Bilimsel çalışmalara katılan hastalar kendini ‘Kobay’ gibi algılamasın

20 Eylül 2017 |   Kategori: Kongreler, Sağlık Gündemi Print

Lenfoma, multipl miyelom, lösemi gibi kan hücreleri kaynaklı kanserler yani hematolojik kanserlerdeki son gelişmeler, Hematolojik Onkoloji Derneği (HOD) tarafından bu yıl dördüncüsü düzenlenen Hematolojik Onkoloji Kongresi’nde ele alındı. 16-17 Eylül tarihleri arasında K.K.T.C.’nde yapılan kongreye, 190’ı hematalog toplam 270 kişi katıldı. Kongre kapsamında düzenlenen basın toplantısında, Hematolojik Onkoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Seçkin Çağırgan ve Yönetim Kurulu üyeleri, Prof. Dr. Sevgi Kalayoğlu Beşışık, Doç. Dr. Anıl Tombak, Doç. Dr. Emre Tekgündüz ve son dönemde “Kan ve Kök Hücreden Yapay Deri Üretimi” ile dünyanın prestijli tıp ödüllerinden birini alan Türk bilim insanı Prof. Dr. Ercüment Ovalı söz aldı.

TÜRKÖK ile yurt dışı kemik iliği bankalarına ihtiyaç azaldı

Akut lösemiler alanında ki gelişmelerin kongrede öne çıktığını söyleyen Hematolojik Onkoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Seçkin Çağırgan, “Akut miyeloid lösemi tedavisinde neredeyse 40 yıldır önemli bir gelişme yaşanmamıştı. Kemoterapi ile yanıt elde edilmiş hastalarda başkasından nakil gerekli olduğunda akraba dışı kişilerden allojenik nakillerin sonuçları iyileştirildi. Ancak ilk basamak yani nakil öncesi kanser hücresinden arındırma tedavilerinde belirgin bir gelişme söz konusu değildi” dedi.

Türk bilim insanlarından kanser tedavisi için yeni umut: Canlı ilaçlar!

Güncel durumda uygun hastalarda hedefe yönelik tedavi kapsamındaki yeni ilaçların uygulanmasının başlayacağını ifade eden Prof. Çağırgan, diğer ciddi tedavi gelişmelerinin bildirildiği hastalığın multipl miyelom olduğunu söyledi ve şöyle devam etti: “Multipl miyelomda son 10 yıldır tedavi alanında bir devinim oldu. Yeni ilaçlarla multipl miyelom hastalarının yaşam süreleri uzuyor. Akraba donörü olmayan ve mutlaka nakil yapılması gereken hastalara Türkiye Kemik İliği Bankaları arasına katılan TÜRKÖK ile donör bulma oranı, arttı, dolayısı ile yurt dışı kemik iliği bankalarına bağımlılığımız azaldı.

Akraba dışı donör bulunamasa dahi, hastalarımıza tam uyumlu olmayan akrabalardan, ebeveynlerden, çocuklarından veya kardeşlerinden yüzde 50 uyumlu bile olsa ki – böyle bir donörü bulabilmek hemen hemen her hasta için geçerlidir- nakil yaparak bu hastalarımızın gereksinimlerini karşılayabiliyoruz. Hastalarımız kurtulabiliyor ve biz ülkemizde başarıyla bunu uyguluyoruz. Artık nakil gereksinimi olan her hastaya nakil uygulayabiliyoruz. Türkiye nakil merkezleri giderek tam uyumlu olmayan vericilerden de nakil “haploidentik nakil” alanında da oldukça başarılı olduğunu gösterdi” dedi.

Yeni trend: ‘Erken ama doğru tanı ve hastaya özgül tedavi

Konuşmasına multipl miyelom, Waldenström makroglobulinemisi, amiloidoz gibi nadir görülen hastalıklardan bahsederek başlayan HOD Başkan Yardımcısı Prof.Dr. Sevgi Kalayoğlu Beşışık, “Hastaların kanser tanısını öğrenmelerini izleyerek en çok merak ettikleri “Neden ben?” sorusunun yanıtıdır. Bu toplantıda kanser gelişiminde bağışıklık sisteminin yeri, hastalıkların genetik temeli, moleküler zemini konuşuldu. Risk faktörleri, yani hastalığın seyrini olumsuz etkileyebilecek durumların önemini vurguladık.

Zaman gelecek hastalara ki o zaman geldi aslında, hastanın kanser hücresindeki genetik değişikliğe göre tedavi önerisi planı yapılacak. Tedavi sonrası kanser hücresinin ne kadar azaldığı kontrolü bu genetik değişikliğin kalıntısına göre, bedende kaldıysa farklı bir tedavi yaklaşımı, bedenden arındırıldı ise başka bir tedavi yaklaşımı uygulanacak.

Sonuç olarak bazı hastalıklara ailesel eğilim olabilir, ancak sonradan gelişen hücredeki genetik kusuru tanımak, bu genetik kusura göre hastalığın nasıl seyredeceğini belirlemek ve tedavi müdahalesini bu duruma göre yapmak güncel tedavi yaklaşımların şemasını oluşturur hale geldi” dedi.

Doğru tanı konulmasının önemini tekrar tekrar vurgulayan ve bu amaçla Kongreye tanı konulmasında başlıca rolü olan hekim grubundan patologları davet ettiklerini belirten Prof. Dr. Beşışık, “Hematologlar birden çok uzmanlık alanındaki hekimlerle çalışır. En önemlilerinden biri pataloglardır. Biyopsi olarak isimlendirdiğimiz parça alınmasının doğru bölgeden ve yeterli miktarda alınmasının değerini ve hastalığın tanısını belgeler patoloji değerlendirilmesinin mutlaka o konuda uzman yani hematopatolog olmasının önemini tekrar gündeme getirdik.

Öyle hastalıklar var ki adı kanser ama biz hastalara böyle bir hastalığınız var belki uzun bir süre hiç ilaç vermeden sizi izleyeceğiz diyoruz. İşte bu hastalıklardan birkaçı kronik lenfositik lösemi, belirti ve bulgusu olmayan multipl miyelom ve Waldenström makroglobulinemisi. Erken ve doğru tanı bu açıdan da önemli. Çünkü tedavisiz izlem konusu gündeme taşınacak. O nedenle hastaların hastalığa özgül deneyimli hekimlerce değerlendirilmeleri ve kurumsal izlenmeleri çok önemli. ‘Erken tanı erken tedavi’ söylemi tarih oldu ve yerini ‘erkenden doğru tanı hastaya özgül tedavi’ye bıraktı” dedi.

Bilimsel çalışmalara katılan hastalar kendini ‘Kobay’ gibi algılamasın

21. yüzyılın tıbbının kişiye özel tedavi kavramını gündeme getirdiğini ifade eden Doç. Dr. Emre Tekgündüz, “Bu kavram son derece önemli. Artık herkesin bedenine az çok uygun seri üretim elbiselerden çok, bir terzinin diktiği kişiye özgün elbiseden bahsediyoruz. Kanser tedavisi ile uğraşan bilim insanları olarak sürekli olarak hastalıkların tedavi olasılıkları ile ilgili çeşitli yüzdeler veriyoruz.

Örneğin bir hastamızın yüzde 80 iyileşme ihtimali var derken bir başka deyişle hastamızı yüzde 20 kaybedebileceğimizi ifade ediyoruz. Bu rakamlar aynı kanser tanısına ve risk grubu özelliklerine sahip bir grup hasta için geçerli. Gerçekte ise karşımızdaki kanser hastası için çoğu zaman ya hep ya hiç kuralı geçerli. Yani hasta ya iyileşiyor ya da onu kaybediyoruz. Örneğimizde olduğu yüzde 80 iyileşme şansı, hastamızın kesin olarak iyileşeceği anlamına gelmiyor. Gerçek şu ki bu istatistik genel popülasyon hakkında bilgi verirken karşımızda duran hastamızın için tedavi sürecinin nasıl sonlanacağını kesin olarak belirleme şansımız yok.

Hematolojik kanserlerin tedavisinin yönlendirilmesinde kanser hücrelerinin genetik özellikleri çok büyük önem taşıyor. Yeni nesil sekanslama (next generation sequencing) olarak adlandırılan analiz yöntemleri ile kanserli ve normal hücrelerin genetik haritasını eskisi ile kıyaslanmayacak bir hızla ve çok daha düşük maliyetle belirlemek mümkün. Öngörülebilir bir gelecekte tüm hastalarımızda işe kanser hücresinin genetik haritasını çıkartarak başlayacağız ve uygulayacağımız tedavi yöntemini belirleyeceğiz.

Her bireye özel tedavi olmasa bile belirli genetik özelliklere sahip hastalar için ortak tedavi yaklaşımları öneriyoruz. Hedefe yönelik tedavi maliyetleri son derece yüksek. Bu tedavilerin ülkemiz koşullarında yaygınlaşabilmesi için bilimsel çalışmalara katılımın artırılması gerekiyor. Pahalı tedaviyi gerçekten fayda görecek hasta grubuna vermek lazım. Burada ‘kobay’ anlayışını yıkmak lazım. Bir hastanın optimum koşullarda tedavi edildiği şartları bilimsel araştırmalar sağlar. Burada sıkı denetimler vardır.

Her aşaması gözden geçirilir. Halk deyişi ile araştırma kapsamında tedavi edilen hastalara ‘el bebek gül bebek’ olarak bakılır. Her aşaması sıkı kontrol edilen bu bilimsel araştırmalara hastalarımız çekinmeden katılsın. Ancak bu şekilde maliyeti yüksek tedavi seçeneklerinden ücretsiz yararlanma şansını elde edebiliyorlar. Hem tedaviden ücretsiz olarak yararlanıyorlar, hem de standart bir hastadan çok daha titiz bir bakımdan geçme şansları oluyor” dedi.

YAZIYI PAYLAŞ


YORUMUNUZ VAR MI?

avatar
Araç çubuğuna atla