
Bilim insanları, kronik ağrı ve hareket bozukluklarının tedavisinde yeni bir dönemin kapısını aralayabilecek, tohum büyüklüğünde bir elektronik iplant geliştirdi. Ameliyat gerektirmeden, standart bir iğneyle vücuda enjekte edilebilen SEED adındaki cihaz, pil veya bağlantı kablosuna ihtiyaç duymadan sinirlerin elektriksel aktivitesini kontrol edebiliyor. Science Advances dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, kablosuz çalışan bu teknolojinin ilk denemelerde başarılı sonuçlar verdiği gösterildi. Araştırmacılar bu yeni teknolojinin kronik ağrı ve hareket bozukluklarının tedavisinde ciddi bir fark yaratabileceğini belirtiyor.
Kronik ağrı ve bazı nörolojik hastalıkların tedavisinde kullanılan elektriksel sinir stimülasyonu, sinir sisteminin belirli bölgelerine elektriksel uyarılar göndererek sinir aktivitesini düzenliyor. Ancak mevcut implant sistemleri cerrahi müdahale, bağlantı kabloları ve vücuda yerleştirilen güç kaynakları gibi zorluklar içeren bir süreç gerektiriyor.
Tıp Tarihinde Bir İlk! Çin, Felç Tedavisinde Beyin-Bilgisayar İmplantını Onayladı
New York Üniversitesi araştırmacılarının geliştirdiği yeni teknoloji ise, bu sınırlamaları aşmayı hedefliyor. SEED (Stimulating Electrode for Electroceutical Delivery) olarak adlandırılan cihaz, standart 14G kalınlığında bir iğneyle sinir yakınına yerleştirilebiliyor. Böylece geleneksel cerrahi implantasyona ihtiyaç duyulmadan sinir uyarımı gerçekleştirilebiliyor.
Cihazın hacmi yalnızca 14 milimetreküp. Boyutları, hayvanların kimliklendirilmesinde kullanılan enjekte edilebilir mikroçiplere benziyor. Araştırmacılara göre SEED’in en önemli yeniliği yalnızca küçük olması değil, enerji depolama ve uyarım kontrolünü vücut dışındaki bir sisteme taşıması.
SEED, vücut dışında oluşturulan düşük frekanslı bir manyetik alan aracılığıyla çalışıyor. Sistem, 65 kilohertz (kHz) frekansında rezonanslı indüktif enerji aktarımı kullanıyor. Vücut dışındaki verici bobin, değişken bir manyetik alan oluşturuyor. İmplantın içindeki minyatür alıcı bobin ise bu alandan enerji elde ederek sinirlere elektriksel uyarı iletiyor.
Bu yöntem sayesinde cihazın içinde pil, mikroişlemci veya aktif kontrol devreleri bulunmasına gerek kalmıyor. Elektriksel uyarının frekansı, darbe süresi ve genliği dışarıdan programlanabiliyor. Böylece sinir aktivitesi, hastanın veya tedavinin gereksinimlerine göre ayarlayabilen bir sistemle kontrol ediliyor.
Tıpta bir eşik daha aşıldı: Beyin implantı uygulanan felçli kişi yürüme yetisi kazandı!
SEED’in dikkat çekici özelliklerinden biri de spiral biçiminde sarılmış iki platin-iridyum elektrot kullanması. Bu elektrotlar, elektriksel alanın sinir boyunca yönlendirilmesine yardımcı olurken hedef dışındaki dokulara yayılımını sınırlandırıyor. Bu tasarım özellikle önemli, çünkü enjeksiyonla yerleştirilen bir implantın vücut içindeki yönelimini işlem sonrasında hassas biçimde kontrol etmek mümkün olmayabiliyor.
Araştırmacılar, cihazın performansını laboratuvar ortamında, vücut dışına alınmış biyolojik dokularda ve canlı deneklerde test etti. Laboratuvar testleri, elektriksel uyarının frekansının, darbe süresinin ve genliğinin hassas biçimde programlanabildiğini gösterdi. Sistem, biyolojik dokulardaki koşulları taklit eden ortamlarda da çalışmayı sürdürdü. Çalışmanın en önemli aşamasında SEED, deneklerin siyatik siniri yakınında test edildi.
Deneylerde cihazın ürettiği elektriksel uyarılar, uygulanan stimülasyon frekansıyla eş zamanlı kas yanıtları oluşturdu. Uyarımın değiştirilmesiyle sinir liflerinin farklı düzeylerde aktive edilebildiği de gösterildi. Bu bulgular, SEED’in yalnızca kablosuz enerji alabilen minyatür bir implant olmadığını, canlı dokuda işlevsel sinir uyarımı gerçekleştirebildiğini gösterdi.
SEED’in yenilikçi özelliklerinden biri, elektrotların cihazın çevresine spiral biçimde sarılması. İki ayrı platin-iridyum elektrottan oluşan bu yapı, elektriksel alanın sinir boyunca yönlendirilmesini destekliyor. Geleneksel sinir stimülasyon sistemlerinde elektrotların hedef sinire doğru açıyla ve sabit bir konumda yerleştirilmesi önemli. Ancak enjeksiyonla uygulanan minyatür cihazlarda bu hassas konumlandırmayı sağlamak daha güç.
Bağışıklık Sistemini Harekete Geçiren İmplant, Tedavisi Zor Kanserlerde Başarı Gösterdi
Araştırmacılar, spiral elektrot yapısıyla bu sorunu azaltmayı hedefledi. Elektrik alan simülasyonları, elektrot geometrisinin sinir boyunca uyarımı destekleyebileceğini ve hedef dışına yayılan alanı sınırlayabileceğini gösterdi.
SEED’in bir diğer avantajı, yaygın tıbbi görüntüleme yöntemleriyle görülebilmesi. Araştırmacılar, implantın hem ultrasonografi hem de bilgisayarlı tomografi (BT) görüntülerinde belirgin kontrast oluşturduğunu gösterdi. Bu özellik, cihazın hedef sinire yakın bir konuma yerleştirilmesini kolaylaştırırken işlem sonrasında bulunduğu yerin kontrol edilmesine de olanak tanıyor. Böylece teknoloji, yalnızca daha az invaziv bir uygulama sunmakla kalmıyor, görüntüleme eşliğinde gerçekleştirilebilecek sinir tedavileri için de yeni bir yaklaşım oluşturuyor.
Araştırmacılar, SEED’in özellikle periferik sinirlerin elektriksel uyarımıyla tedavi edilebilen hastalıklarda kullanılabileceğini belirtiyor. Kronik ağrı ve bazı hareket bozuklukları, bu teknolojinin kullanılabileceği alanlar arasında. Bununla birlikte cihazın henüz piyasaya ürülmediği belirtiliyor. Uzun dönem biyouyumluluğu, güvenliği ve tedavi etkinliği konusunda veriler arttığında kullanım onayı alması bekleniyor.
Nöronları taklit eden yeni çip, felç ve kalp hasarı tedavisinde devrim yaratabilir
Çalışmanın en önemli bulgusu, yalnızca 1,4 milimetre çapındaki, pilsiz ve kablosuz bir cihazla canlı organizmada kontrollü sinir uyarımının mümkün olduğunun gösterilmesi. İleri çalışmalarında güvenliği ve klinik etkinliği doğrulanırsa SEED, yakın zamanda daha az invaziv ve kişiselleştirilebilir nöromodülasyon bir tedavi seçeneği haline gelebilir.
Araştırmanın Künyesi: Elsherif M, Mansour S, Makhambetova Z, et al. An injectable, leadless bioelectronic interface for battery-free wireless peripheral neuromodulation. Science Advances. 2026;12(24). DOI: 10.1126/sciadv.aeg1437
Kaynaklar ve Referanslar:
1- An injectable, leadless bioelectronic interface for battery-free wireless peripheral neuromodulationYAZIYI PAYLAŞ
YORUMUNUZ VAR MI?