Uykusuzluk neden olur? Uykusuzluğa iyi gelen bitkiler ve çaylar

Kategori: Şifalı Bitkiler, Uyku Sorunları Print

Uykusuzluk günümüzün en yaygın sorunlarından birisidir ve basitçe uykuya dalmakta güçlük çekmek olarak tanımlanabilir. Uykusuzluk çeken kişiler uyandıklarında yorgun, bitkin hissederler ve günlük işlerini yapmakta zorlanabilirler. Günlük olarak yeterli miktarda ve sağlıklı bir uyku, vücudumuzun ve beynimizin düzgün çalışmasını sağlar. İyi bir gece uykusunun, hafızayı, karar verme yetisini ve yaratıcılığı geliştirdiği kanıtlanmıştır. Uykusuzluğun için birçok tedavi yöntemi vardır. Doğal yöntemler veya hekim kontrolünde ilaç tedavisi ile çözülebilir. Ancak bazı doğal yöntemler bilinçsiz uygulanırsa sağlık problemlerine yol açabilir. Bu nedenle öncelikle bir hekimden yardım almak gerekir.

Uyku nedir?

Uyku, her bireyde farklı bir düzende seyreden, bilincin dış uyaranları algılama miktarının azaldığı ve bu sırada vücuttaki birçok organın etkinliğinin azaldığı bir dinlenme durumudur. Vücudumuzdaki akciğer, mide, bağırsaklar gibi birçok organ uyku anında dinlenme durumuna geçerken beynimiz diğer organlar gibi tam dinlenme durumuna geçmez.

Beyin dalgalarının hareketleri sayesinde uykunun evreleri gözlemlenebilir ve uyku sırasında beyin içerisinde oluşan çeşitli EEG dalgaları kaydedilebilir.

Uykusuzluk (insomnia) nedenleri ve iyi bir uyku için pratik çözümler

Uykusuzluk neden olur?

  • Stres, depresyon ve anksiyete
  • Tıbbi hastalıklar
  • İlaçlar
  • Uyku bozuklukları
  • Öfke, keder ve endişe
  • Kişilik bozuklukları ve travmalar

Depresyon nedir? Neden olur? Belirtileri, türleri ve tedavisi

Uykusuzluğun fiziksel ve psikolojik birçok sebebi vardır. Stres ve depresyon psikolojik sebeplerin başında gelirken daha ciddi sorunlar da uykusuzluğa sebep olabilir. Uykusuzluğun seyrini dikkatle izlemek ve şiddeti artıyorsa ya da kronikleşmeye başladıysa bir doktora danışmak gerekir.

Uykusuzluğun doğal tedavisi var mı?

Melatonin

Uykusuzluk için doğal tedavi yöntemlerinin başında melatonin hormonu takviyesi gelir. Melatonin, vücut tarafından doğal olarak üretilen bir hormondur ve vücudun uykuya ihtiyacının olduğunu gösterir. Bu hormonun vücuda salınım döngüsü sabahları düşük ve geceleri yüksek olur.

Melatonin salınım döngüsü bozulan insanlar doktor gözetiminde melatonin desteği ile uyku düzenlerinde gözle görülür bir düzelme gözlemleyebilmektedir.

Melatonin nedir? Uyku hormonunun faydaları ve eksikliği

Magnezyum

Magnezyum, insan vücudu için çok önemli bir mineraldir. Vücudumuzda yüzlerce işlem yapan magnezyum aynı zamanda zihni ve vücudu sakinleştirmeye yardımcı olarak uykuya dalmayı kolaylaştırabilmektedir. Araştırmalar, magnezyumun rahatlatıcı ve sakinleştirici etkisinin melatonin döngüsünün düzelmesine yardımcı olduğunu ve böylece uykunun belli bir düzene oturduğunu göstermektedir.

Magnezyum nedir? Neye iyi gelir? Mg eksikliğinin belirtileri ve çözümü

Uykusuzluğa ne iyi gelir?

  • Egzersiz yapın: Fiziksel olarak aktif bir gün geçirmek, gece güzel bir uyku çekmek için çok önemlidir. Birçok araştırma günde en az 60 dakika egzersiz yapan insanların daha rahat uyduğu ve güne daha zinde başladıkları kanıtlanmıştır.
  • Gün ışığını kaçırmayın: Melatonin takviyesi için gün ışığını kullanın. Sabahları uyandığınızda gün ışığından nefret ediyor olabilirsiniz ancak gün ışığı geceleri rahat bir uyku çekmeniz için en doğal yardımcıların başında gelmektedir. Bunun sebebi ise gün ışığının vücudunuza saatin kaç olduğunu anlatmaya yardımcı olması ve melatonin hormonunun döngüsünün düzenlenmesini sağlamasıdır. Başka bir deyişle gün ışığı vücudunuzun doğal saatini düzenler ve ne zaman yorgun, ne zaman enerjik hissedeceğini anlamasına yardımcı olur. Bu sayede vücut hava karardığında melatonin salgılayarak sağlıklı bir uyku düzeninin oturmasını sağlar.
  • Stresle mücadele edin: Stresle baş etmek için adım atın. Yatağa yattığınızda kendinizi bir anda derin düşüncelere dalmış ve sürekli bir şeyler düşünmeye, çözümlemeye çalışıyorken buluyorsanız stresle boğuşuyor olabilirsiniz. Stres uykuya dalmanızı zorlaştırıyor ve bu durum gün içinde daha yorgun hissetmenize yol açıyor olabilir. Yorgun hissetmeniz de gece uykuya dalmanızı zorlaştıracağı için zamanla bu durum bir kısır döngüye girer ve uykusuzluk problemini şiddetlendirebilir. Bu sebeple stresi yönetmek, daha derin ve daha sağlıklı bir uyku düzeni için oldukça önemlidir.
  • Uyumak için doğal çözümler deneyin: Yukardaki maddeleri sürdürmek sizin için zor geliyorsa uykuya yardımcı bitkileri ve çayları deneyebilirsiniz.
  • Bir doktora danışın: Eğer tekrar tekrar doğal çözümler, bitkisel ilaçlar ve diğer yöntemleri denediyseniz ancak uyumakta hala zorluk yaşıyorsanız doktorunuzla uykusuzluğunuz hakkında konuşmanız gerekmektedir.

Uyku getiren bitkiler nelerdir?

Kedi otu

Farklı araştırmaların sonucunda kediotu kökünün uykuya dalmaya yardım ettiği kanıtlanmıştır. İnsanların daha hızlı ve daha sağlıklı uyumasına yardımcı olan kediotu kökü kısa süreli kullanımlar için idealdir. Uzun süreli kullanımı test edilmemiş olan bu bitki hafif uykusuzluk sorununun çözülmesine yardımcı olabilmektedir.

Kedi otunun faydaları nelerdir? Uykusuzluğa iyi gelen çayı nasıl hazırlanır?

Uyku güçlüğü çeken kişilerde yapılan çalışmaların çoğunda, kapsül olarak alınan 400-900 mg kediotu özünün ya da 450-900 mg kediotu kökünün güvenli ve etkili olduğu gözlenmiştir. Yatmadan 30 dakika ila iki saat arası bir süre önce alınması önerilir.

Kapsüllere bir alternatif olarak uykudan önce içilen 10-15 dakika sıcak suda demlenmiş 2-3 gr kurutulmuş kediotu kökü çayı da önerilmektedir.

Tutku çiçeği

Bir diğer adı çarkıfelek çiçeği olan bu bitkinin hafif bir yatıştırıcı etkisi vardır. Ülkemizde bazı uyku ilaçlarının içine de konulan tutku çiçeğinin tadının da güzel olması uykusuzluk sıkıntısı çeken kişiler tarafından çokça tercih edilmesini sağlamaktadır.

Lavanta

Lavanta, yatıştırıcı bir kokuya sahip olduğu için uykuya teşvik etmekte kullanılan bitkilerin başında gelmektedir. Araştırmalar uykudan 30 dakika önce lavanta yağı koklamanın uyku kalitesini olumlu etkilediğini göstermiştir. Lavanta özellikle hafif derece uykusuzluk çekenlerin, gençlerin ve kadınların kullanabileceği etkili bir uyku teşvik edicidir.

Lavanta nedir, yağı nasıl kullanılır? Lavantanın faydaları

Ginkgo biloba

Birçok faydası olan bu bitki uykuya dalmayı kolaylaştırmakta ve stresi azaltmaktadır. Etkileri sınırlı olan ginkgo bilobanın uzun süreli kullanımı tavsiye edilmemektedir.

Sarı Papatya

Yatıştırıcı etkisi bulunan papatya, uyku sorunu yaşayan kişiler tarafından yaygın olarak tercih edilmektedir. Beyin içerisindeki uykuya yardımcı kimyasalları etkilemese de kişiyi yatıştıracak ve stres, anksiyete gibi uykusuzluğa sebep olan psikolojik etmenlerin önüne geçerek uykuya dalmayı kolaylaştıracaktır. Birçok araştırma ile sakinleştirici etkisi kanıtlanan papatyanın hiçbir yan etkisi bulunmamaktadır. Her yaştan insan güvenle kullanabilir.

Papatya çayının faydaları nelerdir? Papatyanın iyi geldiği hastalıklar

Uykusuzluğa iyi gelen bitki çayları

Limon otlu çay

Özellikle Orta Çağ zamanlarında uykusuzluk belirtilerini ve kaygıyı tedavi etmek için kullanılan limon otlu çay günümüzde de hala etkisini sürdürmekte, birçok kişi tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır. Limon otunun keskin kokusu ve tadı sayesinde çay lezzetlenir ve sakinlik uyandırır. Stresi yatıştırmaya ve kasları gevşetmeye yardımcı olan limon otu, uykuya dalmayı kolaylaştırmaktadır.

Nane çayı

Yatmadan önce bir bardak nane çayı içmek özellikle mide problemleri yaşayan ve bu sebeple uykusuzluk çeken kişilere çok yardımcı olacaktır. Nanenin mide yatıştırıcı etkisi reflü, asitli reflü gibi mide rahatsızlıklarını azaltacak ve uykuya dalmayı kolaylaştıracaktır.

Nanenin faydaları nelerdir? Nane limon neye iyi gelir, nasıl yapılır?

Lavanta çayı

Lavantanın kendisi gibi çayı da tatlı ve hafiftir. Çayın içinde demlenen lavanta içindeki yağı iyice bırakacak ve uykuya dalmadan önce yatışmanıza, sakinleşmenize yardımcı olacaktır. Yoğun bir günün ardından bir bardak lavanta çayı hem kaslarınızı gevşetecek hem de sizi arındırıcı bir uykuya hazırlayacaktır.

Kafeinsiz yeşil çay

Yeşil çay, birçok farklı bitkinin yapraklarından oluştuğu için geniş bir lezzet profiline sahiptir. Antioksidanlarla dolu bu çay, sakinleşmenize yardımcı olurken aynı zamanda kanser gibi ciddi bir hastalığın riskini de azaltır.

Uyku apnesi nedir? Apne belirtileri, testi, tanısı ve tedavisi

Bitki çaylarının yoğun tadından hoşlanmıyorsanız uyumadan önce bir bardak kafeinsiz yeşil çay içmek güzel bir alternatif olacaktır.

Papatya çayı

Dünya üzerindeki en yaygın uykuya yardımcı çay çeşidi olan papatya çayı hemen hemen herkes tarafından bilinmektedir. Sakinleştirici etkisi sayesinde yatmadan önce içildiğinde hem kaygıyı ve stresi azaltacak hem de uykunun olması gerektiği gibi derin ve sağlıklı olmasına yardımcı olacaktır.

Manolya kabuğu çayı

Manolya kabuğundan yapılan çay özellikte Çin’de uzun yıllardır birçok hastalığı tedavi etmek için kullanılmaktadır. Şimdi ise bütün dünya manolya çayını sakinleşmek ve daha rahat uyumak için tüketiyor. Manolya, içerisindeki honokiol sayesinde uykuya dalma süresini kısaltıp daha uzun ve derin bir uyku çekmeye yardımcı oluyor.

Uykusuzluk sorunu olanlar için pratik öneriler

  • Uyumadan önce badem yiyin: Badem, düzenli tüketimde tip 2 diyabet ve kalp hastalıkları gibi sağlık problemlerine yakalanma riskini azaltırken uyku kalitesini arttırmaya da yardımcı olabilmektedir. Bademin içinde bulunan melatonin hormonu uykuya dalmayı kolaylaştırırken kasları da gevşetir ve sağlıklı bir uykuya yardımcı olur.
  • Geç saatlerde kafein tüketmeyin: Kafein, günü daha kolay geçirmemizi, daha zinde olmamızı, enerjimizi ve odağımızı arttırdığı için birçoğumuzun düzenli olarak kahve yardımıyla aldığı bir uyarandır. Bununla birlikte kafein gece geç saatlerde tüketildiğinde sinir sistemini uyararak uyanık kalmamız gerektiğini söyler ve uyku sağlığımızı bozar. Bazı araştırmalara göre uykusuzluk problemi çeken insanların uyumadan 6 saat önce kafein alımı yapmayı bırakması uykusuzluk sorunlarını ortadan kaldırmıştır.

Horlama neden olur? Horlamaya ne iyi gelir, nasıl tedavi edilir? 

  • Yatak odanızın sıcaklığını değiştirin: Vücut ve yatak odasının sıcaklığı uyku kalitesini etkileyebilmektedir. Mesela yazın sıcak bir yerde uyumak zaman zaman hepimizin uykuya dalmakta güçlük çekmesine ya da sürekli olarak uyanmasına sebep olmuştur. Oda sıcaklığının 20-25 derece aralığın üstündeki odalarda uyumak uykuya dalmakta güçlük çekmeye yol açabilir.
  • Uyku öncesi yemek yemeyin: Uykudan önce yemek yemek ve bir şeyler içmek gece yarısı uykuya dalmakta güçlük çekmenize sebep olabilir.

Referanslar: 1- Best Bedtime Teas That Help You Sleep, 2- Natural Sleep Aids That Are Backed by Science, 3- Proven Tips to Sleep Better at Night

YAZIYI PAYLAŞ


YORUMUNUZ VAR MI?

avatar
Araç çubuğuna atla