Basit Yaşam Tarzı Değişiklikleri Yaşlılarda Bilişsel Performansı %55 Arttırıyor!

Egzersiz, sağlıklı beslenme, bilişsel eğitim, sosyal etkileşim ve kardiyovasküler risk kontrolünü bir araya getiren yapılandırılmış yeni bir yaşam tarzı programı, demans riski yüksek yaşlı yetişkinlerde bilişsel performansı önemli oranda iyileştirdi. The Lancet’ta yeni yayımlanan randomize kontrollü bir çalışmada, yoğun destek alan gruptaki bilişsel iyileşme, yalnızca genel sağlık önerileri verilen gruba göre yaklaşık %55 daha fazla oldu.

Latin Amerika’da 11 ülkeden 1.065 kişinin katıldığı LatAm-FINGERS çalışması, yaşam tarzındaki birden fazla risk faktörünü aynı anda hedeflemenin bilişsel yaşlanma üzerindeki etkisini araştırdı. İki yıl süren çalışma, bu tür kapsamlı programların farklı kültürel ve sosyoekonomik koşullara uyarlanabileceğini gösteren en geniş araştırmalardan biri olarak değerlendiriliyor.

Egzersizden beslenmeye çok yönlü müdahale

Çalışmaya 60-77 yaş arasında, kardiyovasküler risk faktörleri bulunan, demans açısından yüksek riskli ve bilişsel performansı optimal düzeyin altında olan kişiler dahil edildi. Katılımcıların ortalama yaşı 67,5’ti ve yaklaşık dörtte üçü kadınlardan oluşturuyordu. Katılımcılar rastgele iki gruba ayrıldı.

İşitme Kaybı Demans Riskini Arttırıyor! Erken Müdahale Zihinsel Yetileri Koruyor

539 kişinin yer aldığı sistematik yaşam tarzı müdahalesi grubuna düzenli ve gözetimli fiziksel egzersiz, beslenme alışkanlıklarına uyarlanmış MIND diyeti danışmanlığı, bilgisayar destekli bilişsel eğitim, kardiyovasküler risk faktörlerinin izlenmesi ve sosyal etkileşimi destekleyen grup toplantıları uygulandı.

526 kişinin bulunduğu karşılaştırma grubuna ise sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite, bilişsel ve sosyal aktivite ile vasküler risklerin kontrolü konusunda genel öneriler verildi. Ancak bu grupta sürekli koçluk ve gözetim bulunmuyordu. İki yıl boyunca yalnızca dört grup toplantısı yapıldı. Yapılandırılmış müdahale grubunda ise sosyal destek ve programa bağlılığı artırmak amacıyla 38 grup toplantısı düzenlendi.

Program aynı zamanda yerel koşullara uyarlandı. Örneğin fiziksel aktivitelere salsa ve tango gibi bölgeye özgü seçenekler eklendi. MIND diyetinin temel ilkeleri korunurken avokado, kinoa, açaí, chia ve kabak çekirdeği gibi Latin Amerika’da daha kolay ulaşılabilen besinler programa dahil edildi.

Yeni Araştırma: Zona Aşısı Demans Riskini %24 Oranında Azaltıyor!

Bilişsel iyileşme %55 oranında daha fazla arttı

İki yılın sonunda her iki grupta da genel bilişsel performans artarken, iyileşme yapılandırılmış müdahale grubunda belirgin şekilde daha yüksekti. Bu sonuç, yapılandırılmış programdaki yıllık bilişsel iyileşmenin karşılaştırma grubuna göre yaklaşık %55 daha fazla olduğu anlamına geliyor. Olumlu sonuçlar yalnızca genel bilişsel performansla sınırlı kalmadı. Yapılandırılmış programa katılanlarda epizodik bellek, yürütücü işlevler ve bilgi işleme hızında da daha büyük iyileşmeler görüldü. Epizodik bellekte gruplar arasındaki yıllık fark 0,14 standart sapmaya ulaştı.

Sosyal destek ve düzenli takip önemli olabilir

Araştırmanın başyazarı Prof. Dr. Lucia Crivelli, programın yalnızca başka ülkelerde geliştirilmiş bir modelin İspanyolca ve Portekizceye çevrilmesinden ibaret olmadığını, temel unsurlar korunurken yerel kültürlere, beslenme alışkanlıklarına ve mevcut olanaklara göre yeniden tasarlandığını vurguladı.

Araştırmacılara göre sonuçlar, yalnızca ne yapılması gerektiğini bilmenin yeterli olmayabileceğine işaret ediyor. Düzenli takip, profesyonel yönlendirme, grup desteği ve sosyal etkileşim, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının sürdürülebilir hale gelmesinde önemli rol oynayabilir. Nitekim 2 yıllık takip süresini katılımcıların %82,3’ü tamamladı ve yapılandırılmış programa ortalama uyum oranı %71,6 olarak hesaplandı. Çalışmadan ayrılma oranı da yapılandırılmış müdahale grubunda daha düşüktü, %15,2’ye karşı %20,2.

Demans nedir? Neden olur? Belirtileri ve tedavi yöntemleri

Sonuçlar demans riskinde %55 azalma anlamına mı geliyor?

Araştırmacılar bulguların umut verici olduğunu ancak sonuçların daha geniş gruplarda yapılacak çalışmalarla teyid edilmesi gerektiğini vurguluyor. Bununla birlikte randomize tasarım, sonuçları değerlendiren araştırmacıların gruplardan habersiz olması ve farklı ülkelerden geniş bir katılımcı grubunun incelenmesi, çalışmanın önemli güçlü yönleri arasında yer alıyor. Çalışmanın yazarları, yaşam tarzı müdahalelerinin özellikle demans açısından yüksek risk taşıyan ileri yaş gruplarında bilişsel sağlığın korunmasına yönelik uygulanabilir bir yöntem olabileceğini belirtiyor.

YORUMUNUZ VAR MI?

Label

İsim*

Email*

Δ

Label

İsim*

Email*

Δ

0 Yorum

Inline Feedbacks

Tüm yorumları gör