Ilko
Ilko

Çocuklarda geniz eti birçok rahatsızlığı da beraberinde getiriyor

  |   Kategori: Bebek Sağlığı, Çocuk Sağlığı, Kulak Burun Boğaz

geniz-eti-cocuklarGeniz eti büyümesi çocuklarda sık görülen ve zamanında tedavi edilmediğinde ciddi sorunlara yol açabilen bir erken çocukluk dönemi hastalığıdır. Doğru tanı ve erken tedavi ile başarılı sonuçlar alınabilir ve çocuğun sağlıklı gelişimi aksamamış olur. İşte çocuklarda geniz eti sorunları ve tedavisi hakkında kapsamlı bilgiler:

  1. Geniz eti nedir?
  2. Geniz eti büyümesinin belirtileri nelerdir?
  3. Geniz eti büyümesinin tanısı nasıl konur?
  4. Geniz eti neden oluşur?
  5. Geniz etinin neden olduğu sorunlar?
  6. Geniz eti tedavisi?
  7. Ameliyatı gerektiren durumlar?

Her insanda bulunan geniz eti çocuklarda bazen önemli bir sağlık sorununu da beraberinde getirebiliyor. Özellikle kreşe giden çocukların sürekli olarak birbirlerini enfekte etmeleri sonucu geniz eti büyümesi daha sık görülüyor. Üst solunum yolları nefes alma esnasında sürekli olarak mikroorganizmalarla temas halindedir. Nazofarenks denilen geniz bölgesinde mukoza altında, burundan gelen mikroplarla mücadele eden çok sayıda lenfoid oluşumlar mevcuttur. Pasif sigara içiciliği; yani anne babanın sigara içmesi, alerji ve özellikle mikroorganizmaların tekrarlayan temaslarına maruz kalma neticesinde bu lenfoid oluşumlar büyüyerek geniz etini oluşturuyor.

Geniz eti nedir?


Geniz, burunun gerisinde, boğazın üst kısmında kalan bölgedir. Bu bölgede doğumdan itibaren var olan ve dışarıdan gelen mikropların öldürüldüğü bir bağışıklık sistemi organı olan geniz eti bulunmaktadır. Geniz eti, çocukluk çağında mikropların öldürüldüğü ve bağışıklık sisteminin gelişmesine yardımcı olan bir organdır.

Geniz eti büyümesinin belirtileri nelerdir?

Çocuk gece öksürüyor ve horluyorsa geniz eti olabilir

Geniz etin lenf hücresi yapımında rolü vardır. Yenidoğan döneminde küçüktür. 4-5 yaşlarda daha sık olmak üzere enfeksiyonlara bağlı olarak büyür. İleri yaşlarda küçülme eğilimi gösterir. Geniz etinin büyük olması burundan solunuma engel oluşturur ve burun tıkanıklığına yol açar. Burundan nefes alamayan çocuk, ağız solunumu yapar; ağızdan giren hava filtre edilemediği için dışarının kirli ve mikroplu havası boğaza ulaşmış olur ve çocuk çok sık üst solunum yolu enfeksiyonu geçirir.

Çocuklarda sinüzit nedenleri, belirtileri ve tedavi seçenekleri

Ayrıca kulak ve sinüslerin boşalımını bozarak değişik boyutta problemlere yol açar. Bu çocuklarda işitme kayıpları, horlama, ağızdan soluma, gece öksürükleri, burun ve geniz akıntıları gözlenir. Kronik geniz eti iltihapları veya büyümeleri ortodontik bozukluklara yüz gelişiminde bozukluklara ve konuşma bozukluğuna yol açabilir. Geniz eti büyümesi üst solunum yolunu daraltacak boyuta ulaştığında horlama ve apne dediğimiz uykuda nefessiz kalma gibi ciddi sorunları başlatır.

Geniz etinin büyük olması durumunda şu belirtiler görülür;

  1. Burun tıkanıklığı oluşur; dolayısıyla çocuk, burundan nefes almakta zorlanır,
  2. Nefes almak zorlaştığı için, uykuya dalmada zorluk ve horlama meydana gelir. Bu nedenle çocuk uykusuz kalır ve yorgun olur.
  3. Boğaz ağrısı ve yutkunma güçlüğü görülür.
  4. Boyunda bezeler meydana gelir
  5. Kulak problemleri oluşur.

Geniz eti büyümesinin tanısı nasıl konur?


Geniz eti büyümesinin tanısı koymak için, doktorunuz,  öncelikle kulak burun boğaz muayenesi yapacaktır. Bazı durumlarda endoskopik yöntemle geniz eti muayene edilebilir ya da röntgen istenebilir.

Geniz eti neden oluşur?


Geniz bölgesinde mukoza altında, burundan gelen mikroplarla mücadele eden çok sayıda lenfoid oluşumlar bulunur. Anne babanın çocuğun yanında sigara içmesi, alerji ve özellikle mikroorganizmaların tekrarlayan temaslarına maruz kalma neticesinde bu lenfoid oluşumlar büyüyerek geniz etinin oluşmasına neden olur.

Geniz etinin neden olduğu sorunlar?

Kaliteli bir uyku çocuklar için büyüme ve öğrenmenin altın anahtarı. Araştırmalar kaliteli bir gece uykusunun, çocuğun gün boyu öğrendiklerini düzenlemesini, enerji depolarını yenilemesini, zihinsel gelişimini hızlandırdığını ve bol bol büyüme hormonu salgılamasını sağladığını gösteriyor. Çocuklarda uyku bozukluğunu etkileyen en önemli faktörün geniz eti büyümesidir. Geniz eti büyüyen çocuk ağızdan nefes aldığı için mikropları süzemez. İhmal edilen geniz eti problemi enfeksiyon hastalıkları, sinüzit, ortodontik bozukluklar, büyüme geriliği, dikkat eksikliği ve okul başarısızlığı gibi sorunlara neden olur.

Kronik ağız solunumuna bağlı yüz diş ve damak problemleri görülür

Çocuklarda bademcik ve geniz eti büyümesi pek çok nedene bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir. Alerjik problemler, kalıtımsal nedenler ve pasif sigara içimi bu etkenlerden sadece bir kaçıdır. Bademcik ve geniz etinin büyük olması öncelikle burun solunumuna engel olmaktadır. Uzun süreli ağız solunumuna bağlı olarak çocukta yüz, diş, damak gelişim problemleri görülebilmektedir. Bu çocukların zaman içerisinde gelişimleri bozulmaktadır ve uzun, ince bir yüz ve yanaklarda basıklık görünümü ortaya çıkmaktadır. Üst kesici dişler ayrık hale gelerek dişlek bir görünüme yol açmaktadır.

Çocuklarda öksürük nedenleri, türleri ve tedavisi

Alt çene ise yıllar içerisinde geride kalabilmektedir. Bu tipik yüz görünümü “geniz eti yüzü” (adenoid face) olarak adlandırılmaktadır. Bazı çocuklarda ilerleyen yaşlarda diş ve damak gelişim problemlerine bağlı ortodontik tedaviler gerekebilmektedir.

Geniz eti çocukların yüz yapısını değiştirebiliyor

Geniz eti iki ana nedenle sorun yaratıyor. Birincisi; çok büyüdüğünde mekanik olarak genizi kapatıyor ve tıkayıcı uyku apnesi denilen uykuda solunumun duraklamasına kadar varan ciddi problemler yaratıyor. İkinci neden ise; tıkayıcı özelliğinden bağımsız olmak üzere geniz eti mikroplarla istila edildiğinde bir çöplük gibi onların büyümesine ortam hazırlıyor. Bu durum, geniz etinin yerleştiği anatomik bölüm tam bir kavşak olduğundan, üst ve alt solunum yollarında tekrarlayan enfeksiyonlara sebep oluyor.

Çocuklarda bademcik ve geniz eti hastalıklarında ameliyat ne zaman gerekir?

Problemin uzun sürmesi ise çocuklarda yüz yapısını değiştirmeye kadar varabiliyor. Bu problem uzun sürerse çocuklarda uzun ve ince yüz yapısı, yüksek damak, üst çenenin öne doğru büyümesi, ağızın sürekli açık olması hali, bozuk dişler ve göz altlarında çöküklükle karakterize “adenoid yüz” denilen tipik bir yüz ifadesi ortaya çıkıyor.

Geniz etinin neden olduğu uykusuzluk zeka gelişimini etkiliyor

Kaliteli uyku, herkes için, özellikle de çocuklar için büyük önem taşıyor. Çocuklar gün içinde gördüklerini gece uykularında öğreniyorlar. Geniz eti büyüyen çocuk düzgün ve sağlıklı uyku uyuyamıyor. Bu çocuklar, horluyor, hatta uykuda nefesleri bir süreliğine durabiliyor. Ailesinin çocuğun nefes alıp almadığından şüphelendiği anlar bile oluyor. Sabaha kadar çocuğunun uykusunu gözlemleyen ebeveynler bile oluyor. Hangi nedenle olursa olsun ağzı açık uyumak zorunda olan çocuk solunum için burnunu kullanamıyorsa kalitesiz ve kötü bir uyku dönemi geçirir. Fizyolojik solunum burun solunumudur.

Öğrenmenin uykuda olabilmesi için uyku hijyeninin hiçbir şekilde bozulmaması gerekiyor. Çevre şartlarında olduğu gibi kişinin kendine has şartlarının da sağlıklı olması gerekiyor. Bu şartların ilki fonksiyonel hava yoludur. Bunun da en başında düzgün nefes alıp verme gelir. Çocuklarda en sık karşılaşılan hava yolu tıkanıklığı sebebi geniz eti büyümesidir. Solunum sisteminin girişinde yer alan geniz eti dokusu, havadaki antijen ve mikroorganizmaların insan vücudunun bağışıklık sistemi ile ilk temas noktasını oluşturuyor. Geniz eti dokusu esas olarak antijen taşıma ve antikor üretiminde rol alıyor, antikor üretimine yol açıyor. Geniz eti 4-10 y aşları arasında immünolojik olarak en aktif döneme geçiyor. Ergenlik çağı ile gerileme başlıyor.

Geniz eti birçok rahatsızlığı da beraberinde getiriyor

Geniz eti nedeniyle yaşanan bu sorunlar çocuklarda tıkayıcı uyku apnesi, üst solunum yolu direnç sendromu, horlama, burun tıkanıklığı ve buna bağlı ağız solunumu, dikkat dağınıklığı ve buna bağlı ders başarısında azalma, huzursuzluk ve asabiyet, gece altına işeme, yutma ve konuşma bozukluğu, tat ve koku almada azalma, orta kulakta sıvı toplanması, işitmede azalma, anormal yüz ve diş gelişimi, büyüme ve gelişme geriliği, pulmoner hipertansiyon, kor pulmonale, orta kulak iltihabı, sinüzit, bademcik iltihabı, farenjit, ses teli iltihabı, akciğer iltihabı gibi çeşitli problemlere yol açıyor.

Bebeklerde ve çocuklarda kulak ağrısı!

Geniz eti tedavisi

Geniz eti ameliyatı ne zaman yapılmalı?

Burun ve boğazın normal fonksiyonlarını geri getirmeye yönelik endikasyonlar, geniz eti sorunları için en doğru endikasyonlardır. Geceleri ağzı açık uyuyan, horlayan çocuklarda geniz eti varlığı hemen akla gelmelidir. Kronik geniz eti iltihabına bağlı enfeksiyon odağı olan geniz eti, sinüzit veya orta kulak iltihabı varlığında cerrahi olarak alınmalıdır. İlaç tedavisine cevap vermeyen çocukluk çağı sinüzitlerinde geniz eti düşünülmelidir. Sinüzite bağlı göz komplikasyonlarda (göz çevresinde selülit, abse) da geniz eti akla gelmelidir. İlaç tedavisinden fayda görülmediğinde cerrahi olarak çıkartılması gerekebilir.

Ameliyatı gerektiren durumlar

  • Üst solunum yolunun geniz eti büyüklüğüne bağlı olarak tıkanması
  • Kötü huylu tümör şüphesi
  • Çene yapısını bozan geniz eti büyümeleri
  • Sık tekrar eden geniz eti enfeksiyonları
  • Geniz eti iltihaplanmasına bağlı olarak sık orta kulak iltihabı geçirilmesi.
  • Düzelmeyen sinüzit
  • Düzelmeyen orta kulak iltihabı
  • Kronik geniz eti iltihabı
  • Ağız kokusu

Kanın pıhtılaşma özelliğinin bozuk oluğu hastalarda geniz eti ameliyatı yapılmamalıdır. Yarık damak durumunda, geniz eti dokusu, normal konuşma ve yumuşak damağın boğazı kapatması için gerekli olduğundan, geniz eti ameliyatından kaçınılması gereken diğer bir durumdur.

Çocuklar ameliyat günü taburcu ediliyor

Doğru tanı konduğunda her yaşta ameliyat yapılabiliyor. Eskiden anestezinin komplikasyonlarından daha fazla çekinildiği için 3 yaş sonrası kriter olarak kullanılmakta idi. Bugün daha modern tıbbi cihazlar ve yeni nesil anestezi ilaçları ile çocuklarda daha güvenli cerrahi yapılabilmektedir. Geniz eti ameliyatı hemen hemen bütün dünyada çocukluk döneminin en sık yapılan cerrahi işlemidir. Ameliyat yaklaşık 8-10 dakika kadar kısa sürüyor ve çocuk hastalar gün içinde taburcu ediliyor. Çocuklar ameliyatın ertesi günü normal yaşantılarına devam ediyor. Ancak oluşabilecek olumsuz faktörler ve enfeksiyon kapma riskinden ötürü çocukların en az bir hafta okula gitmemesi öneriyor.

Çocuk psikolojik olarak da ameliyata hazırlanmalı

Ameliyat olacak çocuğun, ruhsal olarak da ameliyata iyi hazırlanması gerekir. Aksi halde, özellikle çocuklarda, kabus, idrar kaçırma, anksiyete gibi ruhsal sorunlar görülebilir. Günümüzde hastalar daha ailelerinin yanından ayrılmadan verilen ilaçlar ile rahatlatılmakta ve ağlamadan ameliyathaneye alınmaktadır. Rahat ve huzurlu şekilde anesteziye başlandığı zaman da ameliyat bittiğinde yine ailelerinin yanında uyanıp çoğu zaman onların yanından ayrıldıklarını bile anlamamaktadırlar.

İlgili Aramalar: geniz eti belirtileri, geniz eti, çocuklarda genız eti, geniz eti nedir, bebeklerde geniz eti, çoçuklarda geniz eti büyümesi, bebeklerde geniz eti belirtileri


Araç çubuğuna atla