasıl teşhis edilir?

Erken teşhis taramaları

Akciğer kanseri oldukça yavaş ilerleyen ve belirtileri yayıldıkça ortaya çıkan kanser türlerinden biridir. Bu nedenle erken teşhis edilmesi çok zordur. Ancak erken teşhis kanserin gelişimini durdurabilir. Bu nedenle uzun yıllar boyunca yoğun sigara içenler ve 55 yaş ve üstü kişiler, yıllık akciğer kanseri taraması yaptırmayı düşünebilirler.

Görüntüleme testleri

Genelde öncelikle röntgen filmi çekilir. Çekilen film, akciğerlerinizdeki anormal bir kitleyi veya nodülü ortaya çıkarabilir. Bilgisayar taraması (BT), röntgenle görüntülenemeyen daha küçük lezyonları ortaya çıkarmak için erken teşhis amacıyla kullanılabilir. Ayrıca kitlenin yerini daha ayrıntılı görüntüleyebilir.

  • Balgam sitolojisi: Eğer inatçı bir öksürüğünüz varsa ve balgam üretiyorsanız, mikroskop altında balgamı incelemek bazen akciğer kanseri hücrelerinin varlığını ortaya çıkarabilir.
  • Biyopsi: Akciğerlerde anormal hücre varlığı tespit edilirse kanserin türünü saptamak için bu hücrelerden biyopsi ile örnek alınıp incelenmek üzere patolojiye gönderilir. Biyopsi birçok şekilde yapılabilir; bronoskopi, mediastinoskopi ve iğne biyopsisi gibi.

Akciğer kanseri evreleri

Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri, dört ana evreden oluşur:

  • Evre I: Kanser sadece akciğer loblarından birindedir.
  • Evre II: Kanser akciğerden yakındaki lenf bezlerine yayılmıştır.
  • Evre III: Kanser her iki akciğer arasındaki boşluğa ve akciğer zarına ilerlemiştir.
  • Evre IV: Kanser, her iki akciğerde, akciğeri ve kalbi çevreleyen sıvıya veya karaciğer, beyin, kemik gibi vücudun diğer bölümlerine sıçramıştır. Hastalığın en ileri ve ölümcül evresidir.

Küçük hücreli akciğer kanseri ise iki ana evreye sahiptir:

  • Sınırlı evre: Kanser akciğerin tek tarafındadır.
  • İleri evre: Kanser her iki akciğere, lenf düğümlerine, akciğerin etrafındaki sıvıya, kemik iliğine ve-veya diğer organlara yayılmıştır.

Akciğer kanseri metastazı

Akciğer kanseri genellikle beyin ve kemikler gibi vücudun diğer bölgelerine yayılır (metastaz). Yayılan kanser, hangi organın etkilendiğine bağlı olarak ağrı, bulantı, baş ağrısı veya başka belirtilere neden olabilir. Akciğer kanseri diğer doku ve organlara yayıldığında genellikle tedavi edilemez. Tedaviler, belirtileri azaltmak ve hastanın daha uzun yaşamasına yardımcı olmak için kullanılabilir.

Akciğer kanseri tedavisi

Akciğer kanseri ameliyatı

Kanser akciğerlerle sınırlıysa ameliyat bir seçenek olabilir. Akciğerdeki kanserli kitle (tümör) ve bir miktar sağlıklı doku cerrahi müdahale ile çıkartılır. Gerek görülürse kontrol amaçlı göğüs bölgesinden lenf bezleri de alınabilir. Dört ayrı şekilde uygulanır:

  • Kama rezeksiyonu: Tümörlü akciğerin bir parçası sağlıklı dokuyla birlikte çıkarılır.
  • Segmental rezeksiyon: Akciğerin daha büyük bir kısmı çıkarılır.
  • Lobektomi: Sadece kanserli loblardan biri tamamen çıkartılır.
  • Pnömonektomi: Kanser akciğere girip çıkan damar ve bronşlara yakınsa ya da bir tarafta birden fazla akciğer bölgesini tutuyorsa o taraf akciğerin tamamı çıkartılır.

Akciğer kanserinin teşhis ve tedavisinde devrim niteliğinde gelişmeler var!

Radyasyon tedavisi

Radyasyon tedavisinde kanserli hücreleri öldürmek için X-ışınları ve protonlar gibi güçlü enerji ışınları kullanır. Ameliyat öncesi kitleyi küçültmek ve ameliyat sonrası, kalan kanserli hücreleri temizlemek için uygulanabilir. Genellikle kemoterapi ile birlikte verilir. Cerrahi müdahalenin gerçekleştirilemediği durumlarda radyasyon tedavisi, kemoterapi ile birlikte birinci seçenek olabilir.

Radyasyon tedavisi ileri evre akciğer kanserlerinin ağrı gibi belirtililerini hafifletmek için de kullanılabilir. Başlıca yan etkileri bulantı, kusma ve akciğer bölgesinde ciltte kızarmadır.

Kemoterapi

Kemoterapide kanserli hücreleri yok etmek için ilaç kullanır. Bir veya daha fazla kemoterapi ilacı damardan ya da ağız yoluyla verilebilir. Kemoterapi, tek başına haftalar ya da aylarca sürebilir. Tümörü küçültmek için ameliyat öncesi ve kanserli hücreleri temizlemek için ameliyat sonrası radyasyon tedavisiyle birlikte verilebilir. İleri seviye hastalarına da sadece ağrı gibi semptomlarını hafifletebilmek için yine radyasyonla birlikte uygulanabilir. Başlıca yan etkileri saç dökülmesi, aşırı halsizlik, bulantı ve kusmadır.

Radyocerrahi

Stereotaktik radyocerrahi geleneksel anlamda bir ameliyat şekli değildir. Tedavi, tümöre hassas şekilde yönlendirilmiş radyasyonu daha yüksek dozlarda uygulamayı içerir. Bir veya birkaç seansta tedavi tamamlanır. Özellikle ameliyat edilemeyen akciğer kanseri hastalarına uygulanabilir. Ayrıca beyin dahil vücudun diğer bölgelerine yayılan akciğer kanserini tedavi etmek için de kullanılabilir.

Hedefli ilaç tedavisi

Hedefli ilaç tedavisi, kanserli hücrelerdeki anormalliklere odaklanır. Bu anormallikleri bloke ederek kanserli hücreleri öldürebilir. Genelde ileri evre ve tekrarlayan kanser tedavilerinde uygulanır. Hedefli ilaçların çoğunlukla kalıtsal genetiğe sahip kişilerde işe yaradığı gözlenmiştir. Tedavinin etki derecesi kanserli hücreler test edilerek saptanabilir.

İmmünoterapi

İmmünoterapi, bağışıklık sistemini kanserle savaşmak için kullanır. Vücudun hastalıklarla savaşan bağışıklık sistemi kansere saldıramaz çünkü kanserli hücreler bağışıklık sistemi hücrelerini körleştiren proteinler üretir. İmmünoterapi bu sürece müdahale ederek çalışır. Bu tedavi genellikle gelişmiş akciğer kanseri olan kişilerde kullanılır.

İmmünoterapi akciğer kanseri tedavisinde başarıyı çok arttırdı

Palyatif bakım

Palyatif bakım, akciğer kanserinin ağrı ve diğer belirtilerinden kurtulmaya odaklanan özel bir tıbbi bakımdır. Palyatif bakım uzmanları, hastanın tedavi sürecine ekstra bir destek sağlamak için hastanın kendisi, ailesi ve tedavisini yürüten doktorlarıyla birlikte çalışır. Cerrahi, kemoterapi veya radyasyon terapisi gibi tedaviler sırasında kullanılabilir. Hastanın daha iyi hissetmesine ve daha uzun yaşamasına yardımcı olabilir.

Akciğer kanseri olan ne kadar yaşar?

Küçük hücreli olmayan akciğer kanserinde tahmini beş yıllık sağ kalım oranı ilk iki evrede ortalama yüzde 49-31 arasındayken son aşamada yüzde 1’dir. Küçük hücreli akciğer kanseri ise çok saldırgandır. Uzun süreli sağ kalım nadirdir. Tedavi olunmazsa hayatta kalma süresi 2-4 ay olabilir. Kesinlikle ciddiye alınması gereken bir kanser türüdür.

Akciğer kanserine iyi gelen şifalı bitkiler

Tedavi sürecini destekleyebilecek bu şifalı bitkiler pek çok şekilde günlük beslenmenize dahil edilebilir:

  • Reishi mantarı çayı
  • Yeşil çay (Günde 2-3 fincan tüketilebilir)
  • Çörekotu yağı (Günde bir yemek kaşığı içilebilir ya da salata vb. ilave edilebilir)
  • Zerdeçal (Çay ya da yemeklerde baharat olarak kullanılabilir)

Bu bitkileri kullanmadan önce doktorunuza danışmayı unutmayın.

Akciğer kanseri hastaları nasıl beslenmeli?

Akciğer kanserine özellikle önerilecek bir beslenme tarzı yoktur ancak dengeli ve sağlıklı bir beslenme yan etkilerle mücadele etmeye ve daha iyi hissetmeye yardımcı olabilir. Bol miktarda meyve sebze tüketilmelidir. Vücutta belirli vitaminler ve mineraller yetersizse doktor gözetiminde ek gıda takviyeleri kullanmak gerekebilir. Şunlara da dikkat edilmeli:

  • İştahınız ne zaman varsa o zaman yiyin.
  • İştahınız azsa gün boyu daha küçük öğünler yemeyi deneyin.
  • Düşük yağlı yiyecekler seçin. Kırmızı et ve et ürünlerini kesin ve daha az tatlı ürünler tüketin.
  • Sindirim sisteminizi yatıştırmak için nane ve zencefil çayları kullanın.
  • Eğer mideniz hassassa veya ağrınız varsa baharatlardan kaçının ve patates haşlaması gibi hafif ve sade yiyeceklere yönelin.
  • Kabızlık sorunsa daha fazla yüksek lifli yiyecekler tüketin.

Zerdeçal nedir, faydaları nelerdir? Hangi hastalıklara iyi gelir?

Tedavi ilerledikçe bazı gıdalara karşı hassasiyet gelişebilir. Bu durumda bir diyetisyenle görüşmek gerekebilir.

Akciğer kanserini önlemek

Akciğer kanserini önlemenin kesin bir yolu yoktur ama bu önerilere uyarak riskini azaltabilirsiniz.

  • Sigara içmeyi bırakın: Yıllardır sigara içiyor olsanız da bıraktığınız an, akciğer kanseri riskiniz azalmaya başlar.
  • Sigara dumanından kaçının: Sigara içilen ortamlarda bulunmamaya çalışın.
  • Bol bol meyve ve sebze yiyin: Sağlıklı ve dengeli beslenin ve öğünlerinizde meyve ve sebzeye sıkça yer verin.
  • Yüksek dozda ilaç takviyeleri almaktan kaçının: Beta karoten gibi bazı yüksek doz takviyeler akciğer kanseri riskini artırabilir.
  • İş yerinde kanserojen maddelerden kaçının: İş yerindeki zehirli kimyasallara maruz kalmaktan korunmak için önlem alın ve işyeri güvenlik talimatlarına uyun.
  • Düzenli ve sık egzersiz yapın: Düzenli egzersiz yapmıyorsanız yavaşça başlayın ve haftanın en az 4-5 gününü egzersize ayırın.

Akciğer kanseri hastalarına öneriler

  • Tedaviniz hakkında karar vermek için bilgi edinin: Doktorunuzdan akciğer kanserinizin evresi ve tedavi seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi isteyerek konuyla ilgili araştırma yapın.
  • Diğer akciğer kanseri hastalarıyla bağlantı kurun: Bölgenizdeki destek grupları hakkında doktorunuza danışın ya da sosyal medya üzerinden böyle grupları araştırıp iletişime geçin. Bu, hem tecrübe aktarımları hem de moral desteği, dayanışma için etkili bir yoldur
  •  Aktif kalın: Kanser teşhisi, zevk alınan ya da rutin meşguliyetleri bırakmak zorunda kalmak anlamına gelmez. Kendinizi iyi hissettiğiniz anlarda size iyi gelen işlere zaman ayırın.
  • Destek alın: Arkadaşlarınızla ve ailenizle görüşmeyi kesmeyin, onların size yardımcı ve destek olmalarına izin verin.

Akciğer kanserinde nefes darlığı

Nefes darlığı ile başa çıkmak için ek oksijen ve ilaçlar gibi tedaviler vardır ancak bunlar her zaman yeterli gelmeyebilir. Böyle durumlarda şu yollara başvurabilirsiniz:

  • Rahatlamaya çalışın: Nefes darlığı korkutucu olabilir. Fakat korku ve endişe sadece nefes almayı zorlaştırır. Nefes darlığı hissetmeye başladığınızda, rahatlamanıza yardımcı olacak bir aktivite seçerek korkuyu yönetmeye çalışın. Müzik dinleyin, favori tatil yerinizi hayal edin, meditasyon yapın veya bir dua okuyun.
  • Rahat bir pozisyon bulun: Nefes darlığı hissettiğinizde öne eğilmek yardımcı olabilir.
    Nefesinize odaklanın: Nefes darlığı hissettiğinizde zihninizi nefesinize odaklayın. Akciğerlerinizi hava ile doldurmaya çalışmak yerine, diyaframınızı kontrol eden kasları hareket ettirmeye odaklanın.
  • Enerjinizi koruyun: Nefes darlığınız varsa kolayca yorulabilirsiniz. Gündelik işlerinizi önem derecelerine göre yerine getirmeye ve sık sık dinlenmeye çalışın. Gereksiz hareketlerden kaçının.

Nefes darlığını hafifletmek için başka birçok tedavi olduğundan nefes darlığı yaşarsanız veya belirtileriniz kötüleşirse doktorunuza danışın.

Akciğer kenserinde alternatif tıp

Tamamlayıcı ve alternatif yöntemler akciğer kanserini tedavi edemez ama belirtileri hafifletmeye yardımcı olabilir. Bu yöntemleri doktorunuzun omayı olmadan denemeyin.

  • Akupunktur: Vücuttaki hassas noktalara sokulan küçük iğneler ağrı, mide bulantısı ve kusma gibi kanser tedavisinin yan etkilerini hafifletebilir.
  • Hipnoz: Hipnoz, terapist eşliğinde genellikle rahatlama egzersizleriyle yapılır ve olumlu düşüncelere odaklannayı sağlar. Anksiyete, bulantı ve ağrıyı azaltabilir.
  • Masaj: Anksiyete ve ağrıyı hafifletebilir.
  • Meditasyon ve Yoga: Meditasyon stresi azaltıp yaşam kalitesini artırabilirken yoga akciğer kanseri hastalarının iyi uyumasına yardımcı olabilir.

Kaynaklar ve referanslar: 1- Lung Cancer, 2- All about lung cancer, 3- Types of lung cancer

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla