Prof. Dr. Besler: Türk toplumu vitamin fakiri! Kötü beslenme ciddi bir sorun

Yazan Hatice Pala Kaya
Kategori: Sağlık Gündemi, Üye Yazıları, Vitaminler Print

Türkiye’de sıklıkla obezitenin tartışıldığını ancak beslenmeye bağlı bir başka ciddi sorun olan bodurluk ve kısa boyluluğun yeterince üzerinde durulmadığını söyleyen Doğu Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Halit Tanju Besler, Türk toplumunun vitamin fakiri olduğunu ve vitamin açısından eksik beslenmenin, (malnütrisyon) bodurluğun en temel nedeni olduğunu belirtti. Sabri Ülker Vakfı’nın İstanbul’da düzenlediği Beslenme ve Sağlık İletişimi Programı’nda Türkiye’deki sağlık ve beslenme durumuna yönelik bir sunum yapan Prof. Dr. Besler, Türkiye’de yoğun olarak sebze ve meyve tüketimine rağmen toplumda vitamin eksikliği ve buna bağlı hastalıkların sık görülmesinin dikkat çekici bir durum olduğunu vurguladı.

  • 5 yılda bir beslenme sağlık araştırması yapılmalı

Prof. Dr. Tanju Besler, sunumunda 1974, 1984 ve 2010 yıllarında Türkiye’deki beslenme durumuna yönelik araştırmalar yapıldığını hatırlatarak, bu konunun daha derinlemesine ve her 5 yılda bir araştırılması gerektiğinin altını çizdi. Prof. Dr. Besler, “Toplumlarda yürütülen beslenme sağlık araştırmaları çok önemli. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de beslenme sağlık durumunun ve sorunlarının ortaya konulması için her 5 yılda bir Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırmasının yapılması gereklidir.

2010 yılında, 1984’ten sonra yani yaklaşık 35 yıl sonra tekrar bir beslenme ve sağlık araştırması yaptık ki; onun sonuçlarını sizlerle paylaşıyorum. Toplumlarda genellikle beslenme sağlık araştırmalarının her 5 yılda bir mutlaka yapılması lazım. Özellikle bizim gibi nüfusun çok dinamik olduğu ülkelerde” dedi.

Bilim insanları ve sağlık iletişimcileri beslenmede bilgi kirliliğine karşı buluştu

Prof. Dr. Besler, Sağlık Bakanlığı’nın yeni bir Beslenme ve Sağlık Araştırması yaptığını belirterek, sonuçlarının beklendiğini kaydetti.

  • Türkiye vitamin fakiri: Kötü beslenme mortaliteyi etkileyen önemli bir unsur

Prof. Dr. Tanju besler, 2010 verilerinde çocuklarda şişmanlık yanında zayıflık sorununun da gözlendiğini vurguladı. 6-18 yaş grubunda çocukların yüzde 15 dolayında zayıf ve yüzde 3,9 dolayında çok zayıf olarak gözlendiğini belirten Prof. Dr. Besler, “Çok net olarak beden kitle indeksi mortalite ile ilişkili. Yani kötü beslenme, malnutrisyon, enerji ve besin öğesi yetersizlikleri, enerji ve protein yetersizlikleri olduğu gibi diğer vitamin ve mineral yetersizlikleri de aslında bizim kötü beslenme dediğimiz ve mortaliteyi de etkileyen önemli unsurlar” dedi.

Tiroid hastalıkları sanılandan daha yaygın, korunmak için yeterince iyot alınmalı

Prof. Dr. Besler, mineral alımının önemli bir unsur olduğunu, Türkiye’de (beslenmede) çinko yetersizliği sorunu olduğunu da söyledi.

  • D vitamini zenginleştirmesi

Vitamin alım eksikliklerine ilişkin bilgi veren Prof. Dr. Tanju Besler, bunlar içinde D vitamini için yüzde 99.1 oranında gereksinimin karşılanamadığını belirtti. D vitamininin besinle tek başına alımının tıbben mümkün olmadığını hatırlatan Prof. Dr. Besler, “Güneş, D vitamini için temel kaynak. Türkiye’de D vitaminine yönelik bir yasal gıda zenginleştirmesi yok.

İsteğe bağlı birtakım zenginleştirmeler yapılıyor ama toplumun tamamına yönelik bir zenginleştirme yapılmıyor. D vitamininin en iyi kaynağı güneştir. Gereksinim duyulan D vitamini tek başına besinlerle sağlanamaz. Türkiye genelinde ve tüm yaş gruplarında tüketim açığı en yüksek olan besin öğesi D vitaminidir. Ülkemizde besinlerin D vitamini ile zenginleştirilmesi konusunda herhangi bir yasal düzenleme yoktur” diye konuştu.

Kalsiyum eksikliğinin de önemli sorunlardan biri olduğunu belirten Prof. Dr. Besler, kalsiyum alımının tahmini ortalama gereksinimin yüzde 70,2’si altında olduğunu belirtti. Prof. Dr. Tanju Besler, B1 vitamininin yüzde 55,4, çinkonun yüzde 45, C vitamininin ise yüzde 35,4 oranında gereksinimin altında alındığını kaydetti.

Vitamin takviyeleri ne zaman kullanılmalı? Fayda ve zararları nedir?

C vitaminine vurgu yapan Prof. Dr. Besler, “Çok ilginç, sebze ve meyve tüketiminin yüksek olduğu bir toplumda nasıl C vitamini tahmini ortalama gereksinim miktarının altında yüzde 35’lere ulaşıyor, bu bizim için önemli bir veri” bilgisini verdi.

  • Beslenme bozuklukları bodurluk ve kısa boyluluk sorununa yol açıyor

Bodurluk ve kısa boyluluğun önemli sorunlardan olduğunu ve bunun da beslenme ile ilişkisinin önemine değinen Prof. Dr. Tanju Besler, “İki yaş ve altı bizim için çok önemli bir veri. Hangi topluma giderseniz gidin toplumlarda görmüş olduğunuz bodurluk yani çok kısa boyluluk, eşittir beslenme yetersizliğidir. Yani bodurluğun görülmüş olmasının temel nedeni maalesef ve maalesef kötü beslenme, malnutrisyondur. Bodurluk kronik ve uzun dönem beslenme yetersizliğinin bir göstergesidir” diye konuştu.

0-2 yaş grubundaki bodurluğun, daha sonraki yaşlarda azalma ihtimali olsa da toplum sağlığı açısından geleceğe kalan en önemli sorunlardan biri olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Besler, “6-8 yaş grubunda ortalama olarak yüzde 8,8 oranında bodurluk görülmekte. Bu Türkiye Beslenme Sağlık Araştırması 2010 verisi. 15-18 yaş grubuna geldiğimizde bu oran yüzde 4,6’ya düşüyor ama halen 15 yaş üstü bireylerde bile bir bodurluk oranı söz konusu. Dolayısıyla devam eden bir sorun. Kısa boyluluk da bir sorun ve mutlaka takip edilmesi lazım. 6-8 yaş civarında bu oran yüzde 15’ler civarında. 15-18 yaş grubunda ise yüzde 20,2 oranında. Dolayısıyla kısa boyluluğu mutlaka beslenme sorunları açısından takip etmeliyiz” dedi.

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla