Ilko
Ilko

Mide kanseri nedir? Belirtileri, türleri, risk faktörleri, teşhisi ve tedavisi

  |   Kategori: Kanser, Mide Hastalıkları, Üye Yazıları

Mide Kanseri, midenin mukoza zarından gelişen urların (tümör) kötü huylu (habis) olanlarının neden olduğu bir kanser türüdür; genellikle midenin küçük kısmında ortaya çıkmaktadır. Mide karnın sol üst bölgesinde mide bulunur. Mide kanseri veya gastrik kanser, sindirim sistemi organlarından midenin herhangi bir parçasından gelişebilen bir kanser türüdür. Başta özafagus ve ince bağırsak olmak üzere başka organlara da yayılma yapabilir. Bu yayılmaya metastaz adı verilir. Mide kanseri, en çok görülen 4. kanser türüdür. Erkeklerde, mide kanserine yakalanma riski 2 kat daha fazladır. Yaşlılarda, mide kanseri daha fazla görülür.

Mide Kanseri Belirtileri

İlk aşamalarda hafif bir mide bulantısı ve zaman zaman kusma görülebilir ancak bu aşama hiç bir belirti olmadan da geçilebilir. Kanserli hücre sayısı arttıkça aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilir.

  • Batında sıvı olması: İlerlemiş bir kanser vakasında karında bir yumru hissedilebilir. Ileri mide kanseri olan bazı insanlar karınlarında sıvı oluşarak birikebilir. Buna asit denir.
  • Dışkıda Kan: Dışkıda kan, dışkı renginin bordoya, koyu kahveye dönmesi veya tuvalet kağıdında kan ile kendini belli eder. Ama dışkıda kan bulduysanız hemen panik yapmanıza gerek yok çünkü bu mide ülseri ya da hemoroid gibi daha az riski bulunan bir rahatsızlığın belirtisi de olabilir. Böyle bir belirti gördüğünüzde vakit kaybetmeden bir doktora giderek muayene olmanız gerekir.
  • Kan pıhtıları: Mide kanseri olan kişilerde kan pıhtısı olma oranı daha yüksektir. Bu nedenle ani göğüs ağrısı, nefes darlığı ve bacakların şişmesi durumunda acil olarak kanın pıhtılaşmasını önlemek gerekir. Buru durumda vakit kaybetmeden uzman bir doktora başvurmak gerekir.
  • Mide Ağrısı: Mide ağrısı, mide kanserinin en sık görülen ve kişiyi doktora gitmeye zorlayan belirtisidir. Bu ağrılar, hafif ve rahatsızlık veren ağrılardan, şiddetli ağrılara kadar geniş bir yelpazede görülebilir. Ağrı genellikle midenin üst kısmında ortaya çıkar. Israrlı mide ağrılarının nedeni ne olursa olsun kısa sürede bir uzman tarafından muayene edilmesi gerekmektedir.
  • Mide Bulantısı ve Kusma: Sürekli mide bulantısı ve kusma mide kanserinin sık görülen belirtileri arasındadır fakat bu belirtiler her mide kanseri hastasında görülmeyebilir. Mide kanseri nedeniyle görülen bulantı ve kusma herhangi bir neden olmaksızın (gıda intoleransı, aşırı yemek, ağır yemek…vb) ortaya çıkabilir
  • İştahsızlık ve kilo kaybı: İştahsızlık ve kilo kaybı genellikle daha geç görülen semptomlardır ve mide kanserinin ilerlemiş olabileceğinin işareti olabilirler. Ancak bazı erken evre mide kanseri hastaları da iştahlarını kaybedebilirler.

Geçmeyen mide yanması, en önemli mide kanseri belirtisi

Mide Kanserinin Türleri

Midede adenokarsinom

Adenokarsinom mide kanserinin en sık görülen tipidir. Her 100 mide kanseri tanısının 95’inden fazlası (% 95) adenokarsinomdur. Kanser, mide astar bezi hücrelerinde başlar. Mide astarı bezi hücreleri mukus ve mide suyu üretir.

Skuamöz hücre kanserleri

Skuamöz hücreler mide astarını oluşturan bez hücreler arasındaki cilt hücresi benzeri hücrelerdi. Bu kanserler adenokarsinoma ile aynı şekilde tedavi edilir.

Mide lenfoması

Lenfoma tamamen başka bir kanser türüdür. Bu çok nadir görülen bir kanser tipidir.

Gastrointestinal stromal tümörler (GIST)

Gastrointestinal stromal tümörler (GIST) iyi huylu ya da kötü huylu (kanser) olabilir. Bu nadir görülen tümörler sindirim (gastrointestinal) sistem organlarını destekleyen bağ dokusu hücrelerinde gelişir. En yoğun olarak midede görülürler.

Nöroendokrin tümörler (NETs)

Nöroendokrin tümörler (NETs) iyi huylu ya da kötü huylu (kanser) olabilir. Genellikle sindirim sisteminde hormon üreten dokularda büyürler. Nadir görülürler ama en sık görüleni karsinoid tümörlerdir.

Mide kanseri nedenleri nelerdir?

Mide kanserinin başlıca nedeni, hücrelerin hızla büyümesine ve sonuçta bir tümör oluşturmasına neden olan mide hücrelerinde genetik bir mutasyon (değişim)dir. Bir kişinin mide kanserine yakalanmasına etki eden veya artırabilecek risk faktörleri vardır.

Mide Kanseri Riskini Faktörleri

  • Cinsiyet: Erkeklerin mide kanserine yakalanma riski kadınlara oranla 2 kat fazla
  • Genetik: Ailesinde kanser vak’ası bulunanların mide kanserine yakalanma riski daha yüksek
  • Coğrafya: Mide kanserinin en sık görüldüğü ülkeler Japonya, eski Sovyetler Birliği ülkeleri, Orta ve Güney Amerika ülkeleri
  • Kan Grubu: Araştırmalar A grubu kana sahip olanların mide kanseri riskinin yükseldiğini ortaya koyuyor
  • Yaş: Mide kanseri çoğunlukla 50 -70 yaş aralığındaki kişilerde görülüyor
  • Yaşam Tarzı: Sigara ve alkol kullanımı, füme gıdalar, sebze ve meyve bakımından zayıf bir beslenme, aşırı tuz tüketimi, hazır ve fast-food gıdaların sık tüketiminin mide kanseri riskini arttırdığı biliniyor
  • Ülser: Mide ülseri bulunan kişilerde mide kanseri görülme olasılığı daha yüksek

Erken teşhis kanserde hayat kurtarır! İşte kanserin en önemli belirtileri

  • Sağlık Koşulları: Mide ülseri dışında gastrit, mide polipleri, uzun süreli mide enfeksiyonu, anemi ve bazı diğer hastalıklar mide kanseri riskini arttırıyor
  • Çevresel Faktörler: Hava kirliliği dışında işle bağlantılı olarak, nikel, kömür, kauçuk ve kereste işleme tesislerinde çalışanlar arasında mide kanseri vak’alarının daha çok olduğu belirtiliyor.

Mide Kanseri Evreleri

  • Evre 0: Kanser midenin sadece iç tabakasında bulunur. Kanser, epitelyum olarak adlandırılan midedeki hücre tabaka yüzeyi ile sınırlıdır.
  • Evre IA: Kanser, sadece submukoza tabakasına kadar yayılmıştır. Kanser hücreleri 6 kadar lenf bezinde bulunabilir.
  • Evre IB: Kanser kas tabakası veya subserozaya yayılmıştır. Kanser hücreleri lenf bezlerine veya diğer organlara yayılmamıştır.
  • Evre II: Kanser, hücre tabaka yüzeyinin altına ilerlemiş 3 veya daha fazla lenf bezine; mide duvar kasına ve 1-6 lenf bezine; midenin son katmanının hemen yanına ve en fazla 2 lenf bezine veya lenf bezlerine yayılmadan midenin en dış katmanına ilerlemiştir.
  • Evre III: Kanser kas tabakası veya subserozaya yayılmıştır. Kanser hücreleri 7-15 lenf bezinde bulunmaktadır.
  • Evre IIIA: Kanser, mide duvarı kasına ve 7 veya daha fazla lenf bezine; midenin son katmanının hemen yanına ve 3-6 lenf bezine veya midenin en dış katmanına (seroza) ve 1-2 lenf bezine ilerlemiştir.
  • Evre IIIB: Kanser, midenin son katmanının hemen yanına ve 7 veya daha fazla lenf bezine; midenin en dış katmanına ve 3-6 lenf bezine veya yakın organlara ve hiç lenf bezine yayılmamıştır veya birkaç (1-2) lenf bezine ilerlemiştir. Kanser karaciğer veya dalak gibi yakın organlara sıçramıştır. Lenf bezi veya uzak organ metastazları yoktur.
  • Evre IIIC: Kanser, midenin en dış katmanında ve 7 veya daha fazla lenf bezinde veya yakın organlarda ve 3 veya daha fazla lenf bezinde tespit edilmiştir.
  • Evre IV: Kanser, hücreleri 15’den fazla lenf bezine yayılmıştır. Tümör çevre organlara ve en az 1 lenf bezine ve kanser hücreleri uzak organlara yayılmıştır.

Mide Kanserinin Tanı ve Teşhis

Mide kanserinde temel tanı aracı üst gastrointestinal endoskopidir. Bu yöntemle mide iç yüzeyi tamamen görülür ve şüpheli alanlardan biyopsi alınarak tanı konulur. Endoskopi ve biyopsi ile mide karsinomlarının %95’den fazlası tanımlanabilir. Tanı kesinleştikten sonra hastalığın derecesinin belirlenmesi için bilgisayarlı tomografi, magnetik rezonans, abdominal ultrasonografi ve endosonografi hastalığın yaygınlığını gösterme açısından yararlıdırlar. Diğer bir yöntem de laparaskopidir (genel anestezi altında ışıklı bir kamera ile karın içerisine bakılması).

  • Endoskopi: Üst gastrointestinal sistem endoskopisi ve biopsi mide kanseri tanısı için en uygun yöntemdir. Tümörün yeri, büyüklüğü, yayılım derecesi endoskopi ile belirlenebilir
  • Akciğer grafisi: Mide kanserinin metastazını ortaya koymada etkilidir. Bunun yanında hastanın fonksiyonel durumunu belirlemede kullanılabilir
  • Bilgisayarlı Tomografi: Karın ve pelvisin bilgisayarlı tomografisi ameliyat öncesinde yapılmalıdır. Yemek borusuna yakın bölgedeki (proksimal) tümörlerde toraksında tomografik tetkiki gereklidir
  • Baryumlu çift kontraslı üst gastrointestinal sistem grafisi: Tanısal değeri endoskopi kadar yüksek değildir. Ülser kanser ayırımı sorununda biopsi alınamadığı için mutlaka endoskopi gerekli olur

Kolon ve rektum kanserleri için kapsamlı bir tanı ve tedavi kılavuzu

  • Ultrason: Ses dalgalarının mide görüntüsünü almak için kullanılmasıdır
  • Kan Testleri: Karsinoembriyonik antijen testi bunlardan biridir(CEA). CEA kanser hücrelerinde çok miktarda bulunur. Mide kanseri teşhisi koyulan hastaların neredeyse yarısında ortaya çıkmaktadır.

Mide Kanserinin Tedavisi

  • Hipertermi Yöntemi: Hipertermi, genel cerrahi ile medikal onkolojinin ortaklaşa yaptığı bir tedavi çeşididir. Hipertermi yöntemi ısıtılmış bir kemoterapidir. Hastalıklı karın zarı çıkarılır. Lenf bezleri temizlenerek tutulmuş organlar varsa çıkarılır. Ameliyat bitince içeriye sıvı gönderen borular yerleştirilir ve karın kapatılır. Sonra 42 derecedeki bir makine, kemoterapötik ajanları içeren bu sıvıyı karnın içerisine tıpkı bir çamaşır makinesi gibi döndürür. Bu makine hem bir mekanik temizlik sağlayarak dökülmüş olan tümör hücrelerini süzer hem de kemoterapi ajanını direkt olarak o bölgeye verir. Damardan verdiğiniz kemoterapi ajanını karında ölçtüğünüz zaman bu doz dörtte bir oranına düşer. Halbuki direkt karnın içine verildiğinde yüzde 100’ünü tümör hücresiyle karşı karşıya getirebilirsiniz.”
  • Radyasyon tedavisi: Erken evre hastalarda çoğunlukla ameliyattan sonra (adjuvan) olarak kullanılır. İleri evre ve ameliyat olamayan hastalarda mide kanserine bağlı kanama, tıkanma gibi durumlarda palyatif amaçlı uygulanır.
  • Kemoterapi: Ameliyattan önce (neoadjuvant), ameliyattan sonra (adjuvant) ve palyatif (ileri evre hastalıkta) amaçlarla kullanılır. Tıbbi onkoloji (medikal onkoloji) uzmanı doktorlar tarafından kemoterapi kararı verilir ve uygulanır. Mide kanserinde en etkili ilaçlar cisplatin, carboplatin, oxaliplatin, docetaxel, 5-fluorouracil, epirubicin, irinotecan, capecitabin’ dir. İleri evre (4. Evre) mide kanserli hastalarda kemoterapi ile ortalama 8-9 ay, kemoterapisiz veya sadece alternatif tedavi uygulanmasıyla 5 aylar civarında bir yaşam süresi elde edilebilmektedir (rakamlar ortalama olup yıllarca yaşayan hastalar olduğu unutulmamalıdır).
  • Akıllı ilaçlar: Mide kanserli hastaların % 20’ sinde kanserde HER-2/neu onkojeni olarak isimlendirilen bir molekül bulunmaktadır. HER2/neu onkojeni kanser hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasını sağlar. Eğer patolojik incelemede İHK yöntemle ve FISH yöntemi ile bu onkojen pozitif olarak bulunursa trastuzumab isimli ilaç, ileri evre/ metastatik mide kanserlerinin tedavisinde kemoterapi ile birlikte kullanılmaktadır. HER2/neu onkojeni pozitif bulunan ileri evre hastalarda sadece kemoterapi ile ortalama 8-9 ay, trastuzumab ve kemoterapi ile 10-11 ay ortalama yaşam süresi elde edilmektedir.

Akıllı ilaçlar hedefe Yönelik İlaç Kullanımı kanser hücrelerindeki anormallikleri hedef alan bir yöntemdir. Bu ilaçlardan bazıları:
– Trastuzumab (Herceptin)
– Imatinib (Gleevec)
– Sunitinib (Sutent)
Dr. Çetin Yazar

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla