Efor testi nedir? Ne işe yarar? Kimlere, ne zaman yapılmalı?

Kategori: Aile Hekimliği, Kalp Hastalıkları, Önemli Testler Print

efor-testi2Efor testi, kalp damar hastalıklarının teşhis ve tedavi süreçlerinin izlenmesinde kullanılan önemli araçlardan birisidir. Bir doktor veya eğitimli bir teknisyen tarafından gerçekleştirilen bu test, kalbinizin ve kan damarlarınızın fiziksel efora nasıl tepki verdiğini değerlendirmek için kullanılır. Efor testinin özellikle belirsiz durumların aydınlatılmasında önemli bir işlevi vardır. Ancak bu testin uygulanacağı hastayı doğru seçmek gerekir. Hekim testi kullanmaya karar verirken öncelikle sonuçlarının amacına hizmet edip etmeyeceğine göre karar vermelidir. Bu test özellikle emin olunamayan iskemik durumların tespitinde işlevseldir.

Efor testi nedir? 

Efor testi, kalp-damar hastalıklarının tanı ve takibinde yaygın olarak kullanılan oldukça etkili bir ayırıcı tanı yöntemdir. Kalp damar hastalıkları ile ilgili pek çok hastalığın tanısı için kullanılan Efor testi, kişiye uygun egzersiz yaptırılarak kalp iş yükünün arttırılması ve yüklenme esnasında kalp kasının beslenmesinde yetersizliğe yol açabilecek bir kalp damar hastalığının olup olmadığının tespiti için yapılır. Efor testi kolay uygulanan, riskleri az olan ucuz bir test olduğu için oldukça yaygın kullanılan bir ayırıcı tanı yöntemdir. Efor testinin hastane koşullarında bir kardiyoloji uzmanı gözetiminde yapılması gerekir.

Efor testinin temel kullanım alanları içinde koroner arter hastalığının teşhisi ve yaygınlığının belirlenmesi, iskeminin saptanması ve semptomların değerlendirilmesi, hastalığın ciddiyetinin belirlenmesi, tedavinin etkinliğinin değerlendirilmesi, prognozun ve fonksiyonel kapasitenin belirlenmesi bulunur. Testin en sık kullanıldığı hastalar orta olasılıklı koroner anjiyo hastalarıdır. Ayrıca toplum sağlığını ilgilendiren bazı meslek gruplarında çalışanların performansının ölçümünde kullanılır.

Efor testi birçok durumda güvenle kullanılabilir. Ancak farklı durumlardaki hassasiyetinin iyi bilinmesi gerekir. Burada koroner arter hastalığı olan kişilerin kaçında hastalığı saptayabildiği önemli bir değer taşır ve testin hassasiyetini gösterir. Özgünlüğü ise normal olan bireylerin yüzde kaçında normalliği ayırt edebildiğini gösterir.

https://www.medikalakademi.com.tr/troponin-testi-kalp-krizi-ihtimalini-hizla-eleyerek-hastaneye-yatislari-azaltiyor/

Efor testinin hastaları ayırt etme özelliği % 68 iken sağlıklı bireyleri ayırt etme oranı % 77’dir. Bu verilerden hareket ettiğimizde karşımıza negatif sonuç geldiği zaman pozitif gelmesinden daha değerli bir doğrulama değerine sahip olduğumuzu görürüz.

EKG (Elektrokardiyografi) nedir? Neden ve nasıl yapılır? EKG ne işe yarar?

Efor testi kimlere uygulanmalı?

Hasta seçiminde klinik bulgulardan hareket edilmelidir. Hastanın EKG’si testin gerekliliği konusunda bilgiler verir. Hastanın EKG’sinde belirgin veriler varsa ve iskemi olup olmadığını anlayabiliyorsak, efor testine gerek kalmayacaktır. Test tipik EKG bulgularla gelen hastalara değil; karar veremediğimiz ve arada kaldığımız orta olasılıklı kişilere yapılmalıdır. Olasılık hesaplanırken hastanın yaşı, cinsiyeti ve semptomları önemlidir.

Otuz yaşında tipik göğüs ağrısıyla gelen ve EKG’si orta riskli olan hastaya efor testi gerekir. Ancak aynı niteliklerle gelen kişi kadınsa testine gereksizdir. Yine aynı yaşlarda fakat göğüs ağrısıyla gelen kadın hasta da risk orta seviyede olduğu için efor testi gerekir. Elli yaşlarında bir erkek göğüs ağrısıyla geldiği zaman risk yüksek olduğu için teste gerek yoktur. Ama aynı belirtilerle gelen kişi kadınsa risk orta seviyede olacağı için test yapılır. Tıkayıcı koroner arter hastalığının tanısında efor testi önemlidir.

Ayrıca hastalar önceden bilinen koroner arter hastalığıyla geldiklerinde semptomları çok tipik olabilir. Böyle hastalarda risk değerlendirmesi ve prognozun belirlenmesi için efor testi yapabiliyoruz. Yine enfaktüs sonrasında prognozu belirlemede veya her hangi bir aktivasyona yönelirken efor testini kullanabiliriz.

Kadınlarda efor testi 

Kadınlarda efor testinin yanlış sonuç verme ihtimali daha yüksektir ancak sonuç negatif çıktığında kadınlar içinde değerli bir bilgi taşır. Efor testinin kesinlikle yapılmaması gereken bir hasta grubu olduğunu da unutmamalıyız. Hastada aktif iskemii varsa, son iki gün içerisinde göğüs ağrısı olmuşsa, aritmisini kontrol altına alamıyorsak veya aourt darlığı varsa efor testinin kesinlikle yapılmaması gerekir.

efor-testi-kalp

Yine yüksek tansiyon hastalarında efor testi uygulanması sakıncalı olabilmektedir. Ayrıca testin uygulandığı merkezde CTR yapabilecek ekipmanın bulunması gerekiyor. Çünkü her 2500 kişide bir ölüm riski oluşmaktadır.

Efor testi ne işe yarar, ne için kullanılır

  • Sessiz koroner arter hastalıklarının teşhisi,
  • Göğüs ağrılarının kalp hastalığı nedeniyle olup olmadığı,
  • Kardiyak riski yüksek kişilerin analizi,
  • Efor kapasitesinin tespiti,
  • Koroner By-pass ameliyatı olanlarla,
  • Stent uygulanan hastaların kontrolünde,
  • Infarktüs geçirenlerde hastalığın ciddiyetini tespitte,
  • Hipertansiyon hastalarında, eforla kan basıncının seyrinin izlenmesinde,
  • Kalp ritm bozukluklarının, eforla ilişkisinin araştırılması,

Efor testi nasıl yapılır?

Efor Testi, hastane ortamında bir motorlu koşu bandı üzerinde kardiyolog doktor ve teknisyen gözetiminde yapılmalıdır. Hastanın göğsüne EKG kaydı amacıyla elektrodlar yapıştırılarak kişinin istirahat halinde nabız ve tansiyonun ölçülür. Devamında kişi yatarken, ayakta ve bir dakika süreyle derin nefes alıp verirken işleme devam edilir ve takiben EKG’niz ölçm yapılır.

Testin başlangıcında koşu bandı yavaş ve az eğimle hareket eder. Sonra her üç dakikada bir hız ve eğimde uygulanan egzersiz protokolüne göre artış olur. Başlangıçta belli bir tempoyla yürümek yeterli iken, ileri kademelerde koşulması gerekir. Devamında, yürüyen bant üzerinde, yavaştan başlayıp, her 3 dakikada hız ve eğim artacak şekilde yürütülür.

Bu sırada sürekli olarak EKG takibi ve kayıtları ve belli aralarla kan basıncı ölçümü yapılır. Efor testinde egzersiz süresi kişinin yaşına ve efor kapasitene göre değişir. Ortalama süre genellikle 8- 10 dakika arasındadır. Test boyunca kalp ritmi takip edilir ve her 3 dakikada bir kan basıncı ölçülür.

Efor testi yapılmadan önce kişilerin bir doktor tarafından muayenesi ve özellikle istirahat EKG’lerinin değerlendirilmesi çok önemlidir. Bazı EKG değişikliği olan hastalarda test doğru yorumlanamaz. Bu hastalar kendileri için uygun tetkiklere yönlendirilmelidir.

Efor testi kimlere yapılmamalı?

  • Konjestif kalp yetmezliği olanlar
  • İleri düzeyde aort kapak darlığı olanlar
  • Ciddi hipertrofik obstruktif kardiyomyopatisi olanlar
  • Malign hipertansiyonu olanlar
  • İleri derecede kalp ritm bozuklukları olanlar
  • Kalp adele veya zarında iltihabı hastalığı olanlarda

Efor testi yapılmamalıdır, bu kişilerde efor testi ciddi sorunlara yol açabilir.

Efor testinden önce nelere dikkat edilmeli

  • Testin uygulanacağı kişi 2-3 saat öncesinden itibaren hafif hiç bir şey yenmemeli
  • Test öncesinde kesinlikle sigara içilmemeli
  • Sürekli kullandığınız ilaçlar varsa doktorunuzu bilgilendirmelisiniz
  • Daha önce çekilmiş EKG’niz varsa yanınızda götürmelisiniz
  • Bayanlar 2 parçalı kıyafet giymeli, Erkek göğüs tıraşı olmalı
  • Rahat kıyafetlerin giyilmesi kolaylık sağlayacaktır
  • Egzersiz sırasında herhangi bir yakınmanız olur ise (göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, bacak ağrısı, baş dönmesi, yorgunluk gibi) mutlaka testi yapan doktoru bilgilendirmeniz gerekir.
  • Aşağıda listesi bulunan kalp ritmini etkileyen ilaçları kullanan hastaların;
    (Dideral, Visken, Lopresor, Prent, Nortan, Tensinor, Beloc, Concor, Dilatrend, Digoxin vb.) test yapılmadan önce doktora danışarak, ilaçların kesilmesi veya azaltılması hakkında bilgi alınması önemlidir! Ayrıca hipertansiyon tedavisi gören hastaların, yukarıdaki ilaçların dışında tansiyon düşürücü ilaçlarını almaları önerilir ancak her iki durumda da konuyla ilgili uzman doktora danışılması gerekir.

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla