Bunama nedir? Unutkanlığı ne zaman önemsemek gerekir?

Kategori: Alzheimer, Sağlık Sözlüğü Print

AlzheimerBunama, yaşlılık sürecinin en istenmeyen yanlarından biri olarak görülse de her yaşlı kişide olması gerekmez. Bunama ve demans sendromu gibi hastalıkların ilk belirtilerinden birisi unutkanlıktır. Bellek (hafıza) beynimizin en önemli bilişsel işlevidir ki öğrenmemizi, birikimlerimizin depolanmasını ve gereğinde geri çağrılmasını sağlar. Bu süreç nöron denilen beyin hücreleri, hücreler arası bağlantılar olan sinapslar ve bir sürü karmaşık mekanizmalar ile gerçekleştirilir. Bellek yanı sıra algılama, muhakeme, dikkat, yürütücü işlevler gibi diğer işlevlerimiz en az bellek kadar önemli olup bilişsel işlevlerimizin bütününü oluşturur.

Bunama nedir?

Bunama yada diğer adı ile demans, beyni etkileyen bozuklukların neden olduğu bir grup semptomun bütünsel adıdır ama belirli bir hastalık değildir. Demansı olan insanlar giyinmek ya da yemek yemek gibi normal faaliyetleri yapmakta zorlanır. Sorunları çözme veya duygularını kontrol etme yeteneklerini kaybeder. Kişilikleri değişebilir, aniden sinirlenebilirler veya orada bulunmayan şeyleri görebilirler. Hafıza kaybı, bunamanın temel belirtisidir ama bu tek başına demansınız olduğunu göstermez. Bunama hastaları, hafıza ve dil gibi beyin fonksiyonu sorunları yaşar.

Beyin sadece öğrenme değil; aynı zamanda unutma organıdır!

Beynin sadece öğrenme değil, aynı zamanda unutma organı olduğunu bilmek gerekir. İnsan hafızası unutkanlık hastasıdır. İnsan yaşamını devam ettirebilmek adına anlık heyecan, sevinç, üzüntü gibi kendisine yaradılıştan eklenen özellikleri yaşayabilmek için pek çok olay ve bilgiyi unutmak zorundadır.

Demans nedir? Kimlerde görülür? Belirtileri, nedenleri ve tedavisi

Unutkanlık nedenleri

Genç yaşlarda unutkanlığa sebep olabilecek bazı nedenler:

  • Depresyon,
  • Dikkat eksikliği,
  • Kaygı durumları,
  • Stresli yaşam koşulları,
  • Uykusuzluk ve açlık
  • Bir işi öğrenirken birden fazla şeyle uğraşmak
  • Öğrenme ve hafızada tutma tekniklerini yeterince bilmemek
  • Tıbbi tedavi gerektiren anemi, kan şekeri değişiklikleri, vitamin eksiklikleri, tiroid hastalıkları gibi rahatsızlıklar etken olabilir.

Alzheimer nedir? Nedenleri, belirtileri, tedavisi ve korunma

Eğer sık sık unutmaya başladıysanız…

Ayrıntılı görüşme ve muayene için uzman bir doktora (nöroloji, psikiyatri)  başvurun. Gerekli görülürse nöropsikolojik (nörokognitif veya bilişsel) testler denilen testler ile değerlendirme yaptırın. (Bu süreçte unutkanlık ve davranış bozukluğu şikayeti ile başvuran hastaya genel tarama testi yapıldıktan sonra bellek-hafıza, basit ve karmaşık dikkat; yürütücü işlevler (karar verme, planlama, sıralama, organizasyon vs), dil testleri, görsel –mekansal beceriler testleri ve davranış ölçekleri gibi testler uygulanır.) Gerekirse laboratuvar tetkikleri olarak kan tetkiki, EEG, beyin MRG/BT tetkikleri istenebilir.

Beynimizi yaşlandıran faktörler…

  • Genetik yatkınlık,
  • Depresyon, stres,
  • Ateroskleroz (damar sertliği),
  • Kafa travması,
  • Epilepsi,
  • Düşük eğitim düzeyi,
  • Obezite,
  • Hipertansiyon, Hiperlipidemi, Diyabetes mellitus,
  • Sigara, alkolizm,
  • Tiroid hastalıkları,
  • B 12 Vitamini eksikliği (nöroanemik sendrom),
  • Demans (Alzheimer vs), Beyin tümörü

Alzheimer tedavisi ve hastalıkla yaşama rehberi: Öneriler ve uyarılar

Unutkanlığı ne zaman önemsemeli?

Sebebi ne olursa olsun, hangi yaş grubunda belirirse belirsin günlük yaşam aktivitelerini etkileyen özellikte ise mutlaka önemsenmeli nöroloji veya psikiyatriye başvurulmalıdır. Bazı belirtiler vardır ki unutkanlık şikayeti artık hastalık haline gelmiştir. Çevrenizde bu belirtileri yaşayan insanlar varsa;

  • Yeni yaşanan olaylar ve yeni konuşulan konuları unutuyorsa,
  • Söyleyeceklerini unutmaya başladığını fark ediyorsanız,
  • Yakınlarını tanıyamıyorsa,
  • Yeni gördüğü insanları kısa sürede unutuyorsa,
  • Aynı şeyleri sık sık sormaya başladıysa,
  • Hesap işlerini yapamıyor, hesapların içerisinden çıkamıyorsa,
  • Randevularında aksamalar olmaya başladıysa,
  • Bildiği yerleri bulmakta zorlanıyor, kayboluyorsa,
  • Karar veremiyor ve sorun çözemiyorsa hemen bir uzmana başvurması doğru bir adım olacaktır.

Bunama ve alzheimer’in 12 önemli belirtisi

Sağlıklı bir beyne sahip olmak için 

  • Stresten, kaygı ve üzüntüden uzak kalmaya çalışın,
  • Yeterli ve dengeli beslenme ile kilo kontrolüne dikkat edin,
  • Antioksidan içeren gıdalar alın,
  • İyi, kalite uyku ve beslenme düzeni oluşturun,
  • Sigara ve alkolden uzak durun,
  • Yaşınıza uygun düzenli egzersizler yapın,
  • İnsanlarla iletişime geçin, sosyal aktivitelere katılın,
  • Sürekli yeni ve kompleks bilgiler edinin,
  • Bulmaca, iskambil, satranç gibi yoğun zihinsel aktivite gerektiren oyunları oynayın,
  • Kitap okuyun, radyo dinleyin, televizyon izleyin. Bunları yaparken yorumlarda bulunun, tartışmalara katılın.
  • Yabancı dilde kelimeler öğrenmeye çalışın,
  • Meditasyon, yoga gibi aktivitelerde bulunun,
  • Aile ve arkadaş ilişkilerinizi güçlü tutun,
  • Emekli olmayın, aktif ve her zaman bir amaç için uğraşın,
  • Planlı yaşayın,
  • Düzenli doktor kontrolüne gidin ve doktorunuzun sağlık ile ilgili tavsiyelerine mutlaka uyun. Kaynak:MedlinePlus

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla