Boğaz ağrısı neden olur, ne iyi gelir? Belirtileri ve tedavisi

Kategori: Enfeksiyonlar, Kulak Burun Boğaz Print

bogaz-agrisi-ne-iyi-gelirBoğaz ağrısı, özellikle solunum hastalıklarının arttığı kış aylarında en sık görülen sağlık sorunlarından biridir ve ana nedeni çoğunlukla virüsler veya bakterilerdir. Boğazınızın arkasında hissettiğiniz acı ve yanma hissi genellikle soğuk aldığınızın ya da grip geçirmek üzere olduğunuzun ilk uyarı işaretidir. Ancak bu durum, daha ciddi sorunların da ilk belirtisi olabilir. Örneğin larenjit, krup hastalığı, sinüzit, allerjik rinit, reflü, akciğer enfeksiyonları ve tümörler de boğaz ağrısına neden olabilir. Bu yüzden boğaz ağrısının seyrini takip etmek çok önemlidir. Boğaz ağrısı nedenine bağlı olarak bulaşıcı olabilir. Özellikle viral enfeksiyonlar ve A grubu beta hemolitik streptokok adı verilen bakteriye bağlı oluşan enfeksiyonların bulaştırıcılığı yüksektir.

Boğaz ağrısı nedenleri

Boğaz ağrısının en sık nedeni enfeksiyonlar olup kişiden kişiye bulaşabilir. Enfeksiyona en sık neden olan virüsler (grip, soğuk algınlığı veya mononukleoz gibi) veya bakteriler (streptokok, mikoplazma veya hemofilus gibi)dir. Bakteriler ve virüsler arasındaki en önemli fark bakteriler antibiyotik tedavisine iyi cevap verirken virüslerin vermemesidir.

Virütik boğaz enfeksiyonları

Boğaz ağrısının en sık nedenidir; grip veya soğuk algınlığı da bu grupta yer alır. Burun tıkanıklığı / akıntısı, hapşırma ve yaygın ağrılar boğaz ağrısına eşlik eder. Bu enfeksiyon kış aylarında yüksek miktarda salgınlara neden olabilir. Vücudumuz viral enfeksiyona karşı antikor yanıtı oluşturarak yaklaşık bir haftalık bir süreçte virüsleri yok eder. Boğaz ağrısına birçok virüs neden olmakla birlikte EBV ve Herpes virüse özellikle dikkat edilmelidir.

Viral boğaz enfeksiyonu belirtileri

  • Sinüs ağrısı
  • Tıkanıklık
  • Hırlama
  • Boğazda kuruluk
  • Derin ses

Nezle nedir nasıl tedavi edilir? Soğuk algınlığı ve grip farkı

Bakteriyel boğaz enfeksiyonu

Boğaz ağrısının bakteriyel nedenlerinin başında streptokokal enfeksiyonlar gelmektedir. Streptokok enfeksiyonları kalp kapaklarında (romatoid ateş) ve böbrekte (nefrit) hasara neden olabilir. Streptokokal enfeksiyonlar yüksek ateş, tonsillit (bademcik iltihabı), pnömoni, sinüzit ve kulak enfeksiyonlarına neden olabilirler. Bu durumun önlenmesi için enfeksiyonun antibiyotikle tedavi edilmesi gerekir.

Bakteriyel boğaz enfeksiyonu belirtileri:

Streptik boğaz enfeksiyonu olma ihtimalini artıran durumlar: 3-14 yaş arası olma, ateşin 38 santigrattan fazla olması, öksürük olmaması ve başka streptik boğaz enfeksiyonu olan biriyle yakın temas sayılabilir.

Kronik Farenjit

Boğaz ağrısının en önemli nedeni kronik faranjittir. Kronik faranjit mikrobik enfeksiyona bağlı olmayan hastalıklar haricinde boğazın tahriş olmasından dolayı ortaya çıkan boğazda ki mukozanın iltihaplanmasıdır. Kronik faranjite sigara içmek, reflü ya da bir başka bölgede bulunan enfeksiyon neden olabilir. Farenjit tedavisinde bu soruna neden olan durum doğru tespit edilmeli ve ona göre bir tedavi uygulanmalıdır.

Ekinezyanın faydaları nelerdir? Ekinezya çayı neye iyi gelir?

Larenjit

Larenjit larinksin (gırtlak) iltihaplanmasıdır, tedavi edilmeden bir hafta içinde iyileşir. Belirtileri aniden başlayabilir ve genellikle 2-3 üç gün arasında daha da kötüleşebilir. Larenjit, boğaz ağrısı dışında ses kısıklığı, konuşma zorluğu, hafif ateş ve rahatsız edici bir öksürük gibi belirtilerle kendini gösterir. Ses kısıklığı ve konuşma zorluğu hastalıkla birlikte gittikçe kötüleşir ve iyileştikten sonra bir hafta kadar daha sürebilir.

Bademcik nedir? Ne işe yarar? Bademcik hastalıkları, belirtileri ve tedavisi

Akut sinüzit

Rinosinüzit sinüslerin mukozal enflamasyonu olarak tanımlanır. Sinüzit yaptığı postnazal akıntı nedeniyle boğazda irritasyon oluşturarak boğaz ağrısına sebep olur. En sık rinosinüzit nedeni soğuk algınlığıdır. Akut sinüzit 1 gün ile 4 hafta arasında süren sinüzittir. Subakut rinosinüzit 4 hafta ile 3 ay arasında süren enfeksiyondur. Süreç bu safhada da geri dönüşümlüdür. Alta yatan anormalligi düzeltmek için cerrahi gerekli olabilir ancak genellikle antibiyotikle tedavi edilir.

Alerjik Rinit

Alerjik rinit en sık rastlanan alerjik hastalıktır. Alerjik bünyeli kişilerde, allerjen ile karşılaşma sonucunda burunda akıntı, aksırık, kaşıntı ve tıkanıklık şeklinde yakınmaların oluştuğu hastalığa alerjik nezle olarak tanımlanır. Oluşturduğu postnazal akıntı nedeniyle kronik irritasyona yol açarak boğaz ağrısı oluşturur.

Alerjik rinit (saman nezlesi) nedir? Belirtileri ve tedavisi

Reflü

Reflü, midenin asit içeriğinin yemek borusunu da geçerek yutağa ve oradan da gırtlağa, ses tellerinin arkasına ve farenkse kadar gelmesidir. Bu bölgelere kadar gelen asidik içerik buralarda boğaz ağrısı oluşturabilmektedir. Kilo fazlalığı, yağdan zengin diyet, geç vakitte yemek yeme alışkanlığı, stres, mide pozisyonunda değişiklikler gibi sebeplerle mide ile yemek borusu arasındaki kapakçığın tam kapanamamasına bağlı olarak, midedeki asidin yemek borusuna ve daha da ilerlemesi boğaza kadar ulaşmasına neden olabilir.

Farenjit nedir? Neden olur? Belirtileri ve tedavi yöntemleri

Hastalık uzun bir süre çok hafif belirtilerle ve mide hastalığını akla getirmeyecek şikâyetlerle devam ettiğinden genellikle yanlış teşhislerle tedavi edilmeye çalışılır ya da hasta tarafından pek önemsenmez. Bu da beraberinde doku harabiyetini artırarak iyileşmenin gecikmesine neden olur. Hastalar genellikle farenjit veya tonsillit gibi teşhislerle uzun süre antibiyotik kullanırlar.

Kuru öksürük (özellikle yattıktan sonra artan), ses kısıklığı, ses yorulması, boğaz ağrısı ve yanmaları, sık sık boğaz temizleme zorunluluğu hissetme, sık farenjit, sinüzit ve bademcik iltihabı atakları geçirme, geniz akıntısı gibi şikâyetler reflü varlığını düşündürmelidir.

Akciğer enfeksiyonu

Pnömoni akciğerlerdeki gaz değişimini sağlayan alveollerin iltihaplanmasını belirtir. Üşütmeyle ortaya çıkan rahatsızlıklardan ciddi ve hayatı tehdit edici durumların ortaya çıkmasına kadar değişir. Genellikle bütün tiplerinde ateş ve öksürük görülür.

Disfaji nedir? Yutma güçlüğünün nedenleri, belirtileri ve tedavisi

Diğer belirtiler arasında titreme ve hareket yapılmasa bile soluk alıp vermede güçlük sayılabilir. Pnömoni başlangıçta soğuk algınlığı ya da soğuk algınlığının bir komplikasyonu olarak ortaya çıkabilir. Bu hastalarda özellikle öksürük ve balgama bağlı boğaz irritasyonu ve boğaz ağrısı oluşabilmektedir.

Sigara kullanımına bağlı boğaz ağrısı

Sigara içilme durumunda, solunum havası içine karışan toksik maddeler orofarenksi ve gırtlağı örten mukozayı tahriş ederler. Bu tahriş ve diğer bazı faktörlerle önce farenjit ve larenjit denilen iltihaplar meydana getirerek boğaz ağrısı ve ses kısıklığı oluşturur. Uzun süre sigara kullanma durumlarında bu mukozada bir seri değişiklikler başlar. Bu değişikliklerin sonunda kanser gelişir ve buna bağlı boğaz ağrıları olabilir.

Aşırı Ses Kullanımına bağlı boğaz ağrısı

Yüksek sesle konuşmak, bağırmak, uzun süre devamlı konuşmak sesin kalitesinde bozulmaya, konuşma güçlüklerine ve boğaz ağrısına yol açmaktadır. Bu durum genellikle sesini kullanarak mesleklerini icra eden kişilerde karşımıza çıkmaktadır. Şarkıcılar, spikerler, müezzinler, call-center çalışanları, öğretmenler gibi. Bu durum basit boğaz ağrıları ile başlayarak sesini kötü ya da uzun süre kullanan kişilerde ses tellerinin selim lezyonlarına ve ses telinde kanamalara kadar ilerleyebilmektedir.

Aşırı sıcak, soğuk ve baharatlı yiyecekler

Bu tür yiyecek ve içecekler kişiden kişiye değişecek şekilde farengeal ve larengeal bölgede irritasyon oluşturarak oluşturarak boğaz ağrısı oluşturabilmektedir. Uzun dönem kullanımlarına ise tümöral lezyonlar gelişerek boğaz ağrısı oluşturabilmektedir.

Tümörlere bağlı boğaz ağrısı

Ağız, boğaz, dil, orofarenks, larenks, hipofarenks ve nefes borusunun tümörleri her zaman olmasa da, çoğunlukla uzun süreli sigara ve alkol kullanımı ile ilgilidir. Yansıyan boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü, böyle bir tümörün belirtisi olabilir. Boğaz ağrısı, çoğunlukla uzun süreli ve hafiftir. Diğer önemli şikayetler, ses bozukluğu, boyunda şişlik, açıklanamayan zayıflama, tükürük veya balgamda kan olmasıdır.

Boğaz ağrısı tedavisi

Boğaz ağrısının en önemli sebebi enfeksiyonlardır yani mikrobik hastalıklardır. En önemli mikrop grupları ise virüsler ve bakterilerdir. Her iki mikrop grubunun da tedavisi birbirinden farklıdır. Özelliği olmayan virüsler kendi kendilerine yaklaşık olarak bir iki hafta içinde iyileşirler. Bakterilerin ise antibiyotik kullanımı gerektiren farklı bir tedavi yöntemi vardır.

Bakterilere bağlı boğaz ağrısı tedavisi

Bakterilere bağlı boğaz ağrısı tedavisinde çoğunlukla antibiyotik kullanılır. Ancak hekimin doğru tanı koyması çok önemlidir. Çünkü bu sayede uygunsuz kullanılan antibiyotiklerin önüne geçilecektir. Uygunsuz kullanılan antimikrobiyaller hem gereksiz antibiyotik direncine yol açarak hastanın hayatını tehlikeye sokmakta hem de tedavi maliyetini artırmaktadırlar. Bu durum ayrıca antibiyotiğe dirençli mikroorganizmaların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bakterilere bağlı boğaz ağrısı tedavisinde Penisilin, Amoksisilin ya da Eritromisin (Penisilin alerjilerinde kullanılır) gibi antibiyotikler kullanılır.

Enfeksiyonlar dışında birçok hastalık da boğaz ağrısına neden olabilir. Boğazın kendi enfeksiyonu olmamasına rağmen sinüslerden akan ya da akciğerden kaynaklanan akıntılar boğazda tahrişe ve boğaz ağrısına neden olur. Tedavi uygulanırken bu hastalıklara da dikkat edilmelidir.

Virütik boğaz ağrısı tedavisi

Boğaz ağrısına sebep olan özellikli bir durum yok ise virüs için ilaç kullanılmaz. Bunun yerine boğaz bölgesini rahatlatmak için gargara ve pastil gibi lokal tedaviler uygulanabilir. Boğaz ağrısı çeken hastanın yiyecek ve içeceklerine dikkat etmesi gerekir. Hastanın su alımını fazla tutması gerekir. Bağışıklık sistemini desteklemek için vitamin bakımından zengin ilaçlar kullanılması gerekir.

Bağışıklık sistemini güçlendirmek için ne yapmalı, nasıl beslenmeli?

Boğaz ağrısı ilaçları 

Viral enfeksiyon kaynaklı, yaygın boğaz ağrısı tedavisinde şu ilaçlar kullanılır:

  • Tylenon vb. etken maddesi asetominofen olan ilaçlar
  • Advil, Motrin vb. etken maddesi ibuprofen olan ilaçlar
  • Aspirin (Reye sendromuna neden olabileceğinden çocuklara verilmemeli)
  • Öksürük şurubu
  • Boğaz pastilleri
  • Antiseptik, mentol ya da okaliptüs etken maddesi içeren boğaz spreyleri

Reflü’ye bağlı boğaz ağrısı tedavisi

Reflü kaynaklı boğaz ağrısı tedavisinde mide asidini nötralize etmeye yardımcı olan proton pompa inhibitörleri grubu ilaçlar reçete edilir. Strep boğaz enfeksiyonu gibi bakterilerden kaynaklı boğaz ağrısının tedavisinde ise antibiyotikler verilir. Hastada bronşit, romatizmal ateş, pnömoni gibi daha ciddi komplikasyonların engellenmesi için strep boğaz enfeksiyonu; antibiyotik kullanımı ile tedavi edilmelidir. Reçete edilen antibiyotiklerin mutlaka hasta tarafından en az 10 gün boyunca kullanılması gerekir.

Hamilelikte boğaz ağrısı

Hamilelik dönemi bir kadının yaşayabileceği mucizevi ve heyecan dolu bir süreçtir. Bu dönemde anne adayının birçok hastalığa karşı dirençli ve dikkatli olması gerekir. Hamilelik döneminde bağışıklık sistemi diğer dönemlere göre daha savunmasız olur ve dolayısı ile bazı hastalıklara yakalanma riski daha fazladır.

Farenjit nedir? Neden olur? Belirtileri ve tedavi yöntemleri

Boğaz ağrısı, grip, soğuk algınlığı ve nezle gibi  üst solunum yolları hastalıklarına yakalanma olasılığı gebelik döneminde daha fazladır. Bu dönemde oluşan boğaz ağrısını kontrol altına almak için sorunu başlangıç aşamasında tedavi etmek gerekmektedir. Gebelik dönemi ilaç kullanımı için uygun bir dönem olmadığından dolayı boğaz ağrısı için doğal ve bitkisel ürünlerden yararlanılabilir.

Boğaz ağrısı nezle, grip ya da soğuk algınlığı nedeni ile oluşmuşsa kaynağı bir virüs olduğundan spesifik bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır. Antibiyotik ile uygulanan tedaviler boğazlarda ağrıya yol açan virüslere her hangi bir etki sağlamaz.

Özellikle gebelik döneminde bu tür sorunları kontrol altına almak için vitamin desteği, sıvı tüketimi ve bol istirahat önerilmektedir. Kullanılabilecek basit bir ağrı kesici ve antibiyotik için mutlaka doktora danışmak gerekmektedir. Bu dönemde antibiyotik tedavisi sinüzit, zatürre gibi her hangi bir bakteriyal enfeksiyon söz konusu ise doktor tavsiyesi ve gözetimi altında uygulanabilir.

Boğaz ağrısında ne zaman doktora gitmeli?

Boğaz ağrılarının çoğu rahatsız edici olmakla beraber zararlı olmayıp, beş ila yedi gün içerisinde kendi kendine geçerler. Eğer;

  • Şiddetli olan veya bir haftadan daha uzun süren boğaz ağrısı,
  • Yutkunmada veya nefes almada büyük zorluk,
  • Boyunda acıyan veya şişmiş lenf düğümleri,
  • Boğazın arka tarafında irin, isilik,
  • Uzun süren ses kısıklığı,
  • Tükürük veya balgamda kan,
  • Gözlerde içe göçme, şiddetli yorgunluk, idrar çıkışında azalma
  • Sık sık nükseden boğaz ağrılarınız varsa mutlaka doktora görünmelisiniz.

Boğaz ağrısı ve öksürüğe iyi gelen şifalı bitkiler ve doğal tedaviler

Boğaz ağrısı için çay önerileri

Sebebi her ne olursa olsun boğaz ağrılarını azaltmak ve boğazı yumuşak tutmak için bazı bitkilerden yardım alınabilir. Bitki çayları boğaz enfeksiyonların da yararlı oldukları kadar öksürüğü de hafifletir ve boğazların daha fazla tahriş olmasını önler.

Meyan kökü çayı

Meyan kökü, boğaz enfeksiyonlarında uzun yıllardır kullanılan bir bitkidir. Ayrıca ağız içi yaraları, ülser, alerji ve viral enfeksiyonlar için de yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bitkiden hazırlanan çay sıcak ya da soğuk olarak tüketilebilir. Hazırlanan çay soğuduktan sonra günlük 3-4 defa gargara yapmak için kullanılabilir. Meyan kökü ile hazırlanan çayın abartılı bir şekilde kullanılması yüksek tansiyona neden olarak potasyum seviyesini düşürebilir. Bu nedenle tüketim için fazla abartıya kaçmamak gerekir.

Meyan kökü nedir, nasıl kullanılır? Meyan kökünün faydaları

Adaçayı

Adaçayı soğuk algınlığı hastalıklarında etkili bir rol oynamaktadır. Ayrıca boğaz enfeksiyonu ve öksürük için oldukça olumlu etkileri vardır. Anti mikrobiyal ve anti-inflamatuar niteliği ile boğaz enfeksiyonunu azaltmaya yardımcı olur. Adaçayına limon ekleyerek tüketildiğinde vücut için C vitamini desteği sağlanabilir ve balla tatlandırılarak tüketilebilir.

Adaçayının faydaları nelerdir, neye iyi gelir? Ada çayı nasıl demlenir?

Karaağaç çayı

Karaağaç çayı daha çok Kuzey Amerika ülkelerinde boğaz enfeksiyonu için yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Karaağaç çayı, karaağacın iç kabuklarından elde edilir ve su ile buluşturulduğu zaman jel kıvamı alır. Bu jel kıvamını alan madde boğazın etrafını kaplayarak enfeksiyonu azaltır.

Okaliptüs çayı

Grip ve üst solunum hastalıklarında okaliptüs oldukça popüler bitkiler arasında yer almaktadır. Boğazı yatıştırıcı bir özelliğin yanı sıra bronşit ve sinüzit ağrılarını da en aza indirir. Okaliptüs çay olarak hazırlanacağı gibi kaynar suya ilave edilerek buharı da solunabilir. Ayrıca hazırlanan çay soğuduktan sonra gargara olarak da kullanılabilir.

Papatya çayı

Papatya çayının sinirleri yatıştırıcı ve uyku düzenleyici bir özelliği vardır. Ayrıca papatya çayı boğaz ağrısı ve enfeksiyonu için de kullanılabilecek bir özelliktedir. Uyku getirici bir özelliği olduğu için papatya çayı soğuduktan sonra gargara olarak da kullanılabilir.

Papatya çayının faydaları nelerdir? Papatyanın iyi geldiği hastalıklar

Zencefil çayı

Zencefil çayı boğaz ağrısı tedavisi için kullanılabilir. Zencefil rendelenerek 5 dakika kadar kaynatılır. Kaynayan zencefilin suyu süzülür, içine bal ve limon eklenerek tüketilebilir.

Zencefil hangi hastalıklara iyi gelir? Faydaları nelerdir?

Boğaz ağrısına ne iyi gelir?

  • Bol bol dinlenin ve sıvı tüketin. Meyve suyu, su, limonlu ve ballı açık çay boğaz ağrısına iyi gelen içeceklerdir.
  • Yumuşak gıdalar tüketin, bol limonlu tavuk çorbası boğaz ağrısına çok iyi gelir
  • Ilık tuzlu su ile sık sık gargara yapın. (1 bardak suya 1/2 çay kaşığı tuz)
  • Sigara içmeyin ya da içilen ortamda bulunmayın
  • Şayet ağrıyla birlikte ateş mevcutsa aspirin veya asetaminofen kullanabilirsiniz.(Çocuklara ve 20 yaşından küçüklere aspirin vermeyin)
  • Boğaz pastili alın (5 yaşından küçük çocuklara boğaz pastili vermeyin
  • Odanın nemini arttırın. (Bunun için nemlendirici ve buharlaştırıcı kullanabilirsiniz.)

Boğaz ağrısı bitkisel tedavi

  • Gün içinde çok soğuk olmayan suya 1 tatlı kaşığı kadar tuz ilave edilerek 2 defa gargara suyu olarak kullanılabilir. Uygulanan gargara kan dolaşımını hızlandırarak balgam söktürücü bir etki sağlar.
  • 2-3 diş sarımsak iyice çiğnendikten sonra yutulur. Doğal bir antibiyotik olan sarımsak boğaz ağrısına karşı fayda sağlar.
  • Nar kabuğu yine boğaz ağrısına karşı iyi gelen şifalı meyveler arasındadır. Nar kabuğu rendelenerek ya da blenderdan geçirilerek çay gibi demlenir. Hazırlanan çay bir fincan olacak şekilde içilir.
  • Yarım kahve fincanı hardal tohumu iyice dövüldükten sonra 1 yemek kaşığı bal, yarım limon suyu ve yarım tatlı kaşığı tuz ile karıştırılır. Üzerine 1 su bardağı su eklenerek kaynatılır. Karışım soğuduktan sonra gargara suyu olarak kullanılır.
  • Boğaz ağrısını hafifletmek için, 1 bardak ılık suya 1 yemek kaşığı elma sirkesi ve isteğe bağlı bir çorba kaşığı bal ekleyerek karıştırın ve için. Elma sirkesi antibakteriyel özelliklere sahiptir ve ılık su ile az miktarda tüketildiğinde boğazda rahatlama sağlar.
  • Hindistan cevizi yağının boğazı rahatlatıcı ve enfeksiyon giderici etkileri bilinmektedir. Sıcak çay ya da çorbaya ekleyerek, veya 1 kaşık içerek kullanabilirsiniz. Ancak günde en fazla 2 yemek kaşığı almaya dikkat edin.

Adaçayı-ekinezya boğaz spreyi tarifi

Adaçayı-ekinezya spreyi, boğaz ağrısı rahatsızlığını antiseptik ilaç spreyi kadar etkili bir şekilde rahatlatır.

Malzemeler:

  • 1 tatlı kaşığı öğütülmüş adaçayı
  • 1 çay kaşığı öğütülmüş ekinezya
  • 1/2 bardak su

Yapılışı:

  • Adaçayı ve ekinezyayı küçük bir kavanoza yerleştirin ve kaynar suyla doldurun.
  • 30 dakika bekletin.
  • Karışımı süzgeçten geçirin ve daha sonra 1/2 bardak sert likörle birleştirin (alkolikseniz ya da herhangi bir nedenle alkolden kaçınmanız gerekiyorsa bu adımı atlayabilirsiniz).
  • Küçük sprey şişesine koyun ve her iki saatte bir veya gerektiğinde boğazınıza püskürtün.

Referanslar: 1- Sore Throat, 2- Treatments for a sore throat, 3- Antibiotics and sore throat

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla