Kulak çınlaması (Tinnitus) nedir? Nedenleri, belirtileri ve tedavisi

Kategori: Kulak Burun Boğaz, Sağlık Sözlüğü Print

Kulak çınlaması, olarak da bilinen tinnitus bedenin dışındaki herhangi bir kaynaktan gelmeyen bir sesi bilinçli olarak duyduğumuzda olur. Genelde duyulan sesler ıslık, tıslama, vızıltı, zil sesi ya da uğultuya benzer. Bazen bir müziğin bölümleri de olabilir. Gürültü kesintili veya sürekli olabilir ve ses yüksekliği seviyesinde değişiklik görülebilir. Yaygın bir sorun olan kulak çınlaması yaklaşık 5 kişiden 1’ini etkiler. Bu bir hastalık değil, yaşla ilgili işitme kaybı, kulak yaralanması veya dolaşım sistemi bozukluğu gibi altta yatan bir durumun belirtisidir. Her ne kadar rahatsız edici olsa da, kulak çınlaması genellikle ciddi bir şeyin belirtisi değildir. Yaşla birlikte kötüleşmesine rağmen, altta yatan problemin tedavisiyle birlikte düzelir.

Kulak çınlaması nedir?

Kulak çınlaması (Tinnitus), kulaklarda aniden ortaya çıkan ve dış kaynaklı olmayan seslerin duyulması rahatsızlığıdır. Sesler, uğultu, cızırtı, ıslık veya zil sesi şeklinde duyulabilir. Duyulan sesler, bazen dışarıdan geliyor hissi yaratabilir. Kısa süreli rahatsızlık veren kulak çınlaması, genel olarak yetişkin bireylerde görülürken, yüksek sese maruz kalan çocukların da yaşadığı bir durumdur. Kas ve sinir hastalıkları, beyin tümörleri, işitme kaybı ve duyusal-sinirsel hastalıklar kulak çınlamasına yol açabilir. Bu hastalıkların dışında yorgunluk ve depresyon gibi durumlar da tinnitusa neden olabilir.

Kulak çınlaması neden olur?

Yaşlılığa bağlı işitme kaybı

Yaşlılık döneminde ortaya çıkan işitme sorunları, kulak çınlamasına yol açan durumlardan biridir. Yaşlıların kulak çınlamasından şikayet etmeleri, işitme duyularının azalması ile ortaya çıkar. 55 yaşın üstü kişilerin %10’unda şiddetli, 30’unsa ise hafif Tinnitus olabilir.

Yüksek sese maruz kalmak

Çok şiddetli, uzun süreli ve ani seslere maruz kalmanın, işitme sistemini olumsuz etkilediği görülür. Çok yüksek sesle müzik dinlemek, şiddetli patlama ve kulakları rahatsız eden diğer sesler, çınlamaya neden olabilir. Bu nedenle konserden çıkan kişilerin çoğu, kısa süreli kulak çınlamaları yaşayabilir ve bu durum geçicidir.Ancak sanayi işçileri ve makine kullanan kişiler gibi yüksek sese uzun süreli maruz kalan kişilerde kalıcı hasar oluşabilir.

Kulak zarı delinmesi neden olur? Zar yırtılmasının belirtileri ve tedavisi

Kulak kirinin kulağı tıkaması

Kulak kiri, kulağınızda bakterilerin üremesini yavaşlatır ve kulağınızı korur. Ancak kulağınızda çok fazla kir biriktiğinde, doğal olarak yıkamak çok zor hale gelir ve kulak zarının işitme kaybına veya tahriş olmasına neden olur ve bu da kulak çınlamasına neden olabilir.

Kulak kemiğindeki değişimler

Orta kulağınızdaki kemiklerin sertleşmesi (otoskleroz) işitme duyunuzu etkileyebilir ve kulak çınlamasına neden olabilir. Anormal kemik büyümesinin neden olduğu bu durum, genetik kaynaklı olabilmektedir.

Kulak Çınlaması

Kulak Çınlaması

Meniere hastalığı

Meniere hastalığı, iç kulak tansiyonu olarak da bilinir. Bu hastalığın belirtileri, kulakta dolgunluk hissi, baş dönmesi, işitme kaybı ve kulak çınlamasıdır. Meniere hastalığı daha çok orta ve ileri yaşlarda görülür. Ataklar halinde çınlama ve baş ağrısı ile görülür.

Temporomandibular eklem bozuklukları

Temporomandibular eklem ile ilgili sorunlar, başınızın her iki yanında kulaklarınızın önünde, alt çene kemiğinizin kafatasınızla birleştiği yerde, tinnitusa neden olabilir.

Baş ve boyun darbeleri

Kulak çınlamasının en belirgin nedenlerinden biri, baş ve boynun aldığı darbelerdir. Çarpma ve vurmanın etkisi ile kulaklarda ani bir çınlama oluşur. Dışarıdan gelen sesler belirsizleşir ve çevrede bulunmayan farklı sesler duyulabilir. Travma sonucu yaşanan çınlamanın devam etmemesi için doktor tarafından müdahale edilmesi şarttır.

Beyin tümörü

Beyin tümörü, vücutta farklı şekillerde kendini gösterir. Baş ağrısı ve kulakların çınlaması da bu belirtiler arasındadır. Tümörün basınç oluşturması, kulak çınlaması ile kendini gösterebilir.

Ateroskleroz

Yaş ve kolesterol birikimiyle birlikte, orta ve iç kulağınıza yakın olan büyük damarlar elastikiyetlerini yani her kalp atışı ile hafifçe esneme yeteneğini kaybeder. Bu, kan akışının daha güçlü hale gelmesine neden olarak kulağınızın vuruşları algılamasını kolaylaştırır. Ateroskleroz nedenli kulak çınlaması her iki kulakta da duyulur.

Yüksek tansiyon

Hipertansiyon, stres, alkol ve kafein gibi kan basıncını artıran faktörler tinnitusu daha belirgin hale getirebilir.

Kulak ve sinüs enfeksiyonları: Sinüs enfeksiyonu, sinüs bölgesinde bulunan mukoza zarının virüs ve bakteriler nedeni ile iltihaplanması sonucu oluşan kronik bir hastalıktır. Kulak enfeksiyonu ise kulak zarının arka kısmında yer alan orta kulak boşluğunun iltihaplanmasıdır. Her iki iltihaplanma da kulak çınlamasına neden olur. Şiddetli kulak çınlaması yaşayan bireylerin çoğunda, orta kulak veya sinüs enfeksiyonları bulunur.

Kalp ve kan damarı problemleri

Kulak çınlamasının nedenlerinden biri de kalp ve damar hastalıklarıdır. Yapılan araştırmalar, kalp hastalıkları belirtilerinden birinin Tinnitus olduğunu göstermiştir.

Stres ve yorgunluk

Bireyin sürekli olarak stres altında olması ve yorgun kalması, kulak çınlamasına neden olur. Yorgunluk hissi, kişilere dışarıdan duyduklarını zannettikleri çınlama yaşatır. Dinlenmek ve iyi uyumak, kulak çınlamasını önleyebilir.

Tiroid rahatsızlığı

Günümüzün en yaygın hastalıkları arasında bulunan tiroid, yaşam kalitesinin düşmesine yol açar. Beslenme alışkanlıklarını ve kilo problemlerini beraberinde getiren tiroid rahatsızlığının belirtileri arasında kulak çınlaması da vardır

Kulak zarı delinmesi neden olur? Zar yırtılmasının belirtileri ve tedavisi

İlaç kullanımı

Bazı ilaç türlerinin yan etkilerinden biri, kulak çınlamasına yol açmasıdır. Aynı zamanda var olan kulak çınlaması sorunu, yan etkisi bulunan ilaçlar ile daha çok şiddetlenebilir. Non steroid antienflamatuvar ilaçlar, aspirin ve antibiyotik çeşitleri, kulak çınlamasına neden olabilir ve ilaç bırakıldığında çoğunlukla çınlama da kesilir. İlaç kullanan kişilerin, kulak çınlamasına maruz kalmaları durumunda doktoruna başvurmaları gerekir.

Kulak çınlamasının belirtileri

  • Kulak çınlaması yaşayan kişilerin çoğu kendi nabzı ile ritmik olarak ilerleyen sesler işitebilir. Buna titreşimli kulak çınlaması denir.
  • Bazı insanlar, kulak çınlamasını müzik veya şarkıya benzer sesler olarak duyabilir.
  • Çevrede bulunan olağan seslere tahammülsüzlük oluşması olarak tanımlanan Hiperakuzi rahatsızlığı bulunan kişiler, kulak çınlaması yaşayabilir.
  • Kulak çınlaması zil sesi, uğultu, tıslama ve tıklama gibi olmayan seslerin duyulmasına neden olur. Bu seslerin rutin veya belirli aralıklar ile duyulması, yaşanan kulak çınlamasının belirtileridir.

Kulak çınlaması, her insanda benzer bir biçimde yaşanırken, duyulan sesler farklı biçimlerde tarif edilebilir.

Kulak çınlaması teşhisi

Doktorunuz öncelikle doğru teşhis yapabilmek için size bazı sorular soracaktır: Bir doktorun sorabileceği sorular şunlardır:

  • Kulak çınlaması nasıl veya ne zaman başladı?
  • Sesler sürekli mi, aralıklı mı, atımlı mı?
  • İşitme kaybı veya baş dönmesi var mı?
  • Herhangi bir ağrı var mı veya çenenizden ses geliyor mu?
  • Son zamanlarda bir hastalık veya yaralanma geçirdiniz mi?
  • Bir rock konseri veya patlayıcı gibi yüksek seslere maruz kaldınız mı?

Daha sonra aşağıdaki testleri önerebilir:

  • İşitme (odyolojik) testi: Ses yalıtımlı bir odada, taktığınız kulaklıktan farklı titreşimlerde sesler dinleyeceksiniz. Sesi duyduğunuzda işaret vereceksiniz ve sonuçlar yaşınızla kıyaslanacak. Bu test tinnitusun olası nedenlerini belirlemeye veya tanımlamaya yardımcı olabilir.
  • Hareket: Doktorunuz sizden gözlerinizi hareket ettirmenizi, çenenizi sıkmanızı veya boynunuzu, kollarınızı ve bacaklarınızı hareket ettirmenizi isteyebilir. Eğer kulak çınlamanız değişir veya kötüleşirse, bu durum, tedavi gerektiren altta yatan bir bozukluğuk olduğuna işaret edebilir.
  • Görüntüleme testleri: Tinnitusunuzun şüpheli nedenine bağlı olarak, BT veya MRI taramaları gibi görüntüleme testlerine ihtiyacınız olabilir.

Duyduğunuz sesler de doktorunuzun olası bir nedeni tespit etmesine yardımcı olabilir.

  • Tıklama: Birkaç saniyeden birkaç dakikaya kadar sürebilen tıklama sesleri duyabilirsiniz..
  • Uğultu: Genellikle damarlarınızdan gelen, egzersiz yaparken ya da yatmak-ayağa kalkmak gibi pozisyon değişikliklerinde ses dalgalanmalarını fark edebilirsiniz.
  • Kalp atışı: Yüksek tansiyon, anevrizma veya tümör gibi kan damarı problemleri ve kulak kanalı veya östaki borusunun tıkanması kulaklarda kalp atış sesini yükseltebilir

Orta kulak iltihapları hakkında mutlaka bilmeniz gereken bilgiler

  • Düşük perdeli zil sesi: Meniere hastalığı, kulakta düşük perdeli zil sesine neden olabilir.
  • Yüksek perdeli zil sesi: Çok gürültülü bir sese maruz kalmak veya kulağa bir darbe almak, genellikle birkaç saat sonra azalan yüksek perdeli bir zil sesi veya vızıltıya neden olabilir. Ancak, işitme kaybı da varsa, kulak çınlaması kalıcı olabilir.

Çoğu durumda, kulak çınlaması nedeni asla bulunmaz. Doktorunuz, kulak çınlamanızın şiddetini azaltmak veya gürültüyle daha iyi başa çıkmanıza yardımcı olmak için yapabileceğiniz adımları sizinle tartışabilir.

Kulak çınlaması nasıl geçer?

Kulak çınlaması için özel ve tek bir tedavi bulunmaz. Kulak çınlamasına neden olan faktörler teşhis edilerek bunlar tedavi edilir ve böylelikle çınlama da ortadan kaldırılır. 

Kulak çınlaması (Tinnitus) tedavisi

  • Tinnitus’a neden olan sağlık sorununun tedavi edilmesi: Kulak çınlaması şikayeti ile doktora başvuran kişilere farklı muayene ve testler yapılır. Çınlamaya neden olan rahatsızlık teşhis edilerek tedavisine başlanır, çınlama azaltılır veya ortadan kaldırılır.
  • Tinnitus’a yol açan ilaçların değiştirilmesi: Kulak çınlamasına neden olan ilaçlar kullanılıyor ise bu ilaçlar doktor tarafından değiştirilir. Çınlamaya neden olan ilaçlar, bazı kanser ilaçları, sıtma ilaçları, antidepresanlar, antibiyotikler ve aspirin vb.
  • Kulak kirinin temizlenmesi: Kulak çınlamasının, kirden dolayı yaşandığını belirten doktor, temizleme yapabilir. Kulak kirinin temizletilmesi, çınlamayı azaltabilir.
  • Sesi baskılayan cihazların kullanımı: Kulak çınlaması için tedavi sunan cihazlar bulunur. İşitme, maskeleme ve beyaz gürültü cihazları, kulak çınlamasını azaltmak veya ortadan kaldırmak için kullanılabilir. Bunlar sadece doktor tarafından önerilebilir.

Kulak çınlaması bitkisel tedavi

Kulak çınlamasını azaltmak için bazı doğal yöntemler bulunmaktadır. Bunlar öncelikle kulak sağlığına iyi gelen besinlerin tüketilmesidir. Aynı zamanda doğal yağlar da çınlamaya karşı kullanılabilir. Ancak doğal yöntemlere başvurulmadan önce, mutlaka doktorunuza danışın!

  • Hint yağı ve hardal yağı, kulak çınlaması tedavisinde kullanılan doğal ürünlerdir. Kulak içerisindeki bakteri ve iltihapların giderilmesini sağlayan bu yağlar, kulak damlası biçiminde kullanılabilir. Ancak kullanmadan önce mutlaka doktora danışın.
  • Soğan, sarımsak ve zencefil, kulak sağlığını olumlu etkileyen besinlerdir. Bu besinlerin yemekler içerisinde veya farklı kürler oluşturularak tüketilmesi, kulak çınlamasını azaltabilir.

Zencefil hangi hastalıklara iyi gelir? Faydaları nelerdir?

Kulak çınlaması ilaçları

Kulak çınlamasını tedavi etmek için özel bir ilaç bulunmaz. Ancak bazı komplikasyonların şiddetini azaltmaya yardımcı olan ilaçlar kullanılabilir. Kulak çınlamasını azaltmak için kullanılan ilaçların doktor tarafından önerilmesi şarttır.

Kulak çınlaması için kullanılan bazı ilaçlar 

  • Nortriptyline ve Amitriptilin” gibi antidepresan ilaçları, şiddetli kulak çınlamasına iyi gelebilir. Ancak bu ilaçlar, bulanık görme, kabızlık, ağız kuruluğu ve kalp problemleri gibi yan etkilere neden olabilir. Bu nedenle ilaçlar, yalnızca şiddetli kulak çınlaması olan kişilere önerilir.
  • Alprazolam” kulak çınlamasını azaltmak için önerilen ilaçlardan biridir. Yan etkileri arasında mide bulantısı ve sürekli uyku halinde olmak yer alır.

Kulak çınlaması hastalarına öneriler

  • Yüksek ve şiddetli müziğe maruz kalmaktan kaçının. Orta seviyeli, dinlendirme etkisi olan müzikler dinleyin.
  • Kulak pamuğu ya da kulak tahrişine neden olabilecek başka maddeler kullanmayın.
  • Nikotin, kafein ve alkol kullanımını azaltın veya tamamen bırakın. Alkol, iç kulak bölgesinde daha fazla kan akışına neden olur ve kan damarlarını genişletir.
  • Stres, kulak çınlamasını şiddetlendirebilir. Bu nedenle günlük yaşamda ve iş hayatındaki stresten kaçının.
  • B vitamini eksikliği yaşıyorsanız, B vitamini içeren gıdaları tüketmeye çalışın. Ayrıca takviye olarak vitamin de alabilirsiniz.
  • Tansiyon ve kolesterol seviyenizi dengede tutun.
  • Günlük olarak kısa süreli egzersiz yapın. Bu sayede kan dolaşımı da düzenlenir.
  • Uykusuzluk ve yorgunluk, kulak çınlamasına neden olur. Düzenli ve yeterli uyuyun.

Referanslar: 1- Tinnitus 2- Tinnitus-Diagnosis 3- What is Tinnitus

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla