Akciğer kanseri belirtileri nelerdir? Nedenleri, tanısı ve evreleri

Kategori: Kanser, Sağlık Sözlüğü Print

Akciğer kanseri, dünya genelinde en çok ölüme neden olan kanser türüdür. Bunun en önemli nedeni hastaların ileri evrede doktora gitmesi ve geciken teşhistir. Akciğer kanseri, çoğu zaman sessiz ilerlediği için hastalık geç evrelere kadar fark edilmemekte ve hastalar tedavi şanslarını yitirebilmektedir. Bu nedenle akciğer kanserinin temel belirtilerinin iyi bilinmesi hayati öneme sahiptir. Erken evrede teşhis, akciğer kanserinde başarıyı ciddi oranda arttırır. Akciğer kanseri bazen hiçbir belirtiye neden olmayabilir. Hastalık, başka bir rahatsızlık sebebiyle çekilen bir röntgende ortaya çıkabilir. Bu yüzden özellikle sigara kullanıyorsanız düzenli olarak kontrollerinizi yaptırmanız erken teşhis için son derece önemlidir.

Akciğer kanseri nedir?

Akciğer kanseri, yapısal olarak normal akciğer dokusundan olan hücrelerin kontrol dışı çoğalarak akciğer içinde bir kitle (tümör) oluşturması ile ortaya çıkan bir hastalıktır. Bu kontrolsüz çoğalma, hücrelerin çevredeki dokuları istila etmeleri veya akciğer dışındaki organlara yayılmaları ile (metastaz) sonuçlanabilir.

Tümör bir noktada kalırsa ve sınırlı büyüme gösterirse, genellikle iyi huylu (bening) kabul edilir. Daha tehlikeli veya kötü huylu (maling) tümörler, kanser hücreleri kan veya lenf sistemi yoluyla vücudun diğer bölümlerine göç ettiğinde (metastaz) oluşur. Metastaz yapmış bir kanserin, tedavi edilmesi çok daha zordur. Akciğerlerde oluşan tümör kitlesi öncelikle bulunduğu ortamda büyür, daha ileri ki aşamalarda ise çevre dokulara veya dolaşım yoluyla uzak organlara yayılır.

Akciğer kanserleri mikroskop altında izlenen hücrelerin görüntüsüne göre “küçük hücreli akciğer kanseri” ve “küçük hücreli dışı (küçük hücreli olmayan) akciğer kanseri” olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Akciğer kanserlerinin %80’i küçük hücreli dışı gruptadır.

Akciğer kanseri belirtileri

  • Giderek kötüleşen öksürük
  • Kalıcı göğüs ağrısı, sırtta öksürük nedenli ağrı
  • Kan tükürmek, kanlı balgam, balgam renginde değişiklik
  • Nefes darlığı, boğuk seslilik, hırıltılı nefes alma
  • Yutmada zorluk ve boğaza takılma hissi
  • Akciğer enfeksiyonu, sık sık zatürre veya bronşit olmak
  • Boyun ve yüzde şişkinlik
  • İştahsızlık, kilo kaybı ve kansızlık, sarılık
  • Halsizlik, yorgunluk

Kanser semptomları oldukça çeşitlidir ve kanserin nereye yerleştiğine, nereye yayılmış olduğuna ve tümörün büyüklüğüne bağlıdır. Belirtiler; akciğerlerdeki tümöre bağlı olarak hastanın kanında, hormonlarında ve vücudun diğer bölgelerinde kendini gösterebilir. Akciğer kanseri semptomlarının ortaya çıkması yıllar sürebilir ve genellikle hastalık ileri evreye ulaştıktan sonra fark edilir. Akciğer kanserinin birçok semptomu göğsü ve solunum yollarını etkiler.

Akciğer kanseri olan hastaların %25’inde kanser hiçbir belirtiye neden olmamaktadır. Hastalar akciğer kanseri olduklarını, başka bir hastalık sebebiyle akciğer röntgeni çektirdiklerinde öğrenmektedir. Bu sebeple düzenli olarak kontrol yaptırmak akciğer kanserinin belirlenmesinde hayati öneme sahiptir.

 

Akciğer kanseri tedavisi: Ameliyat, kemoterapi ve radyoterapi

Akciğer kanseri erken dönem belirtileri

Omuz, kol, sırt ve göğüste ağrı

Eğer omuz, sırt, göğüs ve kollarınızda herhangi bir zorlanma ya da yaralanmaya bağlı olmayan, sebebini bilmediğiniz ağrılar varsa ve bu ağrılar öksürdüğünüzde başlıyor veya artıyorsa, bu ağrılar akciğerlerde oluşmuş tümörlerin sinirlere baskı yapması neticesinde meydana geliyor olabilir. Öksürürken ve nefes alıp verirken omuz ve göğüs bölgesinde meydana gelen ağrı akciğer kanseri olan hastaların yaklaşık %50’sinde görülür.

Sık yaşanan iltihaplı hastalıklar

Sık sık bronşit ya da akciğer iltihaplanması sebebiyle göğüs hastalıkları bölümüne müracaat eden hastalara daha sonra akciğer kanseri teşhisi konması sık rastlanan bir durumdur. Eğer tümör, hava kanalına yakın bir noktadaysa bronşit ya da akciğer iltihaplanması gibi hastalıkların sık görülmesi normal bir durumdur. Bu tip hastalıklar sık yaşanıyor ve sürekli nüks ediyorsa en güvenli yol akciğer kanseri için detaylı bir kontrol yaptırmaktır.

Hareketle birlikte yaşanan nefes darlığı

Akciğer kanserinin erken dönem belirtilerinden biri de nefes darlığıdır. Nefes darlığı sadece yoğun hareketlilikler sırasında veya sonrasında görülür. Yaşlı ve kilolu hastalar genellikle yaşanan nefes darlığını kilolarına ve yaşlarına bağladıkları için hekime geç başvururlar.

Akciğer kanseri ve geçmeyen öksürük

birkaç hafta boyunca devam eden inatçı öksürük akciğer kanserinin en belirgin özelliğidir. Bir çok insan öksürüğü başka nedenlere bağladığı için bu belirtiye gerekli dikkati göstermemektedir. Eğer iki haftadan fazla süren öksürüğünüz varsa ve öksürükle birlikte balgamınızın içinde az da olsa kan varsa mutlaka hekime başvurmalısınız.

Genel sağlıkta görülen akciğer kanseri belirtileri

Sağlığınızda meydana gelen bazı değişimler, akciğer kanserini düşündürmese de kanser belirtisi olabilir ve bu belirtilerin ciddiye alınması gerekir. Örneğin iştah azalması, depresyon, kronik yorgunluk hatta nedensiz diz ağrısı bile bu belirtiler arasında gösterilmektedir. Önemli olan nokta, vücudunuzun size verdiği uyarıları iyi tanıyıp doktor kontrolü gerekip gerekmediğine karar verebilmeniz. Yine de erken dönemde akciğer kanserinin herhangi bir belirti göstermemesi normal olarak kabul edilir

10 soruda akciğer kanseri belirtileri ve yeni tedavi seçenekleri

İleri evre akciğer kanseri belirtileri

  • Kişinin kendini daima yorgun hissettiği, kronik bir yorgunluk durumu
  • Nedeni anlaşılamayan kilo kaybı
  • İştahta belirgin bir düşüş
  • Nefes alıp vermede güçlük ve hırıltı
  • Yüzün şişmesi
  • Yüksek ateş
  • Ses kısıklığı
  • Yutkunurken zorluk yaşamak
  • Nefes alırken veya öksürürken göğüste meydana gelen ağrılar
  • Parmaklarda şekil değişikliği
  • Lenf bezlerinin şişmesi
  • Karnın sağ bölgesinde ağrı
  • Kaslarda güçsüzlük
  • Erkeklerde göğüslerin şişmesi
  • Baş dönmesi, zihin karışıklığı
  • Ayak ve el parmak uçlarında batma, karıncalanma

Yukarıdaki belirtilerden bir veya birkaçını yaşıyorsanız muayene olmalısınız. Bu belirtiler başka bir rahatsızlık nedeniyle de görülebilir ancak tedbiri elden bırakmamak adına bu bulguların bir doktor tarafından değerlendirilmesi gerekir. Bkz: >>>

Metastaz yapmış akciğer kanserinin belirtileri

  • Ateş, halsizlik, genel güçsüzlük
  • Eklemlerde veya kemiklerde ağrı
  • Beyin fonksiyonu ve bellek sorunları
  • Boyun veya yüzde şişlik ve kanama ya da pıhtılaşmalar

Akciğer kanseri yayılırsa veya metastaz yaparsa, etkilenen yeni alanda ek semptomlar ortaya çıkabilir. Şişmiş veya büyümüş lenf bezleri yaygındır ve erken ortaya çıkması muhtemeldir. Kanser beyne yayılırsa hastalar baş dönmesi, baş ağrısı veya nöbetler yaşayabilir. Ayrıca, karaciğer büyüyebilir ve sarılığa neden olabilir ve kemikler ağrılı, gevrek ve kırık hale gelebilir. Kanserin böbreküstü bezleri etkileyerek hormon düzeylerinde değişikliklere neden olması da muhtemeldir.

Detaylı kanser belirtileri! Bunları bilmek hayatınızı kurtarabilir

Akciğer kanseri nedenleri ve risk faktörleri

Akciğerde kanserin oluşumu tek bir sebebe bağlanmaz. Çeşitli faktörler akciğer kanser oluşumunda rol oynayabilir. Yapılan araştırmalar karsinojen olarak adlandırılan faktörlerin önemine işaret etmektedir. Karsinojenler, DNA’nın hasar görmesinden ve kanserin ortaya çıkmasından doğrudan sorumlu olan maddelerdir. Tütün, asbest, arsenik, gama ve röntgen gibi ışınımlar, güneş ve otomobil egzoz gazlarındaki bileşenler karsinojenlere örnektir. Vücudumuz karsinojenlere maruz kaldığında, vücuttaki diğer moleküllerden elektron çalmaya çalışan serbest radikaller oluşur.

Bu serbest radikaller hücreleri hasarlandırır ve hücrelerin normal bir biçimde çalışma ve bölünme yeteneğini etkiler. Araştırmalar, akciğer kanserlerinin yaklaşık %87’si sigara kullanımı ve tütün dumanındaki karsinojenlerin solunması ile ilgili olduğunu göstermektedir. E ve A vitamin eksikliği.

  • Sigara içmek: Akciğer kanseri için çok önemli bir risk faktörüdür. Tütündeki zararlı maddeler akciğerdeki hücrelere zarar verdiği için zamanla bu zararlı etkiler hücrelerde kansere neden olabilir. Sigara içmeyi bırakmak bir kişinin akciğer kanseri olma riskini büyük ölçüde düşürür.
  • Radon gazı: Toprak ve kayalarda bulunan, görünmez, renksiz ve kokusuz radyoaktif bir gazdır. Madende çalışan işçiler radona maruz kalabilirler. Akciğerlerde hasara sebep olur.
  • Asbest: Bazı endüstrilerde kullanılan ve fiberlerde bulunan bir mineral grubu olan asbest de kanser oluşturan faktörler arasında yer alır. Yapılan araştırmalar asbeste maruz kalan işçilerde akciğer kanseri gelişme riskinin maruz kalmayanlara göre 3-4 kat daha fazla olduğunu göstermiştir.
  • Genetik yatkınlık: Kanser, aile üyelerinden kalıtsal olarak geçen genetik yatkınlıktan da kaynaklanabilir. Genetik yatkınlıklar doğrudan akciğer kanserine neden olabilmekle birlikte kişinin belirli çevresel faktörlere maruziyeti sonucu akciğer kanseri geliştirme riskini de büyük ölçüde artırdığı düşünülmektedir.
  • Hava kirliliği: Yapılan araştırmalar hava kirliliğinin de akciğer kanseri ile bağlantısı bulunduğu ihtimali ortaya çıkmıştır. Ancak hava kirliliğinin ne oranda kanser yaptığı tam olarak tespit edilememiştir.
  • Akciğer hastalıkları: Verem gibi bazı akciğer hastalıklarının kanser olma riskini arttırdığı bilinmektedir. Bir kez akciğer kanseri olan kişinin ikinci defa akciğer kanseri olma riski, kanser olmamış kişiye oranla daha fazladır.

Akciğer kanseri için riskli meslekler

Akciğer kanseri için riskli meslekler şöyle sıralanabilir; madenciler, tekstil, izolasyon ve tersane işçileri, petro-kimya, baca temizleyiciler, plastik sanayi işçileri, maden ve kaynak işçileri, çamaşır suyu üreticileri, cam seramik, muşamba ve batarya işçileri, boya, dökümhane, çelik işçileri risk altındadır.

Akciğer kanseri tanı yöntemleri

Hekimler akciğer kanserini teşhis etmek için belirtilerin nedenlerini bulmaya yardımcı olabilecek faktörleri inceler; kişinin geçirdiği hastalıkları, tütün kullanma alışkanlığını (sigara, pipo, puro vs.), çevresel veya mesleki olarak maruz kaldığı maddeleri, diğer aile fertlerinde kanser olup olmadığını araştırır.

Hekim ayrıca fizik muayene yapar, akciğer grafisi ve diğer laboratuvar testleri inceler. Bunların dışında ayrıca bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ve pozitron emisyon tomografisi (PET) taramaları yapılabilir. Eğer akciğer kanserinden şüpheleniyorsa balgam sitolojisi (derin bir öksürmeyle elde edilen balgamdaki hücrelerin mikroskopik incelenmesi) akciğer için yararlı basit bir testtir.

Hekim ayrıca akciğer kanseri varlığını ve kesinliğini doğrulamak için akciğerden doku incelemesi yapar. Biyopsi ile alınan küçük bir doku parçaları patolog tarafından mikroskop altında incelenerek kişiye kesin tanı konulur. Doku örnekleri şu yöntemlerle alınabilir;

  • Bronkoskopi: Bronkoskop (ince, ışıklı bir tüp) ağızdan veya burundan sokularak nefes borusundan inilerek solunum yollarına bakılır ve bu tüple küçük doku örnekleri toplanır.
  • İğne Aspirasyonu: Göğüsten içeri sokulan bir iğne ile küçük bir doku parçası alınır.
  • Torasentez: İğne yardımıyla akciğerin etrafını saran sıvıdan örnek alınması
  • Torakotomi: Bazen kesin tanı için açık göğüs ameliyatı yöntemi gerekebilir.
  • Mediastinoskopi / Mediastinotomi: Mediastinoskopi kanserin göğüsteki lenf bezlerine yayılmasını gösterir. Skopi adı verilen ışıklı bir cihazla göğüsün merkezi ve yakınındaki lenf bezleri incelenir. Cihaz boyundan açılan küçük bir delikten içeri sokulur; mediastinotomide ise kesi göğüste yapılır ve küçük doku parçaları alınır.

Akciğer kanseri tedavisinde yakın gelecekte ciddi gelişmeler olacak

Akciğer kanserinin evreleri

Akciğer kanserinin teşhisinden sonra yapılması gereken en önemli işlem hastalığın evresinin saptanmasıdır. Tanı konulduktan sonra bir onkoloji uzmanı kanserin yayılımını inceleyerek kanserin evresini tespit eder. Evreleme, doktorun tedaviyi planlaması ve hastalığın seyrini belirlemesi için büyük önem taşır. Uygulanacak tedavi şekli kanserin evresine göre belirlenir.

En yaygın kanser evre tayini yöntemi TNM sistemi olarak adlandırılır:

  • T (1-4): Tümörün boyutu ve primer tümörün doğrudan büyüklüğünü ifade eder
  • N (0-3): Kanserin yakındaki lenf bezlerine yayılma derecesini ifade eder.
  • M (0-1): Kanserin vücuttaki diğer organlara metastaz yapıp yapmadığını ifade eder.

Örneğin, lenf bezlerine veya uzak organlara yayılmamış küçük bir tümör TNM sistemine göre “T1, N0, M0” olarak tayin edilebilir.

Küçük hücreli dışı akciğer kanseri için TNM tanımları evrelerin daha basit bir biçimde kategorizasyonunu sağlar. Bu evreler I ila IV arasındadır ve küçük sayılar kanserin az yayıldığı erken evreleri gösterir. Daha net olarak:

Akciğer kanserinin 4 evresi vardır

Evre 1: Hastalık sadece akciğerin küçük bir bölümündedir.
Evre 2: Hastalık en yakın lenf bezlerine veya sadece göğüs duvarına atlamıştır
Evre 3: Her iki akciğer arasında, kalbin de yer aldığı boşluğa (mediasten) veya buradaki lenf bezlerine yayılmıştır.
Evre 4: Beyin, karaciğer, kemik, böbrek üstü gibi uzak organlara yayılmıştır

Akciğer kanserinin görülme sıklığı

DSÖ’ye göre, akciğer kanseri tüm dünyada kanser türleri arasında, erkeklerde en sık ölüme neden olan birinci, kadınlarda ise ikinci kanser türüdür ve dünyada her yıl ortalama 1,3 milyon kişinin ölümüne neden olmaktadır. Ölüm oranı (mortalitesi) oldukça yüksek olan bu kanser türünde dünya genelinde sigara içme alışkanlıklarındaki değişmeye bağlı olarak alt tiplerinde ve kadınlarda görülme oranlarında değişimler yaşanmaktadır.

Akciğer kanserinin en önemli nedeni uzun süreli olarak sigara içimi ve tütün dumanına maruz kalmaktır. Akciğer kanserinden ölümlerin erkeklerde % 92-94’ünün, kadınlarda ise % 78-80’inin sigaraya bağlı olduğu bildirilmiştir. 


Kaynaklar ve Referanslar: 1- Akçiğer Kanseri nedir? 2- Lung Cancer

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla