Asbest nedir? Ne kadar tehlikelidir, korunmak için neler yapmak gerekir?

Kategori: Diğer Hastalıklar, Sağlık Sözlüğü, Solunum ve Göğüs Hast Print

Asbest, doğal olarak oluşan bir mineraldir. Eski zamanlarda ısı direnci, gerilme kuvveti ve yalıtım özellikleri nedeniyle kumaşın yapısına katılarak yangın koruyucu yeleklerden çimentonun yapısına katılarak ev izolasyonuna kadar pek çok alanda yaygın olarak kullanılmıştır. Bu özelliklerinin yanında çok toksik olması ve karsinojenik özelliği nedeniyle 50’den fazla ülkede kullanımının yasaklanmasına neden olmuştur. Bilinen 6 farklı tipte asbest bulunmaktadır; Krizotil, amosit, krokidolit, tremolit, antofilit ve aktinolit.

Asbest çok toksik olması ve karsinojenik özelliği nedeniyle 50’den fazla ülkede kullanımı yasaklanmıştır. Asbest maruziyeti akciğer zarı kanseri (mezotelyoma), akciğer kanseri, akciğer yapısını tutan asbestozis başta olmak üzere pek çok hastalıkla ilişkilidir. En önemli maruziyetler mesleki ve çevresel yolla olmaktadır. Asbest içeren havanın solunması nadiren acil sağlık sorunlara yol açar. Solunum havasında asbest bulunması hiçbir şekilde güvenli değildir ancak asbeste bağlı akciğer hastalıkları yoğun, tekrarlayan ve kronik maruziyetlerle ortaya çıkmaktadır.

Asbest nedir?

Asbest son derece kanserojen bir maddedir. Solunum ya da içme suyu yoluyla vücuda girdiğinde başta kanser olmak üzere çeşitli hastalıklara yol açar. Asbestin neden olduğu hastalıkların bazıları, akciğer zarları arasında sıvı toplanması, kireçlenme, akciğer zarı kalınlaşması ve akciğer dokusunda bağ dokusu oluşumu gibi selim hastalıklardır. Ayrıca ciltte yaralara neden olabilir. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı’nın kanserojen maddeler listesinde asbest 1. grupta sınıflandırılmıştır. 

Asbestin neden olduğu hastalıklar ve korunma yöntemleri

Zararlı düzeydeki maruziyetler  daha çok  mesleki ortamlarda meydana gelmektedir. İnşaat işleri ve kentsel dönüşüm amaçlı bina yıkımları özellikle tehlikeli olabilmektedir, çünkü yaygın olarak kullanılan pek çok inşaat malzemesi asbest içermektedir. Bu anlamda çalışanların asbest maruziyetini önlemek ve ortaya çıkacak sağlık risklerini engellemek amacıyla tedbirlerin alınması büyük önem taşımaktadır.

Ülkemizde de bu amaca yönelik olarak 2013 yılında çıkarılmış ‘Asbestle Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik’ uyarınca gerekli tedbirlerin alınması hem çalışanın hem de çevrenin korunması adına büyük önem arz etmektedir.

Bu yönetmeliğe göre bu işlemleri eğitim programını tamamlamış ve kurs bitirme belgesi almış asbest söküm çalışanı / uzmanı tarafından yapılması, risk değerlendirme, ortam ölçümleri, sınır değerlerinin aşılmasını önlemeye yönelik tedbirlerin alınması, çalışan eğitimi ve sağlık gözetimlerinin belirtilen şekilde yapılması pek çok çalışanı korumak açısından önemlidir.

Asbestin zararları nelerdir?

Asbest kanserojen bir maddedir. Birçok ciddi hastalığın oluşmasına zemin hazırlar. Yapısında asbest bulunan binalarda tadilat esnasında veya yıkım esnasında asbest lifleri ortaya çıkmakta ve uzun süre havada asılı kalabilirler. Bunların solunması kanser ve akciğer hastalıklarının ortaya çıkmasına neden olabilir.

  • Asbest cilde temas ettiğinde dahi cilt yaralarına neden olabilir
  • Asbest tozunun olduğu ortamda solunum yapmak akciğere zarar verir
  • Asbest lifleri akciğer zarlarında yaraların oluşmasına ve akciğerin sertleşmesine neden olur ve bu hastalığa Asbestoz denir.
  • Asbestin neden olduğu bir diğer hastalık ise akciğer zarı ve karın zarı kanseri olan Mezotelyoma hastalığıdır. Mezotelyomada kendisini nefes darlığı ile gösterir. Kesin tanı için akciger röntgeni ve tomografi gerekir. Ayrıca kesin tanı için ise ultrason incelemesi ve beraberinde biyopsi yapılması gerekebilir. Erken dönemde cerrahi müdahale uygulandığı takdirde olumlu sonuç almak mümkündür fakat gerekli müdahaleye geç kalınmışsa hastalığın boyutu ölüme götürebilmektedir.
  • Asbest kaynaklı hastalıklarda maruziyet süresi ve ortamda bulunan asbest miktarı da ciddi önem taşımaktadır. Asbeste maruz kalındığı sürecten itibaren 10 yıl veya 20 yıl sonra hastalıklar ortaya çıkmaktadır.
  • Asbeste uzun süre maruz kalanlar içinde özellikle sigara içenler için risk daha fazla artmaktadır.
  • Asbest akciğer zarları arasında su toplanması, akciğer zarında kalınlaşmanın meydana gelmesi ve akciğer yapısında doku tahribatına neden olur.
  • Asbest ayrıca akciğer kanseri, gırtlak kanseri ve sindirim sisteminde kanser oluşumuna neden olmaktadır.
  • Asbest eklemlerde kireçlenmelere yol açmaktadır.

Asbestten korunmak için ne yapmak gerekir?

  • Asbestin kullanıldığı alanlarda çalışan kişilerin bilinçli davranması gerekir
  • İşçilerin her türlü güvenlik önlemini alması gerekir
  • Mesleki açıdan asbeste maruz kalan kişilerin bu maddenin neden olabileceği hastalıklar hakkında da yeterince bilgi sahibi olması gerekir
  • Asbestin bulunduğu ortamda olmak bile hastalık için yeterlidir
  • Asbestin yoğun olarak bulunduğu alanlarda yerleşim yasaklanmalı, kişilerin bu alanlarda olası zorunlu ise süre kısa tutulmalı ve solunum maskeleri takılmalıdır
  • Başta maske ve koruyucu kıyafetler olmak üzere asbest yoğunluğuna uygun kıyafetler ve ekipmanlar kullanılmalıdır.

Asbest ile ilgili daha fazla bilgi şu rapordan ulaşılabilir: >>>>> http://www.imo.org.tr

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla