Kepek mi, Kuru Saç Derisi mi? Kışın Artan Kaşıntıyı Doğru Ayırt Etmek

Yazan Uzm. Ecz. Rıdvan Keşküş
20 Kasım 2026  |   Kategori: Saç Sağlığı, Üye Yazıları Print

Havalar soğuyup kaloriferler yanmaya başladığında eczanede sorulan sorular da değişiyor. Bunlardan biri neredeyse her gün karşımıza çıkıyor: “Saçımda kepek oldu, hangi şampuanı kullanayım?” Ancak omuzlara düşen her beyaz pul kepek değil. Kışın sık görülen saç derisi kuruluğu ile kepek birbirine çok benziyor, ama bakımları neredeyse tam tersi. Yanlış ürün seçildiğinde şikâyet geçmiyor, hatta artabiliyor.

Kepek nedir?

Kepek, saç derisinin hafif ve yaygın bir pullanmasıdır. Tıbbi olarak seboreik dermatitin en hafif ucunda yer aldığı kabul edilir. Gelişiminde üç faktör rol oynar:

  • Yağ (sebum) üretimi: Saç derisinin yağlı bölgeleri kepeğe daha yatkındır.
  • Malassezia mayası: Herkesin derisinde doğal olarak bulunan bu maya, sebumu parçalayarak tahriş edici yağ asitleri üretir.
  • Kişisel hassasiyet: Bazı kişilerin derisi bu yağ asitlerine daha güçlü tepki verir; deri yenilenmesi hızlanır ve pullar oluşur.

Kepek bulaşıcı değildir ve “temizlik eksikliği” anlamına gelmez. Ancak saçın seyrek yıkanması, sebumun ve mayanın birikmesine izin vererek tabloyu belirginleştirebilir.

Kuru saç derisi nedir?

Kuru saç derisi ise yağ fazlalığından değil, nem eksikliğinden kaynaklanır. Kış aylarında dış ortamdaki soğuk ve kuru hava, kapalı mekânlardaki ısıtma sistemleri, çok sıcak suyla duş ve sık yıkama saç derisinin koruyucu yağ tabakasını azaltır. Sonuç: gerginlik hissi, kaşıntı ve ince, kuru pullar.

Kuru saç derisi olan kişilerde çoğu zaman vücudun başka bölgelerinde de kuruluk vardır: eller, bacaklar, dudaklar.

İkisini nasıl ayırt edebilirsiniz?

Eczanede danışanlara sorduğum birkaç basit soru, ayrımı büyük ölçüde netleştiriyor:

  • — Kepek — Kuru saç derisi
  • Pulların görünümü — Daha iri, sarımsı, hafif yağlı — Küçük, beyaz, toz gibi
  • Saç derisi — Yağlı, bazen kızarık — Gergin, kuru
  • Saçlar — Çabuk yağlanır — Kuru ya da normal
  • Diğer bölgeler — Kaş arası, burun kenarları, kulak arkası da pullanabilir — Vücudun genelinde kuruluk
  • Yıkama sonrası — Pullar 1–2 gün içinde geri gelir — Sık yıkama ile artar

Kepekte ne yapılmalı?

Kepekte amaç, saç derisindeki maya yükünü ve pullanmayı kontrol altında tutmaktır. Eczanede kepek şampuanlarında sık karşılaşılan içerikler şunlardır:

  • Çinko pirition: Mayaya karşı etkili, en yaygın kullanılan içeriklerden biri.
  • Ketokonazol ve siklopiroks: Antifungal etkili içerikler; bazı formları ilaç olarak ruhsatlıdır.
  • Selenyum sülfit: Mayaya karşı etkilidir ve deri yenilenmesini yavaşlatır.
  • Salisilik asit: Pulların kalkmasına yardımcı olur.

Pratik öneriler:

  1. Şampuanı saç derisine uygulayın ve köpüğü 3–5 dakika bekletin. Hızlıca durulanan şampuan, içeriğinin işini yapmasına fırsat vermez.
  2. lk haftalarda haftada 2–3 kez kullanın; şikâyet azaldıkça haftada bire inebilirsiniz.
  3. Kepek şampuanı, saç tellerini kurutabilir. Uçlara bir saç kremi uygulamak bu sorunu azaltır.
  4. Bir ürünle sonuç alınmazsa, farklı etken maddeli bir şampuana geçmek işe yarayabilir.

Esomed’in Kepek Karşıtı Şampuanı da eczane raflarındaki kepeğe yönelik şampuanlar arasında yer alıyor. Hangi ürünü seçerseniz seçin, sonucu belirleyen çoğu zaman şampuanın saç derisinde ne kadar kaldığı ve ne sıklıkla kullanıldığıdır.

Kuru saç derisinde ne yapılmalı?

Kuru saç derisinde kepek şampuanı çoğu zaman sorunu artırır. Burada amaç nem kaybını azaltmaktır:

  • Ilık suyla yıkayın. Çok sıcak su, saç derisinin yağ tabakasını hızla uzaklaştırır.
  • Yıkama sıklığını azaltın. Her gün yıkamak gerekmiyorsa gün aşırı yıkamayı deneyin.
  • Yumuşak, nemlendirici bir şampuan seçin. Sülfat oranı düşük ve parfümsüz ürünler daha az tahriş eder.
  • Ortamı nemlendirin. Kaloriferli odalarda hava nemlendirici ya da su kabı kullanmak fark yaratabilir.
  • Saç kurutma makinesini sıcak değil, ılık ayarda kullanın.

Ne zaman doktora gitmelisiniz?

Bazı durumlar basit kepek ya da kuruluk olmayabilir:

  • Pullar kalın, gümüşi renkli ve sınırları belirgin plaklar halindeyse (sedef hastalığı olasılığı),
  • Saç derisinde yoğun kızarıklık, sulanma, kabuklanma ya da ağrı varsa,
  • Belirli bölgelerde saç kaybı eşlik ediyorsa,
  • Uygun şampuanla 4–6 hafta düzenli kullanıma rağmen düzelme yoksa,
  • Kaşıntı uykuyu bölecek kadar şiddetliyse.

Bu durumlarda bir dermatoloğa başvurmak, doğru tanı ve gerekirse reçeteli tedavi için önemlidir.

Son söz

Saç derisinde pullanma gördüğünüzde ilk iş “kepek şampuanı” almak olmamalı. Önce saçınızın yağlı mı kuru mu olduğuna, pulların nasıl göründüğüne ve vücudunuzun başka bölgelerinde kuruluk olup olmadığına bakın. Emin olamadığınızda eczacınıza saç derinizi göstermekten çekinmeyin; doğru ayrım, hem zamandan hem de gereksiz ürün harcamasından tasarruf ettirir.

Yazar hakkında: Uzm. Ecz. Rıdvan Keşküş, 2012’de Gazi Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nden mezun oldu. O günden bu yana serbest eczacı olarak hasta ve danışanlara sağlık danışmanlığı veriyor; aynı zamanda Esotek İlaç Kozmetik’te yönetici olarak görev yapıyor. LinkedIn Profili:>>>

Kaynaklar

  1. Borda LJ, Wikramanayake TC. Seborrheic Dermatitis and Dandruff: A Comprehensive Review. J Clin Investig Dermatol. 2015;3(2).
  2. Clark GW, Pope SM, Jaboori KA. Diagnosis and Treatment of Seborrheic Dermatitis. Am Fam Physician. 2015;91(3):185–190.
  3. Ranganathan S, Mukhopadhyay T. Dandruff: the most commercially exploited skin disease. Indian J Dermatol. 2010;55(2):130–134.
  4. American Academy of Dermatology. Dandruff: How to treat. aad.org.
  5. NHS. Dandruff. nhs.uk.
  6. Esomed (Esotek İlaç Kozmetik). Kepek Karşıtı Şampuan ürün bilgileri. esomed.com.tr/esomed-kepek-karsiti-sampuan-tum-saclar-icin-ve-28-bilesenli-formul

YORUMUNUZ VAR MI?

guest

0 Yorum
Inline Feedbacks
Tüm yorumları gör
Araç çubuğuna atla