Alzheimer’ın Erken Teşhis İçin Önemli Keşif: İlk Belirtiler Amiloid Birikiminden 7 Yıl Önce Başlıyor!

Nature Neuroscience’da yayımlanan yeni bir çalışma, Alzheimer hastalığıyla ilişkili yapısal beyin değişikliklerinin, amiloid-beta birikiminin PET görüntüleme ile saptanmasından en az 7 yıl önce ortaya çıkabileceğini gösterdi. Yaklaşık 20 yıla uzanan görüntüleme verilerini inceleyen Oslo Üniversitesi’nden araştırmacılar, daha sonra amiloid pozitif hale gelen bilişsel açıdan sağlıklı kişilerde korteksin daha kalın olduğunu ve yaşa bağlı kortikal incelmenin daha yavaş gerçekleştiğini saptadı. Bulgular, Alzheimer’ın en erken evrelerine ilişkin mevcut görüşleri değiştirebilir.

Alzheimer hastalığının biyolojik tanısında beyindeki amiloid-beta (Aβ) birikimi temel belirteçlerden biri olarak kabul ediliyor. Günümüzde amiloid-PET görüntüleme, hastalık belirtileri ortaya çıkmadan önce beyindeki yüksek amiloid yükünü gösterebilen başlıca yöntemlerden biri. Ancak Oslo Üniversitesi öncülüğünde yürütülen yeni araştırma, beyindeki bazı yapısal değişimlerin PET’in amiloid pozitifliği göstermesinden yıllar önce başladığını kanıtladı.

Yeni Kan Testi Alzheimer’ın Erken Teşhisi İçin Umut Vaat Ediyor

1051 kişinin 4570 MRI görüntüsü incelendi

Araştırmacılar, Oslo’daki Center for Lifespan Changes in Brain and Cognition, Berkeley Aging Cohort Study ve Alzheimer’s Disease Neuroimaging Initiative verilerini bir araya getirdi. Çalışmada bilişsel bozukluğu bulunmayan 1051 kişiye ait 4570 tekrarlayan MRI taraması değerlendirildi. Katılımcıların 691’inde ayrıca toplam 1684 amiloid-PET görüntülemesi bulunuyordu. İzlem sırasında 77 kişi başlangıçta amiloid negatifken daha sonra amiloid pozitif hale geldi. 412 kişi ise tüm PET incelemelerinde amiloid negatif kaldı.

MRI takip süresi bazı katılımcılarda 16 yıla kadar ulaştı.

Araştırmacılar daha sonra amiloid pozitif hale gelen kişilerin önceki yıllara ait MRI görüntülerini geriye dönük olarak analiz ederek kortikal kalınlığın zaman içindeki değişimini amiloid negatif kalanlarla karşılaştırdı.

Değişiklikler en az 7 yıl öncesinden görülebiliyor

Sonuçlara göre, ilerleyen yıllarda amiloid pozitif hale gelen kişilerin korteksi daha kalındı ve normal yaşlanma sırasında beklenen kortikal incelme bu kişilerde daha yavaş gerçekleşiyordu. Bu farklılıklar, kişinin PET ile amiloid pozitif hale gelmesinden en az 7 yıl önce alınmış MRI görüntülerinde dahi saptanabildi. Bazı frontal beyin bölgelerinde sinyal daha da erken dönemlere uzanıyordu.

Değişiklikler özellikle frontal ve parietal kortekste belirgindi. Araştırmacılar ayrıca kortikal kalınlıktaki değişimlerin zamanlaması ile amiloidin beyinde birikme örüntüsü arasında anlamlı bir ilişki olduğunu saptadı. Çalışmanın baş araştırmacısı Dr. James Michael Roe, sonuçların mevcut görüntüleme yöntemlerinin yakalayamadığı hastalık süreçlerinin beyinde çok daha erken başlamış olabileceğini düşündürdüğünü belirtiyor.

Alzheimer’dan korunma ve alınacak yedi basit önlem! Öneriler ve uyarılar…

Korteks neden daha kalın görünüyor?

Bulguların en dikkat çekici yönlerinden biri, Alzheimer’ın erken döneminde beklenen beyin küçülmesi yerine bazı bölgelerde göreceli bir kortikal kalınlaşma görülmesi oldu. Araştırmacılara göre bunun birkaç olası açıklaması var. Düşük düzeyde başlayan amiloid birikimine karşı gelişen erken nöroinflamatuvar yanıt, kortikal kalınlığın artmasına yol açabilir. Hayvan çalışmalarında da amiloid plaklar oluşmadan önce glial hücre aktivasyonu ve inflamatuvar süreçlerin başladığına ilişkin kanıtlar bulunuyor.

Bir diğer olasılık ise kortikal kalınlığın bazı kişilerde önceden var olan bir özellik olması. Daha fazla yapısal beyin rezervi, gelişmekte olan patolojiye karşı bilişsel işlevlerin daha uzun süre korunmasına yardımcı olabilir. Araştırmacılar ayrıca bu erken değişikliklerin bir bölümünün amiloidden bağımsız başka biyolojik mekanizmalarla ilişkili olabileceğini düşünüyor. Çünkü kortikal farklılıkların önemli bir kısmı, ölçülebilen amiloid düzeyleri hesaba katıldıktan sonra da devam etti.

Alzheimer’ın erken tanımını değiştirebilir

Mevcut modellerde PET ile saptanan yüksek amiloid yükü, Alzheimer hastalığının görüntülemeyle belirlenebilen en erken bulgularından biri kabul ediliyor. Yeni çalışma ise yapısal MRI değişikliklerinin bu aşamadan yıllar önce ortaya çıkabileceğini gösteriyor.
Bununla birlikte araştırmacılar, elde edilen bulguların henüz klinikte Alzheimer tanısı amacıyla kullanılabilecek bir MRI testi anlamına gelmediğini özellikle vurguluyor.

Alzheimer nedir? Nedenleri, belirtileri, tedavisi ve korunma

Araştırmacılara göre sonuçların daha geniş ve klinik açıdan daha çeşitli hasta gruplarında doğrulanması gerekiyor. Ancak bulgular doğrulanırsa Alzheimer hastalığının biyolojik olarak ne zaman başladığına ilişkin mevcut modellerin yeniden değerlendirilmesine ve hastalığın çok daha erken dönemde izlenebilmesine katkı sağlayabilir.

YORUMUNUZ VAR MI?

Label

İsim*

Email*

Δ

Label

İsim*

Email*

Δ

0 Yorum

Inline Feedbacks

Tüm yorumları gör