Türk doktorun buluşu; Parkinson ve şizofren hastalarına umut olacak

Kategori: Parkinson, Şizofreni Print

Serdar Durdağı1Parkinson ve şizofreni tedavisinde bir ilke imza atan Bahçeşehir Üniversitesi (BAU) TIP Fakültesi Biyofizik Ana Bilim dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Serdar Durdağı, Dopamin-2 reseptörünün  kristal yapısını açığa çıkarmayı başardı. Doç. Dr. Durdağı’nın bu yolu geçen yıl Dopamin-2 reseptörünü 1975 yılında keşfeden Toronto Üniversitesi’nden Prof. Dr. Philip Seeman ile kesişti. Birlikte geliştirdikleri model Amerika Kimya Derneği’ne ait yüksek prestijli dergi “ACS Chemical Neuroscience” tarafından kabul edildi.

ŞİZOFREN VE PARKİNSON TEDAVİSİNDE ÖNCÜ OLACAK

Aslında her şey bir tesadüfle başladı. Bilgisayar destekli ilaç tasarımı üzerine çalışan Dr. Durdağı, Dopamin-2 reseptörünün kristal yapısını açığa çıkarmak için model geliştirip bir dergide yayınladı. Ardından Parkinson ve şizofren hastaları için umut olan Dopamin-2 reseptörünü 1975 yılında keşfeden Toronto Üniversitesi’nden Prof. Dr. Philip Seeman, Doktor Durdağı ile iletişime geçerek kendisinin de bu yönde çalışmaları olduğunu ve birlikte çalışmak istediğini söyledi. Büyük bir onur ile bunu kabul eden Durdağı, üç yıldır üzerine çalıştığı modeli Prof. Seemon ile daha da geliştirdi.

Parkinson hastalığı neden olur? Belirtileri ve tedavisindeki yeni yöntemler

Bilgisayar destekli yöntemlerle üç boyutlu yapısı açığa çıkarılan model ile şizofren ve Parkinson gibi hastalıklarla mücadele de yeni bir döneme girildiğini belirten Durdağı, “Kendisi modeli çok beğendi ve kendi değerleriyle örtüştüğünü söyledi. Bundan büyük bir onur duydum. Biz o zamana kadar Dopamin-2 reseptörünün sadece monamerfonlarını geliştirmiştik. Hocayla birlikte dimerfonlarınıda geliştirdik. Ortak bir çalışmayla literatüre güzel bir yayın yapmış olduk” dedi.

DOPAMİN’İN YAPISINI SİMÜLASYONLARLA AÇIĞA ÇIKARDIK

Projeyi 2012 yılından itibaren devam ettirdiklerini ve 4-5 yıldır da yoğun bir şekilde üzerine çalıştıklarını söyleyen Durdağı, “Geçtiğimiz yıl bu modeli geliştirip yayınladık, yayınladıktan bir gün sonra Dopamin-2 reseptörünü keşfeden hoca Toronto Üniversitesi’nden Prof. Philip Seemon bana bir e-mail atarak modelimi istedi. Modelimi kendisiyle paylaştım modelin deneysel yapılarla çok uyumlu olduğunu söyledi.

Kendi deneysel verilerinin bizim modelde uygulamak istediğini dile getirdi. Ben de memnuniyetle kabul ettim ve birlikte çalışmaya başladık. Kendisinde dopamin ve afemorfin diye iki molekül olduğunu ve bağlanma afertelerinin birbirinden farklı olduğunu söyledi. Biz de modelimizde bu iki molekülü denedik tam da deneysel sonuçlara uygun çıktı. Bu çalışmamızda Dopamin 2 reseptörünün 3 boyutlu yapısını deneysel veriler kullanılarak homoloji modellemesi ve dinamik simülasyonlar (benzetim) yardımıyla açığa çıkardık” şeklinde konuştu.

Şizofreni nedir? Neden olur? Belirtileri ve tedavi yöntemleri

YAN ETKİSİ AZALTILMIŞ YENİ İLAÇLARIN  İÇİN KULLANILACAK

“İlaç mekanizmasını açığa çıkardığımızda bu hem Parkinson hem de şizofren gibi nörodejeneratif ( Sinir sisteminde meydana gelen bozukluk) hastalıklar çok daha iyi anlaşılacak” diyen Durdağı, “Geliştirdiğimiz model, daha etkin ve yan etkileri azaltılmış moleküllerin açığa çıkarılmasında öncül rol oynayacak diye düşünüyoruz.

Amacımız bu hedef yapıları kullanarak atomik düzeyde ilaç-reseptör (sinir ucu) etkileşimlerini incelemek ve moleküler mekanizmaların aydınlatılması sonucu yeni nesil yan etkileri azaltılmış antibiyotiklerin geliştirilmesidir. Çalışmamızın yeni tedavi şekillerinin, yeni ilaçların geliştirilebilmesi için öncü olabileceğine inanıyorum.

Hastalıkların önlenmesinde bazı ilaçlar kullanılıyor. Şu anda bu ilaçların geliştirilmesi çok zor aşamalardan geçiyor. Bunun sebebi de özellikle çok önemli bir reseptör olan Dopaminin-2’nin kristal yapısının açıkta olmamasıydı. Dolayısıyla kristal yapısı olmayan molekülün tek bir yolu kalıyor, bu da moleküler modelleme dediğimiz yöntemlerle 3 boyutlu yapısını açığa çıkarmak. İşte biz bunu başardık. Ne kadar fazla model geliştirilirse, ne kadar fazla kristal yapı açığa çıkarsa bu hastalılarla mücadelede o kadar faydalı oluyor” açıklamalarında bulundu.

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla