Deniz Hıyarında Keşfedilen Plazmalojenin Yaşlanmayı Geriletip ve Beyini Güçlendirdiği Saptandı!

Yaşlanmayla birlikte azalan bazı özel yağ moleküllerinin yerine konması yaşlanmayı geriletip, bilişsel fonksiyonların güçlenmesini sağlayabilir mi? Frontiers in Molecular Biosciences dergisinde yeni yayımlanan bir çalışmada, deniz hıyarından elde edilen plazmalojenlerin yaşlanmayı gerilettiği, öğrenme ve hafızayı iyileştirdiği, sinaptik bağlantıları güçlendirdiği ve nöroinflamasyonu azalttığı gösterildi. Dört saygın üniversite tarafından ortaklaşa yürütülen araştırmadan elde edilen sonuçların yaşa bağlı bilişsel gerileme ve nörodejeneratif hastalıklara karşı önemli gelişmelere yol açabileceğini belirtiyor.

Stanford Üniversitesi, Jiaotong-Liverpool Üniversitesi, Shanghai Jiao Tong Üniversitesi ve University of Chinese Academy of Sciences araştırmacıları tarafından ortak yürütülen bir çalışmada, “deniz hıyarı” olarak bilinen yenilebilir ascidianlardan elde edilen plazmalojenlerin yaşlanan beyindeki etkileri incelendi.

Alzheimer’ın Erken Teşhis İçin Önemli Keşif: İlk Belirtiler Amiloid Birikiminden 7 Yıl Önce Başlıyor!

Plazmalojenler, hücre zarlarının yapısına katılan özel bir fosfolipid türüdür. İnsan vücudundaki fosfolipidlerin yaklaşık beşte birini oluşturlar ve özellikle beyin, kalp ve bağışıklık sistemi hücrelerinde yüksek miktarda bulunurlar. Beyinde ise sinaptik veziküller ve miyelin gibi sinir iletiminde önemli yapılarda yoğunlaşırlar. Yaş ilerledikçe plazmalojen düzeylerinin azaldığı, Alzheimer ve Parkinson gibi bazı nörodejeneratif hastalıklarda ise sevyelerinin aşırı düşük olduğu daha önce yapılmış çalışmalarda gösterilmişti.

İki aylık tedavi hafıza performansını artırdı

Araştırma kapsamında denekler rastgele iki gruba ayrıldı. Gruplardan birine iki ay boyunca, haftada beş gün, günde 300 mg/kg dozunda plazmalojen verilirken kontrol grubuna aynı miktarda su uygulandı. Genç farelerden oluşan ayrı bir grup da karşılaştırma amacıyla kullanıldı. Plazmalojenler, Halocynthia roretzi adlı yenilebilir ascidiandan elde edildi ve EPA, DHA ile diğer omega-3 yağ asitleri açısından zengindi.İki ayın sonunda öğrenme ve hafıza performansı Morris su labirenti testiyle değerlendirildi. Plazmalojen verilen yaşlı farelerin bilişsel düzeylerinin tedavi almayan diğer yaşlı farelere göre belirgin biçimde arttığı belirlendi. Elde edilen bulgular, plazmalojen verilen farelerde uzamsal öğrenme ve hafızanın iyileştiği gösterdi.

Yaşlanan beyindeki sinaps kaybı azaldı

Araştırmacılar daha sonra farelerin hipokampusundaki değişiklikleri elektron mikroskobu ve moleküler analizlerle inceledi. Tedavi edilen yaşlı farelerde yaşlanmayla ilişkili sinaps kaybının azaldığı, yeni sinaps ve sinaptik vezikül oluşumunun arttığı görüldü. Ayrıca sinaptik plastisite ve nörogenezle ilişkili moleküler belirteçlerde artış saptandı. Araştırmacılara göre plazmalojenler, sinir hücreleri arasındaki bağlantıların korunmasına ve yeni bağlantıların oluşmasına katkıda bulunarak yaşa bağlı bilişsel gerilemeyi yavaşlatıyor.

Yeni Araştırma: Zona Aşısı Demans Riskini %24 Oranında Azaltıyor!

Beyindeki kronik inflamasyonu da azalttı

Çalışmanın dikkat çekici diğer bulgusu ise, nöroinflamasyon üzerindeki etkiydi. Yaşlanmayla birlikte beynin bağışıklık hücreleri olan mikroglialar daha proinflamatuvar bir duruma geçebiliyor. Bu süreç sinaptik işlev bozukluğu ve nörodejenerasyonla ilişkilendiriliyor.

Plazmalojen verilen farelerde mikrogliaların yaşlanmayla ilişkili aşırı aktivasyonunun azaldığı, ayrıca hipokampusta IL-1β, IL-6 ve TNF-α gibi proinflamatuvar sitokinlerin düzeylerinin anlamlı biçimde düştüğü saptandı. Araştırmacılar bu antiinflamatuvar etkinin, öğrenme ve hafızadaki iyileşmeye katkı sağlayabileceğini düşünüyor.

Tüylerde de dikkat çekici değişiklik gözlendi

Çalışmada yalnızca beyinde değil, hayvanların fiziksel görünümünde de değişiklikler olduğu saptandı. Tedavi almayan 18 aylık farelerde tüylerin grileştiği ve dökülmenin arttığı gözlenirken, plazmalojen verilen farelerin tüyleri daha kalın ve parlak hale geldi. Araştırmacılar, tedavinin üçüncü haftasından itibaren bazı farelerde yeni siyah tüylerin ortaya çıktığını bildirdi.

Bilim İnsanları Nano-parçacık Tedavisiyle Alzheimer’ı Tersine Çevirmeyi Başardı

Bununla birlikte bu gözlem, plazmalojenlerin genel olarak “yaşlanmayı tersine çevirdiği” anlamına gelmiyor. Çalışmanın temel ve daha güçlü bulguları, bilişsel performans, sinaptik yapı ve nöroinflamasyon üzerindeki değişikliklere dayanıyor.

İnsanlarda da aynı etkiyi gösteriyor mu?

Araştırmacılar plazmalojenlerin yaşlanan beyinde sinaptik plastisiteyi, nörogenezi ve inflamatuvar yanıtı etkileyebileceğini düşünüyor. Ancak oral yolla alınan plazmalojenlerin ne kadarının beyne ulaştığı ve kan-beyin bariyerini hangi mekanizmalarla geçtiği henüz tam olarak bilinmiyor. Çalışmanın yazarları da oral plazmalojenlerin biyoyararlanımına ilişkin önemli belirsizlikler bulunduğunu belirtiyor.

Sonuçlar umut verici olsa da araştırma yalnızca farelerde gerçekleştirildi. Bu nedenle deniz hıyarı tüketmenin veya plazmalojen takviyesi kullanmanın insanlarda hafızayı iyileştirdiğini, nörodejenerasyonu önlediğini ya da yaşlanmayı tersine çevirdiğini söylemek için henüz yeterli bilimsel kanıt bulunmuyor. Şimdilik öncelikle insanlarda etkinliği, uygun dozu ve uzun dönem güvenliği değerlendiren kontrollü klinik çalışmalara ihtiyaç var.

Stanford Üniversitesi’nden Heyacan Yaratan Keşif: Zona Aşısı Demans Riskini Azaltıyor

YORUMUNUZ VAR MI?

Label

İsim*

Email*

Δ

Label

İsim*

Email*

Δ

0 Yorum

Inline Feedbacks

Tüm yorumları gör