Diyabetik böbrek hasarına karşı 20 yıl sonra ilk ilaç kullanıma girdi

26 Eylül 2015   |    2 Aralık 2018   |   Kategori: Farmasötik / İlaçlar, Güncel / Literatür, İç Hastalıkları Print

ilac-hap-kutuHalen artrit tedavisinde kullanılmakta olan FDA onaylı bir ilacın diyabet kaynaklı böbrek hasarını tedavi etmekte oldukça başarılı sonuçlar sağladığı ileri sürüldü. Amerikan Diyabet Derneği Bilimsel Oturumunda sunulan çalışma bulguları, barisitinibinüriner albümin/kreatinin oranı veya UACR adı verilen böbrek disfonksiyonunun bir ölçütünü, plaseboya kıyasla büyük ölçüde azalttığını gösterdi. Bu keşfin, diyabet kaynaklı böbrek hasarının tedavisinde son yirmi yıldır elde edilen ilk yeni yaklaşım olduğu belirtiliyor.

Glomerüler filtreler adı verilen böbrekteki minik yapılar, diyabet nedeniyle hasar görür ve gittikçe kanı süzmede daha az etkili hale gelir. Klinik çalışmaya öncülük eden temel araştırma, bu yapıların içindeki hücre sinyalizasyon yolağının bir ilaç hedefi olabileceğini ve daha önce artrit için kullanılan bir ilacın zaten bu yolağı hedeflediğini saptadılar.

Michigan Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmacıları diyabetik böbrek hastalığı olanlarda deneysel bir ilaç olan barisitinibin klinik çalışmasından umut vadeden bulguları elde ettiklerini açıkladılar. Randomize, kontrollü Faz II çalışmada, barisitinibin daha yüksek dozlarıyla daha büyük etki gösterdiği, böbrek hasarının temel belirtisini azalttı ve hastalar ilacı almayı bıraktıktan sonra bile sürdürülebilir bir etkiye sahip olduğu saptandı.

Tip 2 diyabet nedir? Neden olur? Belirtileri ve tedavisi

MÜ araştırmacıları ilacı yapan Eli Lilly ile bağlantı kurduktan tam üç buçuk yıl sonra bu sonucu elde ettiler. Bu bağlantı diyabetik böbrek hastalığında JAK-STAT olarak adlandırılan hücre sinyalizasyon sisteminin önemini belirlemek için yıllarca çalışan Prof. Dr. Matthias Kretzler ve Prof. Dr. Frank Brosius liderliğindeki bir ekibin çalışması sonucu elde edildi. Ekip, hastalıklı insan böbreği dokusunda anormal genetik aktivite üzerine çok sayıda veriyi harmanlayarak ve özellikle yetiştirilen fareler üzerinde çalışarak, JAK-STAT’ın diyabet nedeniyle hasar gören birden fazla böbrek hücresinde aşırı aktif olduğunu gösterdi. Fakat JAK-STAT ayrıca romatoid artrit gibi bağışıklık sistemi hücrelerinin normal dokulara saldırdığı hastalıklarda da önemli rol oynamaktadır.

Lilly’de çalışan bilim insanları, barisitinibi RA hastalarının ağrılı, inflamasyonlu eklemlerini rahatlatmak için geliştirmişti ve ilacın güvenliliğini ve etkisini gösteren çalışmalar yapmak için FDA onayı almıştı. Prof. Dr. Kretzler’in Lilly’de başka bir gruba araştırması hakkında konuşmak için program yaptığını öğrendiklerinde, sunumuna katıldılar ve barisitinibin diyabetik böbrek hastalığına karşı kullanılma olasılığını artırdılar. Bu toplantıdan sadece 14 ay sonra 129 erişkin hastanın dahil edildiği uluslararası klinik çalışma hızla başladı.

Matthias-KretzlerÇalışmanın sonuçları ile ilgili bilgi veren Prof. Dr. Kretzler, şu değerlendirmede bulundu: “Bu yüz milyonlarca insanı etkileyen diyabet salgını büyüdükçe daha da fazla kişiyi etkileyeceği kesin olan diyabetik böbrek hastalığında hassas ilaç kullanımının ilk örneğidir. 42 ay içinde, hastalık mekanizmalarını çalışabildiğimiz, bulgularımızı model sistemlerinde test edebildiğimiz, ilaç için adayları belirleyebildiğimiz, klinik çalışmada ilacı alabilmek için doğru eşleşmeleri bulabildiğimiz ve çalışmayı tamamlayabildiğimiz tam bir dönüşümsel araştırmanın yerinde olduğunu göstermektedir.”

Çalışma,barisitinibin üriner albümin/kreatinin oranı veya UACR adı verilen böbrek disfonksiyonunun bir ölçütünü, altı ay sonra plaseboya kıyasla büyük ölçüde azalttığını gösterdi. Ayrıca, IP-10 ve sTNFR2 adı verilen böbreklerde inflamasyonun bir göstergesi olan iki bileşiğin idrardaki veya kandaki düzeylerini de azalttığını gösterdi. Tek anlamlı yan etki, en yüksek dozu alan grupta hafif derecedeki anemiydi.Günümüzde, diyabet hastalarında böbrek hasarının tedavisi için standart yaklaşım, ACE inhibitörleri ve ARB’ler adı verilen on yıllardır kullanılan ilaçlarla kan basıncını kontrol altına almaktır.

frank-brosiusBu çalışmanın desteklenmesine yardım eden Michigan Böbrek Nakli Merkezi ve MÜNefroloji Bölümü başkanı Prof. Dr. Brosius, “Amerika’dakiobezite ve diyabet salgınının uzun vadeli etkileri nedeniyle, milyonlarca böbrek daha risk altındadır. Dolayısıyla diyabetin böbrek hücreleri üzerinde neden olduğu hasarı engellemek için Amerika’nın acil olarak yeni yaklaşımlara ihtiyacı vardır” dedi.

Üniversite-endüstri işbirliği umut vaat ediyor
Yeni çalışma bulguları, barisitinibin veya JAK-STAT sistemi üzerine etki eden diğer ilaçların bu etkilere karşı savaşıp savaşamayacağını belirlemede ilk adım olarak görülüyor. Fakat ayrıca ilaç firmaları tarafından geliştirilen ilaç bileşikleriyle spesifik hedefleri kapsamayan hassas-etkili ilaçları kombine eden temel üniversite araştırmasının da umut vaat ettiğini gösterdiler.

İlaçlar yıllar önce kullanılmış da olsa, diğer hastalıklar için günümüzde kullanılıyor da olsa, MÜ grubu gibi ekipler tarafından araştırma bulgularına dayanarak yeni kullanım alanları için test edilebilir. MÜ Tıp Fakültesi’nin İş Geliştirme ekibi, MÜ ve Lilly arasında bağlantının yapılmasına yardım etti ve ilaçlar için spesifik hedefler bulmak amacıyla, MÜ ekibi tarafından yürütülen çalışmaya sponsor olan firmalarla diğer anlaşmaların yapılmasına aracı oldu.

Diyabet ve böbrek hastaları için en iyi ve güvenli anti-hipertansif tedavi hangisi?

Temel araştırma, Ulusal Sağlık Enstitüsü, Avrupa Birliği ve Uluslararası Jüvenil Diyabet Araştırma Vakfı tarafından desteklendi. Bu destek, hasta biyopsileri sırasında alınan hastalıklı böbrek dokularından bir banka geliştirilmesini, “insanlaştırılmış” fare modellerinin oluşturulmasını ve yüksek düzeyde programlama kaynaklarını kapsamaktadır. MÜ’deki diğer fakülte üyeleri diyabetin zarar verdiği sinirlerden gözlere diğer organ ve dokulara dahil olan diğer yolakları arıyorlar. Sistem biyolojisi adı verilen yaklaşım, biyolojik süreçlerin ayrıntılı çalışmalarıyla bir hastalığın bilgisayar modelini oluşturmak için ileri programlamayı birleştirmektedir.

YAZIYI PAYLAŞ


YORUMUNUZ VAR MI?

avatar
Araç çubuğuna atla