Migren nedir? Neden olur? Migrenin belirtileri ve tedavisi

Kategori: Ağrı, Migren, Sağlık Sözlüğü Print

Migren, yaygın görülen nörolojik nedenli bir baş ağrısı türdür ve sıradan baş ağrısından tamamen farklıdır. Ataklar şeklinde oluşabilir; genç kadınlarda normalin 3 katı daha fazladır. Tıbben beyin damarlarının aşırı genişlemesinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Genellikle başın tek tarafında başlayan, kişinin günlük aktivitelerini kısıtlayan, orta veya şiddetli, zonklayıcı ve keskin baş ağrısı olarak tanımlanmaktadır. Bazı insanlar, ağrı atağının başlayacağını yanıp sönen ışıklar veya zikzak çizgiler gördüklerinde veya geçici olarak görüşlerini kaybettiklerinde anlamaktadırlar. Migren sırasında insanlar ışığa ve sese çok duyarlı olurlar. Ayrıca bulantı ve kusma yaşanabilir. Tedavide ağrı kesicilerin yanı sıra, psikiyatri ilaçları, bulantıya karşı anti emetik ilaçlar kullanılır.

Migren nedir?

Çoğu insan zaman zaman baş ağrıları yaşar ama bu baş ağrıları genellikle gerilim tipi baş ağrısı olarak tabir edilir. Migren ağrısı ise normal bir baş ağrısı gibi değildir. Daha çok ataklar şeklinde gelir ve başın bir tarafında ani ve güçlü bir ağrı şeklinde hissedilir. Günlük yaşamı büyük ölçüde etkileyen bu ağrılar birçok kişide bulantı, kusma, ışık veya ses duyarlılığı gibi belirtiler ile ortaya çıkar. Günümüzde Migren tedavisinde kullanılan pek çok ilaç bulunuyor.

Migren belirtileri

  • Başın bir tarafında zonklayıcı ağrı
  • Hareket halinde ağrının şiddetinde artış
  • Işığa ve sese karşı aşırı duyarlılık (sessiz ve karanlık bir odada dinlenmek isterler)
  • Mide bulantısı veya Kusma
  • Depresyon
  • Çok sıcak veya çok soğuk hissetmek
  • Kabızlık, iştahsızlık
  • Boyun tutulması
  • Artan susuzluk ve idrara çıkma
  • Sık sık esneme ve terlemek
  • Zayıf konsantrasyon,
  • Karın ağrısı ve ishal

Migrenin başlıca belirtisi başın bir tarafında zonklayıcı ağrıdır. Ağrı hareket edildiğinde kötüleşir ve günlük hayatı engelleyen, şiddetli bir zonklama hissi verir. Bazı durumlarda ağrı, başın iki tarafında olabilir ve yüzü veya boynu etkileyebilir. Bu belirtiler genellikle dört saat ile üç gün arasında sürebilmektedir, ancak ağrı atağı sonrasında kişi bir hafta kadar kendini çok yorgun hissedebilir.

Migren çeşitleri

Auralı ve aurasız migren olarak iki tip migren çeşidi vardır.

Migren baş ağrısı

Migren ağrısı genellikle çok şiddetli olur

Auralı migren

Klasik migren genelde aura belirtileriyle başlar. Migreni olan üç kişiden birinde migren öncesi aura adı verilen geçici uyarı belirtileri vardır. Auralar baş ağrısından önce veya sonra ortaya çıkar ve 15-30 dakika sürer. Kişiden kişiye değişse de şu belirtileri vardır:

  • Yanıp sönen ışıklar, renkler, çizgiler veya gölgeler
  • Yan görüş gibi ileri görüşte geçici kayıp
  • Vücutta yanma ve batma hissi
  • Vücudun bir tarafında hissedilen kas güçsüzlüğü
  • İletişim kurmada sorun
  • Kendini depresif ve huzursuz hissetme

Aurasız migren

Migrenin uyarı işaretleri olmaksızın meydana geldiği en yaygın tiptir. Belirtileri şunlardır:

  • Genellikle başın bir tarafındaki yoğun zonklama şeklinde baş ağrısı. Hareketle kötüleşir ve 4-72 saat sürmektedir.
  • Bulantı, bazen kusma
  • Işığa duyarlılık
  • Gürültüye karşı hassasiyet
  • Kokulara karşı hassasiyet
  • Boyun ve omuzların sertliği.
  • Bulanık görüş

Baş ağrısı olmayan auralı migren

Bu tür aynı zamanda sessiz migren olarak da bilinir. Burada aura veya diğer semptomlar yaşanır ancak baş ağrısı gelişmez.

Migren nedenleri

Migrenin oluşmasına neden olan faktörler tam olarak anlaşılamasa da, genetik ve çevresel faktörlerin rol oynadığı bilinmektedir. Ailede bir kişide bu hastalığın olması sizin migrene yakalanma olasılığınızı %40 civarında arttırmaktadır. Hormonal faktörlerin de migrende etkili olduğu düşünülmektedir. Bir teoriye göre, beyindeki iltihaplanan kan damarlarıyla bir ilgisi olduğu sanılmaktadır. Beynin ağrı sinyallerini işleme biçimi de migrene sebep olmaktadır. Ağrı konusunda stres genellikle önemli bir faktördür.

Sinirli veya gergin hissetmek, ağrıyı kötüleştirir veya ortaya çıkma ihtimalini artırabilir. Çok yoğun geçirilen bir gün, atak yaşama riski daha fazladır. Düzensiz yemek yemek ve uyumak da atakları arttırmaktadır.

Migreni ne tetikler?

  • Kadınlarda regl öncesi ve regl dönemi, hamilelik ve menopoz gibi hormonal değişiklikler
  • Doğum kontrol hapı ve hormon replasman tedavisi gibi hormonal ilaçlar
  • Eski kaşar, tuzlu yiyecekler ve işlenmiş gıdalar
  • Öğün atlamak veya oruç tutmak
  • Birçok gıdada bulunan tatlandırıcı aspartam ve koruyucu monosodyum glutamat (MSG) gibi katkı maddeleri
  • Alkollü içecekler, özellikle kırmızı şarap
  • Yüksek kafeinli içecekler
  • Stres ve endişe
  • Parlak ışıklar
  • Yüksek sesler
  • Parfüm, tiner, başkasının içtiği sigara dumanı kokusu gibi güçlü kokular
  • Normalden az ya da çok uyumak veya jet lag
  • Cinsel aktivite de dahil olmak üzere yoğun fiziksel efor
  • Hava veya barometrik basınç değişimi

Migren teşhisi

Migreni teşhis etmek için özel bir test yoktur. Doğru bir teşhisin yapılması için, doktorunuz, ilişkili belirtiler ile birlikte tekrar eden baş ağrısı modelini tanımlamalıdır. Migren, bazen diğer semptomlar olmaksızın ortaya çıkabilen, önceden tahmin edilemez bir hastalıktır. Doğru bir teşhis koymak bazen zaman alabilir. Teşhis için bir nörolog fiziki muayene yapacak, görme, koordinasyon, refleksleri kontrol edecektir.

Bu muayene, belirtilerin muhtemel diğer nedenlerini ortadan kaldırmaya yardımcı olacaktır. Eğer doktor baş ağrısının farklı nedenleri olabileceğinden şüpheleniyorsa Bilgisayarlı Tomografi (BT), MR ya da kan testi gibi ek taramalar önerebilir.

Migreni önlemenin en iyi yollarından biri, atakları tetikleyen şeyleri tanımak ve bunlara maruz kalmamaya çalışmaktır.

Migren tedavisi

Migrenin tam şifa veren bir tedavisi yoktur ancak pek çok ilaç ve yöntem ile ağrı şiddetini ve atak sıklığını azaltmak mümkündür. Ayrıca, tedavi konusunda bilgilenmek migreni daha az şiddetli yaşamanıza yardımcı olabilir. Yeni yapılan araştırmalara göre Botoks yeni tedavi yöntemlerininde migren tedavisinde yeni bir seçenek olabilir.

Botoks, kronik migren tedavisinde çok etkili bir seçenek olabilir!

Tedavi planını yaparken bazı faktörleri göz önünde bulundurmak gerekir. Bunlar:

  • Yaşınız
  • Ağrı ataklarını ne sıklıkta yaşadığınız
  • Sahip olduğunuz migrenin türü
  • Ağrının ne kadar uzun sürdüğü, şiddeti ve ne sıklıkla günlük hayatınızı aksattığı
  • Bulantı veya kusma olup olmadığı
  • Olabilecek diğer sağlık sorunlarınız ile ilgili aldığınız ilaçlar

Tedavi planınız şunları içerebilir:

Migren ilaçları

  • Aspirin veya ibuprofen veya asetaminofen (Tylenol) ya da Asetaminofen, aspirin ve kafein (Excedrin Migraine) kombinasyonu gibi hafif ve orta şiddetli ağrılar için önerilen reçetesiz ağrı veya migren ilaçları

Çok sık veya uzun süre alındığında, bu ilaçlar ülsere, mide kanamasına ya da aşırı baş ağrılarına yol açabilir.

  • Kan damarlarını büzen ve beyindeki ağrı yollarını tıkayan triptanlar. Triptanlar: sumatriptan (Imitrex), rizatriptan (Maxalt), almotriptan (Axert), naratriptan (Amerge), zolmitriptan (Zomig), frovatriptan (Frova) ve eletriptan (Relpax) olarak sıralanabilir. Triptanlar, migrenle ilişkili ağrı ve diğer semptomları etkili bir şekilde rahatlatır. Bu ilaçları hap, burun spreyi ve enjeksiyon formunda bulabilirsiniz.

Triptanların, enjeksiyon bölgesinde reaksiyon, bulantı, baş dönmesi, uyuşukluk ve kas zayıflığı gibi yan etkileri olabilir. Felç ve kalp krizi riski taşıyan kişilerin kullanması sakıncalıdır.

  • Migreni önlemeye ve ağrı sıklığını azaltmaya yardımcı olmak için her gün aldığınız reçeteli ilaçlar. Örneğin yüksek tansiyon tedavisinde kullanılan ilaçlar: beta blokerleri (propranolol, timolol, metoprolol), kalsiyum kanal blokerleri (verapamil) ve Antidepresanlar: amitriptilin, nortriptyline (Aventyl, Pamelor)
  • Bir baş ağrısı başlar başlamaz aldığınız atağın şiddetini azaltan ve semptomları hafifleten reçeteli migren ilaçları
  • Mide bulantısı veya kusma ile ilgili sıkıntıları azaltmaya yarayan reçeteli ilaçlar. Genellikle diğer ilaçlarla birleştirilerek kullanılan bu ilaçlar: klorpromazin, metoklopramid (Reglan) veya proklorperazindir (Compro).
  • Migreniniz regl döneminizle ilişkili olarak ortaya çıkıyorsa hormon tedavisi

Migren tedavisinde botoks

Kronik migren tedavisinde amaç; migren ataklarının sıklığını azaltmak ve kullanılan ağrı kesici sayısını azaltmaktır. Migren tedavisinde günümüzde Botox’tan da faydalanılıyor. Ancak Botoks tedavisi için öncelikle hastaya kronik migren tanısı konması gerekiyor.

Botoks Nedir? Neden ve nasıl yapılır? Botox tehlikeli midir?

Botox yönteminde 3 ila 6 aya kadar bir rahatlama dönemi sağlarken; hastanın atak sayısını ay içinde çok belirgin derecede azalıyor. Ancak botoks tedavisinin nitelikli bir hastanede uzman hekimler tarafından uygulanması gerekiyor.

Migren aşısı

Migren tedavisinde son dönemlerde en çok konuşulan konulardan birisi de migren aşısıdır. Geçen ay Amerikan İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanan Migren aşısı, ABD’de kullanılmaya başladı. Aşı, migren hastaları ve migreni önleyici tedavide önemli bir gelişme olarak kabul ediliyor. Aşı henüz Türkiye’de onaylanmadı ama başvurusu yapıldı ve çok kısa süre içinde kullanıma girmesi bekleniyor. Migren aşısı klasik aşı tedavisinden farklı uygulanıyor. Migren ataklarının sıklık ve şiddetini azaltmak için hazır enjeksiyonlar halinde hastaların kullanımına sunulan ilaç, ayda bir enjekte ediliyor.

Migren tedavisinde yaşam tarzı değişiklikleri

Kendi kendine bakım önlemleri migrenin şiddetini hafifletmeye yardımcı olabilir.

  • Aşamalı kas gevşemesi, meditasyon veya yoga gibi gevşeme teknikleri kullanın 
  • Sigara ve alkolden uzak durun
  • Yeterince uyuyun, ama fazla değil, uyku kaliteli süresi dengeli olmalı
  • Baş ağrısını hissettiğinizde karanlık ve sessiz bir odada dinlenmeye çalışın.
  • Boynunuzun arka tarafına bir bezle sarılı bir buz paketi koyun ve kafa derisindeki ağrılı bölgelere hafif bir baskı uygulayın.
  • Bir baş ağrısı günlüğü tutun. Doktora gittikten sonra bile ağrınızı günlüğe kaydetmeye devam edin. Bu günlük migreninizi neyin tetiklediği ve hangi tedavinin en etkili olduğu hakkında daha fazla bilgi edinmenize yardımcı olacaktır.
  • Nöroterapi, meditasyon, aküpresür veya akupunkturu da içeren alternatif tedavileri deneyebilirsiniz.

Migren hastalarının yememesi gereken gıdalar

  • Çikolata, basit şeker, kakao gibi içerisinde kafein bulunan yiyecekler.
  • Doğum kontrol hapı kullanımlarını doktorları ile görüşmeleri gerekir
  • Aspartam içeren yiyecekler
  • Konserveler, turşular ve tuzlu yiyecekler
  • Mayalı ürünler, karaciğer, çikolata, sosis, salam, bakla, salamura ringa balığı ve peynir gibi bileşiminde tiramin bulunan yiyecekler

Migrenin bitkisel tedavisi

Özellikle bu hastalığı tedavi eden bir bitki bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra papatya çayı, adaçayı, melisa çayı gibi stresi azaltan ve ağrıyı hafifleten bazı bitkisel tedaviler mevcuttur. Ayrıca magnezyumdan zengin gıdalar tüketmekte migren ağrısı ile baş etmenin önemli bir yoludur.

Araştırmalar düzenli magnezyum alımının ataklara iyi geldiğini gösteriyor

Migren hastalarına iyi gelen besinler ve yiyecekler

  • Kereviz
  • Haşlanmış yumurta
  • Biberiye bitkisi çay olarak içilirse, migren ağrıları hafifler
  • Aslanpençesi, şiddetli migren ağrılarında çok etkili bir bitkidir.
  • Elma
  • Kivi
  • Sebze püresi
  • Armut
  • Papatya çayı
  • Melisa çayı
  • Sebze çorbası
  • Vebaotu migren atakları için faydalıdır.

Migren hastaları nelere dikkat etmeli? Migren ve beslenme ilişkisi

Çocuklarda migren

Migren baş ağrısı, ailesel görülme eğilimindedir. Bununla birlikte, bu ağrıyı yaşayan çocukların ve ergenlerin yaklaşık %70’inin ailelerinde de bu hastalık bulunmaktadır. Birçok yetişkin, çocukluk döneminde baş ağrısının, aslında migren olduğunun farkında değildir.

Şüphelendiğiniz kötü baş ağrısı yaşayan bir çocuğunuz varsa migren olabileceğini düşünmeniz, baş ağrısı geçmişinizi değerlendirip çocuğunuzun şikâyetlerini dikkatlice dinleyip değerlendirmeniz önemlidir. Ayrıca, çocuğunuz için uygun bir tanı için bir nörologdan randevu almak faydalı olacaktır.


Kaynaklar
1- Migraine causes
2- Migraine Diagnosis
3- What are migraines?

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla