Kanser Tedavisinde Kullanılan CAR-T Hücreleri Ağır Romatoid Artritli Hastalarda Remisyon Sağladı

Yazan Hüseyin Kandemir
31 Ağustos 2026  |   Kategori: Güncel / Literatür Print

Son yıllarda kanser tedavisinde önemli başarılar sağlayan CAR-T hücre tedavisi, romatoid artritte de umut verici sonuçlar gösterdi. Nature Medicine’da yayımlanan yeni bir klinik çalışmada, mevcut tedavilere yanıt vermeyen ağır romatoid artritli hastaların tamamında hastalık aktivitesi belirgin şekilde azalırken, bazı hastalar ilaç kullanmadan remisyona girdi. Araştırmacılar, tedavinin yalnızca inflamasyonu baskılamakla kalmayıp hastalığa yol açan bağışıklık hafızasını “sıfırlayabileceğini” ileri sürüyor. Ayrıca hastaların yarısnda bir yıla varan takip döneminde herhangi bir romatoid artrit ilacına ihtiyaç duymadan kalıcı remisyonunu korudu.

Berlin Charité Üniversite Hastanesi öncülüğünde yürütülen COMPARE çalışmasının faz 1 bölümünde, tedaviye dirençli, seropozitif romatoid artriti bulunan altı hastaya CD19 hedefli CAR-T hücre tedavisi uygulandı. Üç kadın ve üç erkekten oluşan hastalar, daha önce çok sayıda biyolojik veya hedefe yönelik tedavi kullanmış ancak durumlarında yeterli dezelme olmamıştı.

Kanser Tedavisinde Yeni Dönem: Vücut İçinde CAR-T Hücresi Üretmeyi Başardılar!

Çalışmada kullanılan mivocabtagene autoleucel (miv-cel), hastanın kendi T hücrelerinin laboratuvarda genetik olarak değiştirilerek CD19 taşıyan B hücrelerini tanıyıp ortadan kaldırmasını sağlayan kişiselleştirilmiş bir hücre tedavisi olarak tanımlanıyor. Hastalar standart lenfosit azaltıcı hazırlık tedavisinin ardından tek doz CAR-T hücre infüzyonu aldı ve 36 ila 52 hafta boyunca takip edildi.

Altı hastanın tamamında hastalık aktivitesi azaldı

Tedavi sonrasında hastaların tamamında romatoid artrit aktivitesinde klinik olarak anlamlı azalma görüldü. Son değerlendirmede DAS28-CRP hastalık aktivitesi skorunda medyan olarak yüzde 34 azalma saptandı. Altı hastanın üçünde DAS28-CRP kriterlerine göre remisyon sağlandı.

Araştırmacıların bildirdiğine göre, bir yıla varan takip döneminde üç hasta herhangi bir romatoid artrit ilacına ihtiyaç duymadan kalıcı remisyonunu korudu. Önceden denenmiş çok sayıda tedavinin hastalığı kontrol altına alamadığı düşünüldüğünde, araştırmacılar bu sonucu özellikle dikkat çekici buluyor.

CAR-NK Kök Hücre Terapisi, Sistemik Skleroz Tedavisinde Etkili Bulundu 

CAR-T tedavisi bağışıklık sistemini “yeniden başlatabilir”

Romatoid artrit, bağışıklık sisteminin eklem dokularına saldırdığı kronik bir otoimmün hastalık plarak tanımlanıyor. Hastalığın sürmesinde, lenf düğümleri, kemik iliği ve eklem dokusunda uzun süre yaşayabilen ve otoantikor üreten B hücrelerinin önemli rol oynadığı düşünülüyor.

CAR-T hücreleri, B hücrelerinin yüzeyindeki CD19 proteinini hedefleyerek yalnızca kandaki değil, eklem dokusu, lenf düğümleri ve kemik iliğinde bulunan hastalıkla ilişkili B hücrelerini de ortadan kaldırıyor. Tedavi sonrasında romatoid artritle ilişkili otoantikor düzeylerinde belirgin ve sürekli bir düşüş gözlendi.

Daha dikkat çekici bir bulgu ise B hücreleri yeniden oluşmaya başladığında ortaya çıktı. Geri dönen hücrelerin çoğunu, henüz hastalığa özgü bağışıklık hafızası geliştirmemiş “naif” B hücreleri oluşturdu. Tedavi öncesinde vücudun kendi dokularına karşı yönelmiş B hücreleri ise hastaların büyük bölümünde artık saptanamadı.

İlaçla aktive edilebilen yeni nesil CAR-T Hücreleri ile kanser tedavinde yeni aşama

Araştırmacılar bunun, CAR-T tedavisinin romatoid artrite yol açan patolojik bağışıklık hafızasını ortadan kaldırarak B hücre sistemini kısmen yeniden başlatabileceğine işaret ettiğini belirtiyor. Buna karşılık tetanoz ve suçiçeği gibi daha önce yapılan aşılarla kazanılmış koruyucu antikorların büyük ölçüde korunması da önemli bir bulgu olarak değerlendirildi.

Ciddi nörolojik yan etki görülmedi

CAR-T tedavilerinde güvenlik en önemli konulardan biri. Çalışmada tüm hastalarda hafif veya orta şiddette, derece 1-2 sitokin salınım sendromu gelişti. Ancak CAR-T tedavilerinde görülebilen ciddi nörolojik toksisite, yani ICANS bildirilmedi ve tedaviyle ilişkili ciddi advers olay gözlenmedi. Bir hastada doz sınırlayıcı derece 3 karaciğer transaminaz yüksekliği gelişti, ancak bu durum kalıcı hasar bırakmadan düzeldi. Enfeksiyonların ise nadir olduğu bildirildi. Bu sonuçlar, araştırmacıların çalışmayı faz 2 aşamasına taşımak için güvenlik kriterlerinin karşılandığı sonucuna varmasını sağladı.

Henüz deneysel bir tedavi

Araştırmacılar sonuçların son derece umut verici olduğunu ancak yalnızca altı hastayı kapsayan erken evre bir klinik çalışmaya dayandığını özellikle vurguluyor. Bu nedenle CAR-T tedavisinin romatoid artritte rutin kullanımı için etkinliğin, uzun dönem güvenliğin ve remisyonun ne kadar sürdüğünün daha büyük kontrollü çalışmalarda gösterilmesi gerekiyor.

Kansere karşı çığır açan tedavi CAR-T Hücresi, Türkiye’de de uygulanmaya başlandı

COMPARE çalışmasının ikinci fazında 10 yeni hastanın daha değerlendirilmesi ve CAR-T tedavisinin B hücrelerini hedefleyen mevcut bir romatoid artrit tedavisiyle karşılaştırılması planlanıyor. Eğer sonuçlar daha geniş hasta gruplarında doğrulanırsa, CAR-T yaklaşımı özellikle standart tedavilere dirençli ağır romatoid artritte hastalığı sürekli ilaçlarla baskılamak yerine, hastalığı sürdüren bağışıklık mekanizmasını doğrudan değiştirmeye yönelik yeni bir tedavi stratejisinin önünü açabilir.

Araştırmanın künyesi: Albach FN, Rehm MC, Hütter-Krönke ML, et al. CD19 CAR T cell therapy for treatment-refractory seropositive rheumatoid arthritis: a phase 1 trial. Nature Medicine. 27 Ağustos 2026. DOI: 10.1038/s41591-026-04603-3.

YORUMUNUZ VAR MI?

guest

0 Yorum
Inline Feedbacks
Tüm yorumları gör
Araç çubuğuna atla