Ilko
Ilko

Siyatik nedir? Kimlerde görülür? Siyatiğin nedenleri ve belirtileri nelerdir?

  |   Kategori: Ağrı, Fizik Tedavi, Ortopedi, Sağlık Sözlüğü

Siyatik siniriSiyatik, vücuttaki en büyük sinir olan siyatik siniri ile ilgili ağrılı bir hastalıktır. Bel kemiğinin alt taraflarından bacakların arka yüzleri doğrultusunda siyatik sinirlerin bulunduğu bölge ağrılarına sebep olur. Siyatik ağrısı genelde yavaş başlar ve zaman geçtikçe artar. Omurgada meydana gelen sorunlar siyatiğin başlıca sebebidir. Buradaki kıkırdak dokunun zarar görmesi, disk denilen yapıların yerinden çıkması ve diz kapağında iltihap oluşturması siyatik ağrısına neden olabilir. Çoğunlukla vücudun tek bir tarafında görülür. Siyatik genellikle 20 ile 50 yaş arasındaki ağır iş yapan ya da spor yapmayan kadın ve erkeklerde görülür. Siyatiğin belirtileri, kalçadan topuğa kadar hissedilen ağrı, etkilenen bacakta hissizlik ve güçsüzlüktür. Siyatik tedavisi olan bir hastalıktır; düzenli egzersiz, fizik tedavi, akupunktur, B1 ve B2 vitamin enjeksiyonu, kas gevşeticilerin kullanılması siyatik tedavisi için önerilen yöntemler arasındadır.

Siyatik nedir? Siyatik hastalığı, siyatik sinirinin ağrılı hastalığıdır. Büyük siyatik siniri salgı bölgesindeki sinir ağından çıkar ve dikey olarak kalçanın arkasından, dizin arka bölümüne dek iner. Dizin arkasında iç ve dış siyatik siniri olarak ikiye ayrılır ve ayaklara uzanır. Hem duyarlılık, hem de hareket siniridir. Siyatik hastalığı, kalçaya doğru yayılan bel ağrılarıyla başlar. Ağrı, sinir boyunca, bacağın arkasından kasıktan ayağa dek yayılır. Bkz: >>>

Siyatik ağrısı

Siyatik ağrısı

Siyatiğin belirtileri

Siyatiğin en bilinen belirtisi kalçanızdan topuğunuza doğru uzanan şiddetli ağrıdır. Diğer belirtileri arasında,

  • Hareketle daha kötüye giden ağrılar
  • Bacak ve ayaklarda siyatik sinir yolu boyunca hissedilen hissizlik ve güçsüzlük
  • Daha ciddi vakalrda hareket kaybı da yaşanabilir
  • Parmaklarınızın veya ayaklarınızın ağrılı karıncalanmasına
    sebep olan iğne batması hissi
  • İdrar kaçırma – ki bu mesane ya da bağırsakların kontrol edilememesi
    anlamına gelir. Ciddi bir semptomdur ve acil müdahale gerektirir

Siyatik ağrıları durumunda ne zaman doktora gitmeli?

Hafif siyatik genellikle zamanla ortadan kaybolur. Kendi kendine bakım önlemleri siyatik belirtilerini hafifletmede başarısız olursa veya ağrınız bir haftadan uzun sürerse, şiddetli olduğunda veya ağrılarınız giderek kötüleşirse doktora gitmeniz gerekir. Bunun dışında ayrıca aşağıdaki durumlarda tıbbi yardım almanız gerekir:

  • Sırtta veya bacakta ani, şiddetli ağrı oluşması durumunda,
    bacakta hissizlik ya da kas güçsüzlüğü durumunda,
  • Ağrı, trafik kazası gibi şiddetli bir yaralanmanın ardından başlamışsa,
  • Bağırsaklarınızı veya mesanenizi kontrol etmekte zorluk çekiyorsanız

Siyatiğe nasıl teşhis konur?

Siyatik kişiden kişiye değişen ve ona neden olan duruma bağlı olarak gelişen bir sorundur. Siyatik bozukluğunu teşhis etmek için, doktorunuz öncelikle sizden sorunun hikayesini dinlemek isteyecektir. Bu, son zamanlarda yaralanma geçirip geçirmediğiniz, ağrıyı ne zaman ve hangi durumlarda hissettiğinizi içerir. Bir sonraki adım, kas gücünü ve refleksleri test etmeyi içeren fiziksel bir sınavdır.

Siyatik için ayırıcı tanı ve göstergeler

  • Tek taraflı bacak ağrısı bel ağrısından daha büyük ise
  • Ayağa veya ayak parmaklarına kadar yayılmış ağrı
  • Aynı dağıtımda uyuşukluk ve parestezi
  • Düz bacak kaldırma testi daha fazla bacak ağrısı oluşturur
  • Lokalize nöroloji-yani bir sinir kökü ile sınırlı ağrı var ise

Doktorunuz hangi faaliyetlerin daha fazla acıya yol açtığını belirlemek için size bazı germe ve hareket alıştırmaları yaptırır. Sinir testleri, doktorunuzun sinir uyarılarının siyatik sinir tarafından nasıl yürüttüğünü incelemesine ve herhangi bir anormallik olup olmadığını öğrenmesine yardımcı olur. Görüntüleme testleri, doktorunuzun omurganıza bir göz atmasını sağlar ve bu da siyatikanın nedenini belirlemesine yardımcı olur.

Siyatik tedavisinde hangi yöntem etkili? Fizik tedavi, ilaçlar, akupunktur ve cerrahi

Siyatiği saptamada ve nedeni bulmada kullanılan en yaygın görüntüleme testleri spinal X-ışınları, MR ve BT taramalarıdır. Normal X-ışınları, siyatik sinir hasarına ilişkin bir görüş sağlayamaz. Doktorunuz omuriliğinizin ve sinirlerinizin net görüntülerini elde etmenize yardımcı olması için omurganıza özel bir boya enjekte eden CT miyelografını yapacaktır.

Siyatik hastalığının nedenleri

  1. Yaş: Omurilikte yaşa bağlı değişiklikler, örneğin fıtıklaşmış diskler ve kemik darbeleri, siyatiğin en yaygın nedenidir.
  2. Obezite:  Aşırı vücut ağırlığı omurgada stresi arttırarak siyatiği tetikleyen spinal değişikliklere katkıda bulunabilir.
  3. Meslek:  Sırtınızı döndürmenizi, ağır yük taşımanızı veya uzun süre motorlu bir araç kullanmanızı gerektiren bir iş siyatikte rol oynayabilir ancak bu bağlantının net bir kanıtı yoktur.
  4. Uzun süre oturmak: Uzun süreler boyunca oturan veya oturan bir yaşam tarzına sahip insanlar aktif insanlardan daha fazla siyatik geliştirebilirler.
  5. Diyabet: Vücudunuzun kan şekerini etkileyen bu durum, sinir hasar riskinizi artırır.

Kimler siyatiğe yakalanır, hastalığın yaygınlığı nedir?

Siyatik sıklığı ve yaygınlığı konusunda kesin veriler sınırlıdır. Genel olarak, hastaların yaklaşık %5 -%10’u sırt ağrısı ve siyatik var ise de yaşam boyu rapor edilen bel ağrısı yaygınlığı oranı %50 ila %70 arasındadır. Diske bağlı siyatiğin yıllık görülme oranı genel nüfusta% 2.2 olarak tahmin edilmektedir. Bunun yanında siyatik için bir kaç önemli kişisel ve mesleki risk faktörleri vardır. Yaş, boy, stres, sigara içimi ve araçlardan gelen titreşime maruz kalma gibi. Siyatik ile cinsiyet veya fiziksel uygunluk arasında bir ilişki sınırlıdır.

Siyatikten korunma yöntemleri

Siyatik hastalığını önlemek her zaman mümkün değildir ve durum tekrarlanabilir. Ancak aşağıdakiler önerileri dikkate alarak hastalığın gelişme riskini azaltabilirsiniz:

  • Düzenli egzersiz: Sırtınızı güçlü tutmak için, kaslarınızın kaslarına özellikle dikkat edin; karın ve sırtınızdaki kaslar, uygun duruş ve hizalama için gereklidir. Doktorunuzdan belirli aktiviteleri tavsiye etmesini isteyin.
  • Doğru oturun ve oturduğunuzda doğru duruşu koruyun: Arka sırt desteği, kol dayama yeri ve döner tabanı olan bir koltuk seçin. Normal eğrisini korumak için sırt çantasına bir yastık veya havlu koyduğunuzdan emin olun. Dizlerinizi ve kalçalarınızı koruyun.
  • İyi vücut mekaniği kullanın: Uzun süre ayakta duruyorsanız, bir ayağını zaman zaman dışkıyla veya küçük bir kutu üzerinde dinlendirin. Ağır bir şey kaldırdığınızda, alt ekstremitelerinizin işi yapmasına izin verin. Yukarı ve aşağı doğru hareket ettirin. Sırtınızı düz tutun ve yalnızca diz çökün. Yükü vücudunuza yakın tutun. Aynı anda kaldırma ve bükme işlemlerinden kaçının. Nesne ağır veya beceriksiz ise bir kaldırma ortağı bulun.

Siyatik hastaları anlatıyor – 1

32 yaşında bir hasta anlatıyor:Tatil sırasında belimin bir bölümünden itibaren sürekli bel ağrısı yaşadım ve yaklaşık dokuz ay boyunca karıncalanma oldu. Sonra birdenbire sağ ayağımı çok ağrıdı ve bir süre sonra acı o kadar ağırlaştı ki evimi terk edemedim. Uzman bir doktora gittim MR görüntüleme taraması yaptırdı ve büyük Lomber diskinde fıtıklaşma olduğu saptandı. Bundan sonra daha da kötüleştiği için ameliyat olmaya karar verdim. Ameliyattan sonra çabucak kurtulduk ve bel ağrısı ve bacak ağrısı tamamen iyileşti. Kısa süre içinde çalışmaya geri dönüp sosyal hayatımı yeniden başlayabildim. Ancak ne yazık ki birkaç ay sonra yeniden bel ağrısı ve diğer belirtiler geri döndü, ancak ameliyat öncesi kadar şiddetli değildi. Yeni bir MR taraması yapıldı. İki küçük disk herniasyonu ve iki kötü intervertebral disk sorunu saptandı. Uzman doktor, ikinci bir ameliyat için henüz çok erken olduğunu söyledi. Şimdi doktorun bana neler yapabileceği belli değil ve hangisi tedaviyi seçeceğimi bilmiyorum. Sırt ve bacak ağrısı sürekli olarak rahatsız ediyor. Bazen yaşlı bir insan gibi hissediyorum çünkü
fiziksel olarak ciddi kısıtlamalar yaşıyorum.

Siyatik hastaları anlatıyor – 2

49 yaşında bir hasta anlatıyor: Şikâyetlerim yaklaşık dört ay önce şiddetli bel ağrısı ile başladı. Kısa süre sonra ağrı bacaklarıma yayıldı ve genel pratisyen doktoruma gittim. Analizine göre fıtıklı disk yoktu. Bir kas gevşetici verip beni sevk etti ve fizyoterapistin semptomları azaltacağını söyledi. Üç haftalık süre ile fizyoterapi gördüm. Ancak uygulanan çeşitli tedavilere rağmen belirtilerde herhangi bir rahatlama olmadı. Aslında semptomlar kötüleşti -özellikle ayakta dururken. Ek şikayetlerin gücü azalmıştı. Hala ağrılarım var, sol bacak, topuk veya ayak parmaklarına dayanamıyor, alt bacağımda soğuk hissi oluyor. Günün sonunda ve bazen sabahları iğneler batıyormuş gibi hissediyorum. Yaklaşık bir ay önce, bir nörolog, MRI taraması ile sağ tarafta fıtıklı bir disk teşhisi koydu. Bununla birlikte, yine de benim anlattığım bu semptomların tamamını açıklayamadı. Sol bacaktaki belirtiler spinal stenozdan kaynaklanabilir dedi. Şikayetlerim ameliyat olmamı gerektirecek kadar şiddetli değildi ve nörolog, 3-4 aylık bir dönemde önemli iyileşme olacağını söyledi. Bana fiziksel aktivite ve normal günlük faaliyetlerime devam etmemi tavsiye etti. Şu anda (bir ay sonra) Belirtilerimde bir miktar iyileşme hissediyorum.


Bu yazının hazırlanması için yararlandığımız bazı kaynaklar:
1- Diagnosis and treatment of sciatica - Clinical Review. BMJ 2007; 334 
doi: https://doi.org/10.1136/bmj.39223.428495.BE. June 2007.
https://www.lumc.nl/sub/5038/att/812180307081046/905080238511046.pdf
2- Prevention of sciatica - Mayo Clinic
http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sciatica/basics/prevention/con-20026478
3- About Sciatica NIH - National Institute of Health.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMHT0024494
4- Sciatica  -  Wikipedia - https://en.wikipedia.org/wiki/Sciatica

İlgili Aramalar: siyatik nedir, SIYATIK BELIRTILERI, siyatik nedir belirtileri nelerdir


Araç çubuğuna atla