
Tütün ürünü kullanımının yalnızca akciğer kanserine yakalanma riskini artırmakla kalmayıp, uygulanacak tedavi yöntemlerinin etkinliğini doğrudan belirlediğini söyleyen Türk Tıbbi Onkoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Bülent Karabulut, tütün kullanan ve kullanmayan hastalar arasında hedefe yönelik ‘akıllı ilaçlara’ aday olabilme oranı açısından iki kat fark bulunduğunu belirtti. Prof. Dr. Karabulut, tütün kullanmayan hastaların özellikle küçük hücreli olmayan adenokanser alt grubunda yer alması durumunda, kemoterapiye gerek kalmadan ağızdan alınan haplarla tedavi edilebilme oranının yüzde 50’ye yaklaştığını vurguladı.
Türk Tıbbi Onkoloji Derneği tarafından “1-30 Kasım Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı” dolayısıyla Ankara’da bir basın toplantısı düzenlendi. Toplantıya Türk Tıbbi Onkoloji Derneği (TTOD) Başkanı Prof. Dr. Bülent Karabulut, TTOD Yönetim Kurulu Üyeleri Prof. Dr. İsmail Ertürk ve Doç. Dr. Tülay Eren katıldı.
Akciğer kanserinin Türkiye’de hem en sık görülen kanser türü hem de kansere bağlı ölümlerin başlıca nedeni olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Karabulut, tütün kullanımının hastalığın gelişimindeki en önemli önlenebilir risk faktörü olduğunu kaydetti. Diğer pek çok kanser türünün aksine akciğer kanserinin temel olarak bir “tercih” sonucu ortaya çıktığını vurgulayan Karabulut, tütün ürünü kullanımının kader olmadığını ve bu hastalıkla mücadelede ilk ve en önemli mottonun ‘önlenebilirlik’ gerçeği olması gerektiğini belirtti.
Doç. Dr. Tülay Eren: Kanserle Mücadelede Psikososyal Destek Tedavi Başarısını %100 Artırıyor
Akciğer kanserinin farkındalığında oranların yüzde 90 düzeyinde kişisel tercihlere dayandığını, hiçbir kanser türünün bu oranda tercihe bağlı olarak gelişmediğini ifade eden Karabulut, bazı kanser türlerinde ise değiştirilemeyen genetik altyapıların veya cinsiyet gibi faktörlerin rol oynadığını, örneğin; meme kanserinde kadın olmanın ya da bilinen bir risk faktörü bulunmayan vakaların söz konusu olduğunu aktardı. Karabulut, buna karşın akciğer kanserinin yüzde 90 oranında değiştirilebilir risk faktörlerinden kaynaklandığını kaydetti.
Vakaların kalan yüzde 10’luk kısmının ise kronik akciğer hastalıkları (interstisyel akciğer hastalığı, kronik bronşit, KOAH, amfizem) veya asbest maruziyeti gibi çevresel ve kaçınılmaz etkenlerden oluştuğunu bildiren Prof. Dr. Karabulut, tütün ürünleri kullanımı, mesleki maruziyetler ve kirli hava koşulları göz önüne alındığında hastalığın ezici bir çoğunluğunun engellenebilir nitelikte olduğunu vurguladı.
Akciğer tümörlerinde risk değerlendirmesi yaparken “dudak tiryakiliği” veya “az içicilik” gibi öznel ifadeler yerine “paket yılı” adı verilen matematiksel bir ölçütün kullanıldığını belirten Prof. Dr. Karabulut, özellikle 50 yaş üstü bireylerde 20 paket yılını aşan tütün kullanımının hastaları akciğer kanseri açısından doğrudan yüksek risk grubuna soktuğunu bildirdi.
Tütün ürünlerinin her türünün zararlı olduğunu vurgulayarak paket yılı hesabını açıklayan Karabulut; günde bir paket (20 adet) tütün ürününün 25 yıl boyunca tüketilmesinin 25 paket yılına, günde yarım paket (10 adet) ürünün 20 yıl boyunca tüketilmesinin ise 10 paket yılına karşılık geldiğini kaydetti. 10 paket yılını aşan kişilerin; öksürük, balgam veya nefes darlığı gibi hiçbir belirti göstermeseler dahi tıbben otomatik olarak akciğer hastası (KOAH ve kronik bronşit) kabul edildiğini ve bu grupta hafif düzeyde risk artışının başladığını ifade eden Karabulut, asıl kritik eşik olan 20 paket yılının geçilmesiyle yüksek risk tablosunun ortaya çıktığına dikkat çekti.
Prof. Dr. Yüksel Ürün: Her İki Kanser Vakasından En Az Birisi Basit Önlemlerle Engellenebilir
Tütün ürünlerini bırakmanın olumlu bir adım olmakla birlikte riskin anında ortadan kalkmadığını belirten Prof. Dr. Karabulut, risk düşüşünün ancak bırakma tarihinden 15 yıl sonra başladığını, günde bir paket olmak üzere 40 yıl boyunca (40 paket yılı) tütün ürünü kullanan bireylerde ise sigara bırakılsa dahi riskin azalmadığını gösteren çok sayıda bilimsel çalışma bulunduğunu anlattı. Karabulut, hastalığa karşı en etkili korunma yolunun tütün ürünlerine hiç başlamamak olduğunu söyledi.
Gen testlerinin öncelikli olarak tümörü tanımak amacıyla uygulandığını ifade eden Prof. Dr. Karabulut, akıllı ilaç tedavisine uygun bulunmayan hastaların umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin immünoterapiye erişim konusunda dünyada sayılı ülkeler arasında yer aldığını ve devletin bu alanda büyük bir mali özveri gösterdiğini kaydeden Prof. Dr. Karabulut, tıbbi bir engeli bulunmayan her vatandaşın hekim kararı doğrultusunda, tedavinin en başından itibaren tekli veya kombine immünoterapi seçeneklerine Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) geri ödeme kapsamıyla doğrudan ulaşabildiğini bildirdi.
Geçtiğimiz yılın temmuz ayında yürürlüğe giren geri ödeme düzenlemesinin ardından yaklaşık bir buçuk yıllık süreçte hem hekimlerin hem de hastaların son derece memnuniyet verici sonuçlar aldığını aktaran Prof. Dr. Karabulut, bu tedaviler sayesinde beklenmedik düzeyde olumlu tümör yanıtları, uzun süreli sağkalım oranları ve hatta 4. evre hastalarda dahi tam şifa vakaları gözlemlediklerini sözlerine ekledi.
Türkiye’de hastaların dünya standartlarında tedavi edildiğinin altını çizen Prof. Dr. Bülent Karabulut, sistemik kanser tedavilerinin mutlaka iç hastalıkları eğitimi almış tıbbi onkologlar tarafından yürütülmesi gerektiğini, farklı uzmanlık alanlarının sistemik tedavi uygulamasının hem etik hem de hukuki açıdan mümkün olmadığını, uzmanlık alanlarının kendi sınırları içinde kalmasının doğrudan hasta güvenliğiyle ilgili olduğunu kaydetti.
Prof. Dr. Nuri Karadurmuş: Kanser sadece medikal değil psikolojik mücadele de gerektiriyor
Kanser tedavisinin yalnızca ilaç reçete etmekten ibaret olmadığına da dikkat çeken Karabulut, kemoterapi, immünoterapi ve akıllı ilaçların tüm olası yan etkilerinin yönetilmesinin özel bir deneyim ve uzmanlık gerektirdiğini, temel kaygılarının reçete yetkisi değil, hasta güvenliğinin riske atılmaması olduğunu vurguladı.
Onkolojideki güncel gelişmelerin cerrahlar, radyasyon onkologları, ürologlar ve göğüs hastalıkları uzmanları gibi farklı branşların yer aldığı multidisipliner konseylerdeki ortak çalışmalarla sağlandığını belirten Prof. Dr. Karabulut, bu karmaşık yapıda her disiplinin rolünün net bir şekilde tanımlandığını ifade etti. Tedavi başarısının disiplinlerin bir arada çalışmasıyla mümkün olduğunu ancak “rol ve görev çalmanın” hasta güvenliği açısından kabul edilemeyeceğini sözlerine ekledi.
Akciğer Kanseri Farkındalık toplantısında değerlendirmelerde bulunan Türk Tıbbi Onkoloji Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Tülay Eren, geçmişte tanı konulduğunda hastalar için tek seçeneğin kemoterapi olduğunu ve sağkalım sürelerinin oldukça kısa sürdüğünü, günümüzde ise gelişen teknoloji ve kanser tedavisindeki ilerlemeler sayesinde bazı akciğer kanseri türlerinde 5 yılın üzerinde sağkalım oranlarına ulaşıldığını kaydetti.
Doç. Dr. Eren, hastalık ileri evrede teşhis edilse dahi kişiye özel ve tümör DNA’sını merkeze alan tedavilerle yaşam sürelerinin önemli ölçüde uzadığını ifade etti.
Teşhis aşamasında tümörün genetik özelliklerinin mutlaka incelendiğini vurgulayan Doç. Dr. Eren, halk arasında “akıllı ilaçlar” olarak bilinen hedefe yönelik tedavilerin günümüzde yoğun şekilde uygulandığını ayrıca savunma sistemini aktive eden immünoterapi seçeneklerinin de metastatik ve bazı lokal ileri evre hastalar için ülkemizde SGK geri ödeme kapsamında bulunduğunu, bu durumun hastalar açısından çok önemli bir şans olduğunu dile getirdi.
Toplumda kanser aşılarına yönelik yoğun bir bilgi kirliliği bulunduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Tülay Eren, sosyal medyada yer alan haberlerin aksine şu an itibarıyla akciğer kanseri tedavisinde klinikte rutin kullanıma giren onaylı bir aşının mevcut olmadığını net bir şekilde açıkladı.
Prof. Dr. Nuri Karadurmuş: Akciğer Kanserinde Sağkalım Artıyor, Erken Teşhis Başarı İçin Kritik
Aşı çalışmalarının immünoterapiye benzer bir mantıkla yürütüldüğünü ve klinik araştırmaların ön sonuçlarının son derece umut vadedici olduğunu aktaran Doç. Dr. Eren, bilimsel gelişmelerin dernek tarafından yakından takip edildiğini ve kanıtlanmış yeniliklerin ilk ağızdan kamuoyuyla paylaşılacağını belirtti.
Doç. Dr. Tülay Eren, başarılı bir onkolojik tedavi sürecinde multidisipliner yaklaşımın önemine dikkat çekerken, tedavinin yönetiminde onkologların kilit rol oynadığını ifade etti. Akciğer kanseri tedavisinde diğer branşlarla yakın bir iş birliği ve bilgi alışverişi içinde çalışıldığını belirten Eren, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Onkoloji dışındaki diğer branşlarla tabii ki multidisipliner çalışıyoruz, onlarla tedavide paslaşıyoruz, birbirimizden faydalanıyoruz ama onkolojik tedavinin as başkanı onkologdur ve ülkemizde gerçekten çok donanımlı, dünya çapında tedavi kapasitesine sahip olan onkologlarımız var ve bu onkologların çatı derneği de Türk Tıbbi Onkoloji Derneğidir. Biz de halkımızı her türlü gelişmede bilgilendirmeye devam edeceğiz.”
Akciğer kanseri tedavisinde çok önemli bir evreye gelindiğini belirten Prof. Dr. İsmail Ertürk, sürecin en temel başlıklarından birinin sistemik tedaviler ve bu tedavilerin uygulanmasındaki yetki ve sorumluluklar olduğunu ifade etti.
Sistemik tedavilerin yetki ve sorumluluğunun uzman ellerde olması gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Ertürk, yetki dışı veya alternatif uygulamaların hastaların tedaviye geç ulaşmasına yol açtığını, bu durumun hastaların mağduriyetine, etkin ve nitelikli tedavi alamamasına ve tedavi süreçlerinin gecikmesine neden olduğunu belirtti.
Hastaların vakit kaybetmeden doğru adrese yönelmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Ertürk, “Hastalar alternatif bir tedaviye başvurmadan önce mutlaka medikal onkoloğuna ulaşmalı, danışmalı ve ilgili tedavi yol haritası uzman hekim tarafından çizilmelidir” dedi.
Türkiye’de onkoloji alanındaki klinik çalışmaların üst bir seviyeye ulaştığına dikkati çeken Prof. Dr. Ertürk, bu araştırmaların hastaların güncel tedavilere erişimi açısından kritik bir öneme sahip olduğunu vurguladı.
Akciğer Kanserinin Türkiye’ye Yıllık Maliyeti 130 Milyar TL’yi Buluyor!
Ülke genelinde halihazırda devam eden prospektif Faz 3 klinik çalışmaların bulunduğunu ifade eden Ertürk, bu süreçlerin bilimsel gelişmelerin doğrudan hasta yararına dönüştüğü alanlar olduğuna işaret ederek, şunları söyledi: “Ülkemizde üst seviyeye ulaşmış alanlardan biri de klinik çalışmalardır. Halihazırda devam eden prospektif Faz 3 klinik çalışmalar, bilimin insana dokunan en önemli yüzlerinden biridir. Karşılanmamış klinik ihtiyaçların bulunduğu alanlarda hastalar Bakanlığın onayıyla, yüksek volümlü merkezlerde ve ruhsatlı bir şekilde bu yenilikçi tedavilere erişim imkânına sahip olabilmektedir.”
YAZIYI PAYLAŞ
YORUMUNUZ VAR MI?