Ilko
Ilko

Kulak zarı delinmesi neden olur? Zar yırtılmasının belirtileri ve tedavisi

  |   Kategori: Kulak Burun Boğaz, Sağlık Sözlüğü

Kulak zarı, kulak kanalının içinde bulunan dış kulak yolu ile orta kulağı ayıran ince bir zardır ve insan duyu organın çok önemli bir bileşenidir. Kulak zarı delinmesi bu ince zarın yırtılması yada delinmesi sonucunda oluşur. Kulak zarında delinme olduğunda işitme yetisi azalır ve bazen kulaktan dışarıya doğru akıntı olur. Yırtılma ile birlikte kulaklarda uğultu ve çınlama sesi hissedilebilir ancak genellikle ağrı oluşmaz. Kulak zarı delinmesi, gök gürültüsüne benzer bir duyumun ardından aniden gerçekleşebilir. Bazı durumlarda kulaklarınızda keskin bir ağrı hissedebilir ve bu ağrı aniden ortadan kaybolabilir. Kulak zarı yırtılması yaygın görülen bir sorundur ve günümüzde pek çok değişik tedavi yöntemi bulunmaktadır.

Kulak zarı delinmesi nasıl oluşur?

Kulak zarı, orta ve dış kulağı birbirinden ayıran ince bir doku parçasıdır. Kulak zarının zarar görmesi veya delinmesi, farklı nedenlere bağlı olarak meydana gelir. Zarda oluşan hasar, işitme duyusuna zarar verebilmektedir. Kulak enfeksiyonları, hasar görme ve basınç değişiklikleri, kulak zarı delinmesinin başlıca nedenleridir. Timpan nembran deliği olarak da bilinen kulak zarı yırtılması, işitme kaybı ve orta kulak enfeksiyonlarına yol açabilmektedir. Kulak zarı delinmelerinin birçoğu tedavi gerektirmeden iyileşirken bazılarında işitme kaybı gibi kalıcı sorunlar da oluşabilmektedir.

Kulak zarı delinmesinin nedenleri nelerdir?

Günlük yaşamdaki çeşitli faaliyetler, kulakta basınç değişikliğine ve zar delinmesine neden olabil-mektedir. Barotravma olarak bilinen bu durum, kulak içerisindeki basıncın dışarıdaki ile farklı olmasından kaynaklanmaktadır.

Kulak zarı delinmesine neden olabilecek durumlar;

  • Tüplü dalış yapmak
  • Uçak yolculuğu
  • Şok dalgalarına maruz kalmak
  • Yüksek rakımlarda sürüş
  • Yaralanma ve travma
  • Ani basınç değişiklikleri
  • Kulak içerisine yabancı cisimlerin sokulması
  • Orta kulak iltihabı
  • Kulak kanallarına sıcak veya asidik sıvıların kaçması
  • Araba kazaları
  • Spor yaralanmaları
  • Kulağın üzerine düşülmesi
  • Kulağın sert bir darbe alması
  • Kulak yakınında patlama olması

Kulak zarı yırtılmasının belirtileri nelerdir?

Kulak, basınç değişimi, hasar veya enfeksiyon sonrasında yırtılabilir ve kendini çeşitli belirtiler ile gösterir. Bu belirtiler, kulak zarının zedelendiğini veya delinliğini belli ederek doktora gitmeniz gerektiğini gösterir. Bazı insanlar, kulaktaki zar delinmesinden sonra oluşan belirtileri farketmez.

  • Kulakta ani ve keskin kulak ağrısının olması
  • Kulaktan kanlı, berrak veya pus benzeri akıntı gelmesi
  • Kulakta çınlama veya uğultunun oluşması
  • İşitme kaybının başlaması
  • Baş dönmesi

Yırtık kulak zarı belirtilerinden herhangi birine sahipseniz, doktor otoskopik muayene yapacaktır. Otoskop, kulağın içerisine bakmak için kullanılan ışıklı bir alettir. Kulakta bir delik veya yırtık varsa, doktor bu muayene ile onu görebilir. Eğer kulakta çok fazla akıntı varsa, doktor öncelikle kulak kanalını temizleyebilir. İşitme işleminin etkinliğini öğrenmek için ise kulaklıkla dinleyeceğiniz bir dizi ses tonu kullanabilir ve odyoloji testi isteyebilir.

Kulak zarı zedelenmesine bağlı olan işitme kayıplarının çoğu geçicidir ve işitme, zarın iyileşmesinden sonra normale döner. İşitme kaybı geçici olmayan kişiler için bir tedavi yoktur. Tedavinin amacı kulağın daha fazla zarar görmesini önlemektir. Genel olarak kulak zarı delinmesi için spesifik bir tedavi gerekli değildir.

 

Kulak Çınlaması (Tinnitus) nedir? Kimlerde görülür, belirtileri ve tedavisi

Doktorunuz, kulak enfeksiyonunu önlemek veya ortadan kaldırmak için oral veya kulak damlası biçiminde bir antibiyotik reçete verebilir. Ağrıya neden olan delinme ve zedelenmeler için de ağrı kesici ilaçlar, doktorunuz tarafından verilebilir.

Kulak zarı delinmesinin ameliyat ile tedavisi

Kulak zarı delinmelerinde uygulanan “Timpanoplasti” ameliyatı teknik olarak kulak zarı ve orta kulaktaki işitme sisteminin onarılması işlemidir. Ameliyatta aynı zamanda mastoid kemik içindeki iltihap da temizlenmektedir. Ameliyat, mevcut hastalığın boyutlarına göre sadece kulak zarındaki deliğin onarılması, mastoid kemik içine ilerlemiş iltihabın temizlenmesi, zar onarımı ile birlikte orta kulaktaki ses iletimini sağlayan kemikçik sisteminin onarılması, ya da bu ameliyatların kombinasyonu şeklinde yapılabilmektedir.

Kulak zarında delik olan ancak önemli bir işitme kaybı olmayan hastalarda, bu deliğin kapatılması için ameliyat yapılır. Ameliyatın amacı hastanın işitme kaybında oluşabilecek ilerlemeyi önlemek, hayat kalitesini arttırmak ve banyodan sudan korunmasını önlemek amacı ile yapılmaktadır. Hasta, ameliyata kendi tercihi doğrultusunda girmektedir.

Kulak zarı ameliyatı sonrasında hasta ne yapmalıdır?

  • Hastalar, genel olarak ameliyattan sonraki gün pansumanları yapılmış olarak taburcu edilmektedir.
  • Hastalar, ameliyat sonrasında kulağını sudan korumalı ve oluşabilecek enfeksiyonları önlemek için antibiyotik ve kortizon içeren damlaları kullanmalıdır.
  • İlk bir ay içerisinde uçak yolculuğu yapmamak, darbelerden ve gribal enfeksiyonlardan korunmak gerekmektedir.
  • Operasyondan sonraki bir hafta içerisinde yastığın yükseltilerek yatılması, orta kulak ve kulak arkasındaki kan basıncını ve ödemi azaltmaktadır.
  • Hapşırma esnasında ağızın kapatılmaması gerekmektedir.
  • Kabız olmayı engellemek için sağlıklı beslenmek ve bol su içmek daha doğrudur.
  • Kabızlık, ıkınmadan dolayı kulakları olumsuz etkileyebilmektedir.
  • Dalış, yüzme ve su kayağı gibi aktiviteler, ameliyattan sonraki 8 hafta içerisinde yapılmamalıdır.
  • Dış kulak yolunda bulunan tamponlar, doktor tarafından değiştirilmelidir. Doktora danışmadan tamponlar çıkartılmamalıdır.
  • Ameliyattan sonraki 4 hafta içerisinde ağır spor egzersizlerinden kaçınılmalıdır.

Kulak zarı delinmesinin şifalı bitkilerle tedavi

Kulak zarı delinmesi, çoğu zaman altı hafta içerisinde kendini onarır. Bu süreçte iyileşmeyen kulak zarı, cerrahi müdahale gerektirir. Belirtilerin ortaya çıkmasının ardından cerrah, kişiye ne yapması gerektiğini, ilaç kullanımını ve gerekirse ameliyat durumunu açıklar. Kulak zarının kendiliğinden veya ameliyat ile kapanması, hastanın dikkat etmesini gerektirir. Bunlar aktivite sınırlamaları ve sıcak su temasından kaçınma olmalıdır.

Birçok kişi kulak zarı delinmesinin bitkisel tedavi ile onarılıp onarılmadığını merak etmektedir. Ancak cerrahi müdahalenin dışında hastanın kendi uygulayacağı bitkisel bir tedavi bulunmamakta-dır. Aynı zamanda bitkisel yollar, kulak zarında enfeksiyon oluşumuna yol açabileceği için oldukça tehlikelidir. Hastanın yapması gereken, kulak basıncını kontrol etmek için kabız ve grip olmamaya çalışmasıdır. Bu da sağlıklı bir beslenme alışkanlığı gerektirmektedir.

Kulak zarı delik olanlar damla kullanabilir mi?

Cerrahlar, kulak zarı delik olan hastalar için ameliyat gerekmiyorsa, olası bir kulak enfeksiyonunu önlemek ve tedavi etmek için kulak damlası vermektedir. Antibiyotik özellik taşıyan kulak damlaları, kulak zarının iyileşme döneminde enfeksiyon riskini ortadan kaldırma amacı ile kullanılmaktadır. Aynı zamanda kulak zarı yırtılması ameliyatı olan kişiler de doktorun eriği damla ve ilaçları kullanmaktadır. Ancak, doktora başvurmamış olan kişilerin herhangi bir kulak damlasını kullanmaları oldukça sakıncalıdır.

Kulak zarının delik olmasının zararları nelerdir?

Kulak zarının delinmiş veya zarar görmüş olması, ağrı, çınlama, baş dönmesi ve işitme kaybı gibi belirtileri ile kendini göstermektedir. Zarar gören zarın teşhis edilmemesi, bu belirtilerin sürekli olarak devam etmesine ve sonucunda ciddi bir işitme kaybına yol açabilmektedir. Kulak zarı her ne kadar kendiliğinden iyileşse de yarattığı rahatsız edici belirtiler, kişinin günlük yaşamını olumsuz etkilemektedir. En büyük zararı ise geri dönülemeyen bir işitme kaybının yaşanma riskinin bulunmasıdır.

Orta kulak iltihabı nedir? Neden olur, belirtileri nelerdir, nasıl tedavi edilir?

Kulak zarı deliği kaç günde kapanır?

Hastalar, kulak zarı ameliyatından sonra bir veya iki gün içerisinde hastaneden taburcu edilmekte-dir. Tam iyileşme ise özellikle tedavi ve cerrahi müdahaleden sonta genellikle sekiz hafta içerisinde gerçekleşmektedir. Cerrahi müdahale bulunmayan ve ciddi olmayan yırtıklarda, kulak zarlarının kapanması da aynı süreci bulmaktadır. Hastanın, kulağını ses, basınç değişikliği ve sudan koruması, iyileşme süresini etkilemektedir.

Kulak zarı deliği tedavi edilmezse ne olur?

Kulak zarında bulunan deliğin kapanması, birçok kişide kendiliğinden olmaktadır. Ciddi bir enfek-siyon veya işitme kaybı yoksa, kulak zarı ameliyat gerektirmeden kapanabilmektedir. Ancak belirtilerin ortaya çıkmasından itibaren doktora başvurmayan kişilerde enfeksiyon riski artar ve en önemlisi kalıcı işitme kaybı yaşanabilir. Bu nedenle kulak zarında yırtılma olduğunu gösteren belirtiler, hastayı doktora yönlendirmelidir. Doktor, duruma göre bir ağrı kesici, antibiyotik damla veya ameliyat önerecektir.

Kulak zarı yırtılmalarını önlemek için ne yapılmalıdır?

  • Kulak zarı yırtılmasını önlemek için kulak içine yabancı maddeler sokulmamalıdır
  • Kulak temizleme pamukları da dikkatli biçimde kullanılmalıdır
  • Yüksek basınç değişikliklerinden kaçınılmalı ve önlem alınmalıdır
  • Kulaklar, çok yüksek sese maruz bırakılmamalıdır
  • Ağır spor egzersizlerinden kaçınılmalı veya bunlar kontrollü olarak yapılmalıdır
  • Sıcak su ve asidik suların kulak içerisine girmesi önlenmelidir
  • Kulak, bir darbe aldığında veya ağrıdında aile hekimine başvurulmalıdır

Kaynaklar:
1- Ruptured Eardrum: Symptoms and Treatments
https://www.webmd.com/pain-management/ruptured-eardrum-symptoms-and-treatments#1
2- What is an eardrum rupture?
https://www.healthline.com/health/ruptured-eardrum#in-children6
3- Ruptured eardrum
https://medlineplus.gov/ency/article/001038.htm

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla