Yeşil çayın faydaları nelerdir? Nasıl demlenir, neye iyi gelir?

Kategori: Şifalı Bitkiler Print

Yeşil çay, en sağlıklı içeceklerden biridir; insan sağlığı için faydalı pek çok besin, vitamin ve antioksidan içerir. Kilo vermekten karaciğer rahatsızlıklarına, tip 2 diyabet ve Alzheimer hastalığına kadar birçok alanda sağlık için olumlu etkileri vardır. Ayrıca içerdiği bileşikler sayesinde alerjileri azaltır, göz ve cilt sağlığına iyi gelir, bağışıklık sistemini güçlendir, hücreleri serbest radikallerden korur ve kanseri önler. Lezzetli ve maksimum faydalı bir yeşil çay demlemek için, kaliteli çay yaprakları kullanılmalı, suyun sıcaklığı ideal ısıda olmalı, demleme süresine dikkat edilmeli ve her seferinde tek içimlik hazırlanmalıdır.

Yeşil çay nedir?

Yeşil çay, Uzak Doğu ve Asya’da yaygın olarak kullanılan bir içecektir. Camellia Sinensis bitkisinin kurutulmuş yapraklarından elde edilir. Yüksek irtifalarda dağlık bölgelerde yetişir. İklim, toprak gibi faktörler çayın tadını belirler. Hatta çayı toplama yöntemleri bile lezzeti etkileyen faktörler arasındadır. Elle toplanan çayların daha az acı ve daha lezzetli olduğu kabul edilir.

Aslında tüm çay türleri (bitki çayları hariç) aynı bitkinin yapraklarından elde edilir. Yaprakların işlenme şekli, siyah, yeşil, beyaz, oolong, pu-erh gibi çay türlerini belirler. Siyah çay, rengini ve lezzetini değiştiren fermantasyondan geçerken, yeşil çay işlenmeden kalır ve rengini korur ve sonuç olarak oksitlenmemiş yapraklardan yapıldığı için maksimum miktarda antioksidan ve faydalı polifenolleri içerir. Siyah çaya göre daha fazla sağlık yararının olması da bu işleme yöntemi ile ilgilidir.

Siyah çayın sağlığa faydaları neler? Çay hangi hastalıklardan korur

Çin ve Hindistan’a özgü olan yeşil çay, sağlık üzerindeki olumlu etkileri nedeniyle yüzyıllardır yaygın olarak kullanılmış, son yıllarda da tüm dünyada popülerlik kazanmıştır. Bugün dünya genelinde üretilen çayın %20 si yeşil çaydır.

Yeşil çayın içerdiği vitamin ve mineraller

Vücudunuz ve zihniniz için önemli olan antioksidanlar ve besinlerle yüklüdür. İltihap azaltan ve kanserle savaşmaya yardımcı olan polifenoller bakımından zengindir. Yeşil çayın ağırlığının yaklaşık % 20-45’i polifenoldur. Bunun %60-80’i EGCG (Epigallocatechin Gallate) olarak adlandırılan kateşinlerdir.

Yeşil çay

Kateşinler, hücre hasarını önlemeye yardımcı olan doğal antioksidanlardır. Bu maddeler vücutta, yaşlanmayı sağlayan ve her türlü hastalıkta rol oynayan serbest radikallerin oluşumunu azaltabilir. Hücreleri ve molekülleri hasardan korur.

Ayrıca yeşil çay, Linoleik asit, kuersetin, aginenin, kafein, birçok farklı amino asit ve enzim, kalsiyum, magnezyum, manganez, demir ve çinko gibi birçok koruyucu bileşikler içerir.

Çayın faydaları nelerdir? Yeşil ve siyah çay nasıl demlenir?

Yeşil çayın faydaları

Yeşil çay kansere karşı koruyucudur

İçerdiği güçlü antioksidanlar sayesinde kansere karşı koruyucu olabilmektedir. Bazı araştırmalar, yeşil çayın meme, mesane, yumurtalık, bağırsak, yemek borusu, akciğer, prostat, cilt ve mide kanseri gibi çeşitli kanser türlerinin gelişme olasılığını düşürdüğünü göstermiştir. Ancak yapılan çalışmalar, bu etkileri doğrulamak için yeterli değildir. Kesin kanıt için daha nitelikli ve kapsamlı araştırmalara ihtiyaç vardır.

Yeşil çay ve kalp hastalıkları

Yeşil çay, kardiyovasküler hastalıklar için bazı temel risk faktörlerini iyileştirebilir. İçeriğindeki polifenolik bileşiklerden olan kateşinler, özellikle kardiyovasküler sistem üzerinde çok sayıda koruyucu etki göstermektedir.

Antioksidan nedir, ne işe yarar? Hangi besinlerde bulunur?

Toplam ve kötü (LDL) kolesterolü düşürür. Kandaki antioksidan kapasitesini anlamlı bir şekilde arttırarak, LDL partiküllerini oksidasyondan korur. Yapılan gözlemsel çalışmalar, bu çayı içenlerin kardiyovasküler hastalık riskinin daha düşük olduğunu göstermektedir.

Yeşil çay ve tip 2 diyabet

Tip 2 diyabet, insülin direnci ile veya vücudun yeterli insülin üretememesi ile bağlantılı kan şekeri seviyesinin yükselmesi ile oluşur. Yeşil çaydaki kateşinler, özellikle EGCG, anti-obezite ve antidiyabetik etkilere sahiptir. Yapılan bazı kontrollü denemelerde, yeşil çayın, insülin duyarlılığını artırdığı ve kan şekeri seviyelerinde hafif bir azalmaya neden olabileceği görülmüştür.

Tip 2 diyabet nedir? Neden olur? Belirtileri ve tedavisi

Yeşil çay ve kilo kaybı

Bazı araştırmalara göre, yeşil çayın içinde bulunan antioksidanlar, özellikle EGCG adlı bileşik, metabolizma hızını artırıp, kilo vermenize yardımcı olabilir. Aşırı kilolu ve obez yetişkinlerdeki kilo kaybı küçük miktarlarda olsa da bazı çalışmalar yeşil çayın, özellikle karın bölgesindeki tehlikeli yağlarda azalmaya yol açtığını göstermektedir.

Yeşil çay ve tansiyon

Düzenli olarak yeşil çayı tüketmek kan basıncını düzenleyerek yüksek tansiyon riskini azaltmaya yardımcı olur.

Yeşil çay ve diş sağlığı

Çalışmalar, yeşil çaydaki kimyasal antioksidan olan kateşinlerin boğaz enfeksiyonlarına, diş çürüklerine ve diğer diş hastalıklarına neden olan bakteri ve virüslerin çoğalmasını engelleyebileceğini göstermiştir. Ayrıca enfeksiyon riskini azaltır, diş sağlığını destekler ve kötü nefes kokusunu engeller.

Yeşil çay ve cilt sağlığı

Antioksidan ve antienflamatuar özelliklerinden dolayı cildinizin daha sağlıklı olmasını sağlar. Kırışıklık ve yaşlanma belirtilerini azaltır. Cildinizi güneşin zararlı etkilerinden korumaya yardımcı olur. Ayrıca yapılan bir çalışma, yeşil çayın, sedef hastalığı ve kepek gibi cilt hastalıklarında umut verici bir tedavi olabileceğini göstermiştir. Yeşil çayla tedavi edilen kuru, kırmızı cilt lekelerinde hücrelerin daha yavaş büyüdüğü gözlenmiştir.

Spirulina nedir? Nasıl tüketilir? Faydaları ve yan etkileri nelerdir?

Yeşil çay, Alzheimer ve Parkinson

Yeşil çayın beyin fonksiyonları üzerinde çok önemli faydaları vardır. İçeriğinde kan-beyin bariyerini geçebilen az sayıdaki flavonoidlerden biri olan epikateşin bulunur. Bu da beyninizdeki kan damarı büyümelerini artırır, hafıza yeteneğinizi geliştirir ve beyin hücrelerinizi olumsuz etkilerden korur.

Çok sayıda çalışma, yeşil çaydaki kateşin bileşiklerinin, test tüpleri ve hayvan modellerinde nöronlar üzerinde çeşitli koruyucu etkilere sahip olduğunu ve potansiyel olarak Alzheimer ve Parkinson riskini azalttığını göstermektedir.

Alzheimer: Kapsamlı Hastalık Rehberi

Yeşil çay ile kilo verme

Yeşil çay nasıl yağ yakar?

Yeşil çayın kilo vermeye yardımcı olmasının nedeni, iki önemli aktif bileşen olan kafein ve kateşinlerin benzersiz özelliklerini bir araya getirmesidir. Yeşil çaydaki bileşikler, yağ hücrelerinin yağları parçalamaya yarayan hormon seviyelerini arttırarak daha fazla yağ yakılmasını sağlar. Bu da enerjiye dönüşür.

Yapılan bazı çalışmalarda yağ yakımı etkisinin egzersiz sırasında arttığı görülmüştür. Üstelik yeşil çaydaki kateşinler özellikle karın bölgesindeki zararlı yağ olarak bilinen visseral yağların yakılmasında daha etkilidir. Bu durumda verilen kilolar fazla olmasa bile, kaybedilen yağların önemli bir yüzdesi zararlı olan visseral yağlardır.

Vücutta yağ yakılmasını sağlayan ve metabolizmayı hızlandıran besinler!

 

Yeşil çay ayrıca metabolizma hızınızı artırarak da kilo vermenize yardımcı olabilir. Bazı çalışmalar yeşil çayın, insanların her gün %3-4 daha fazla kalori yakmasına yardımcı olabileceğini göstermektedir. Ancak bu durum kişiden kişiye farklılık gösterebilir.

Yeşil çay ile nasıl zayıflanır?

Günde 3-5 bardak yeşil çay tüketerek, hem vücudunuzdaki yağ ve kalorileri yakıp hem de daha sağlıklı bir vücuda sahip olabilirsiniz. Bununla birlikte yeşil çayın yapraklarının toz haline getirilmesi ile elde edilen matcha, çok daha fazla antioksidan ve kafein barındırır.

Bu yüzden yeşil çaydan daha avantajlıdır.  Dikkat edilmesi gereken, toz olarak yaprağın tamamı tüketildiği için fazla miktarda kirletici madde içerebilir (topraktan geçen ağır metaller, böcek ilaçları, florür gibi). Bu yüzden de günlük 2 bardaktan fazla içilmemelidir.

Yeşil çay nasıl kullanılır?

Günde ne kadar yeşil çay içilmeli?

  • Yeşil çayın sağlığınıza olumlu etki etmesi için günde 3-5 bardak içmeniz önerilir. Ancak 1-2 bardak içilmesi de doğru yönde atılan bir adımdır.
  • Burada dikkat etmeniz gereken şey, içine ilave ettiğiniz ve yeşil çayla etkileşime giren şifalı bitkilerin sizin sağlık durumunuzla uygun olmasıdır.
  • Ayrıca bazı kişilerin tercih ettiği çaya süt koyma alışkanlığı kötü bir fikir olabilir. Çünkü bazı çalışmalar sütün çaydaki antioksidan seviyesini düşürdüğünü göstermiştir.
  • Her türlü çay gibi yeşil çay da demir emilimini engelleyen bir madde içerir. Bu yüzden demir açısından zengin bir öğünle birlikte tüketilmemesi ve bu öğünün ardından çay içmeden önce 1 saat beklenmesi önerilir.

Adaçayının faydaları nelerdir, neye iyi gelir? Ada çayı nasıl demlenir?

Yeşil çay nasıl demlenir?

Demlenmiş yeşil çaydaki antioksidan seviyeleri, kullandığınız çaya, su sıcaklığına ve demleme süresine bağlı olarak değişebilir. Aşağıda anlatılan yöntemle demlediğinizde yeşil çayın içindeki antioksidan seviyelerini koruyabilirsiniz:

  • Lezzetli bir çay için yüksek kaliteli çay yaprakları kullanın ve bir demliğe koyun.
  • Farklı bir demlik kullanmak, lezzetlerin birbirine karışıp kirlenmesini önler ve yeşil çayın aromasını korur.
  • Demlemek için cam, seramik, kil, porselen veya paslanmaz çelik çaydanlıkları tercih edin, plastik ve alüminyumdan uzak durun.
  • Musluk suyu veya sert su, barındırdığı kimyasallar nedeniyle çayın lezzetini etkileyebileceğinden, arıtılmış veya filtrelenmiş su kullanın.
  • Çok sıcak veya kaynamış su çaydaki bileşikleri tahrip edip antioksidan seviyelerini düşürür. Ayrıca lezzetini de etkiler. Yeşil çayı demlemek için ideal sıcaklık aralığı 71-82 °C dir (geleneksel Çin yeşil çayları biraz daha yüksek sıcaklıklarda demlenir). Suyun sıcaklığını ölçmek için termometreniz yoksa suyu kaynatıp biraz ılınmasını bekleyebilirsiniz.
  • Demliğe sıcak suyu ekleyip lezzet tercihinize bağlı olarak 1-3 dakika boyunca demleyin.
  • En iyi sonuç için demleme işlemini bir bardak çay için yapın. Eğer daha fazla miktarda yapmanız gerekirse, çayın lezzetinin en iyi şekilde dağılabilmesi için bardaklara azar azar ilave edin.
  • Son olarak limon suyu, tarçın çubuğu veya bal ilave edebilirsiniz.

Çayınızı biberiye, zencefil, yabani adaçayı, kekik, mercanköşk, nane veya karahindiba gibi taze bitkilerle demlemeyi deneyebilirsiniz. Böylece farklı lezzetler elde edebileceğiniz gibi taze bitkilerin de faydalarından yararlanıp ekstra antioksidan desteği sağlayabilirsiniz.

Nanenin faydaları nelerdir? Nane limon neye iyi gelir, nasıl yapılır?

Matcha

Yeşil çayın bir türü olan matcha çayını hazırlamak için farklı bir yöntem kullanmalısınız:

  • Matcha çayını karıştıracağınız kaseyi kaynar su dökerek ısıtın.
  • Karıştırıcıyı ıslatın ve kasedeki suyu boşaltın.
  • Kaseye 1 çay kaşığı matcha tozu ve bir fincan sıcak su ekleyin.
  • Su sıcaklığının, tıpkı yeşil çayda olduğu gibi kaynama noktasında olmaması gerekir.
  • Karıştırıcıyla köpükler oluşana kadar çırparak karıştırın.
  • Bu çayın bekletilmeden içilmesi önerilir.

Yaseminli yeşil çay

  • 1 fincan çay için, suyu kaynatıp 2-3 dakika dinlendirin.
  • Daha sonra içine 1 çay kaşığı yeşil çay ve 1 çay kaşığı taze yasemin ekleyin ve üstü kapalı bir şekilde 6-8 dakika demlenmeye bırakın.
  • Çayınızı süzdükten sonra isteğe göre bal ilave edebilirsiniz.
  • Bu çayı hem sıcak hem de soğuk olarak tüketebilirsiniz.

Yaseminli yeşil çay metabolizmayı hızlandırarak yağ yakmayı kolaylaştırır, vücuda canlılık ve zindelik vererek sizi rahatlatır.

Bilinçsizce kullanılan bitkisel ürünler ölümcül sorunlar yaratabilir

Yeşil çayın zararları

Yeşil çay, bir içecek olarak makul miktarlarda tüketildiğinde sağlığa zararı yoktur. Günde 3 ila 5 bardaktan daha fazla tüketildiğinde olası zararlı etkiler ortaya çıkabilir. Yine de bu miktar kişiden kişiye değişebilir. Yeşil çayın doğru tüketilmediğinde oluşabilecek zararları:

  • Yeşil çay ve ekstreleri önemli miktarda kafein içerir. Fazla kafein tüketimi insanlarda titremeye, uykusuzluğa ve baş ağrılarına sebep olabilir. Yeşil çay ekstresi kullanan az sayıda insanda karaciğer problemlerine rastlanmıştır. Ancak konsantre yeşil çay ürünlerinin karaciğer sorunlarına neden olduğu ile ilgili kesin kanıtlar yoktur.
  • Yeşil çay takviyeleri, yan etkileri tetikleyen diğer şifalı bitkiler, takviyeler veya ilaçlarla etkileşime girebilen yüksek düzeyde aktif maddeler içerir. Bu yüzden kalp, yüksek tansiyon, böbrek, karaciğer problemleri, mide ülseri veya anksiyete bozukluğu olanlar, yeşil çay takviyeleri veya ekstreleri almadan önce mutlaka bir hekime danışmalıdır.
  • Kafeine duyarlı insanlar tüketimlerine dikkat etmelidir. Hamilelik döneminde kafein tüketimi günlük 200 mg ile sınırlandırılmıştır. Fazla kafein tüketimi düşük ve düşük doğum ağırlığı riski taşımaktadır. Bu yüzden hamilelik döneminde doktora danışarak minimum miktarda alınabilir ama genellikle tüketilmesi önerilmez.
  • Yeşil çayı demledikten sonra tamamını tüketmeli veya kalanı kullanmamalısınız. Beklemiş ve bayatlamış çayları tüketmek midenizin bozulmasına, demir emiliminin azalmasına ve kabızlık sorunlarına yol açabilir. İdeal olanı çayınızı o anda içeceğiniz kadar demlemektir.

Referanslar: 1- Green Tea, 2- Tea and Cancer Prevention, 3- High Cholesterol and Natural Products

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla