Nezle nedir nasıl tedavi edilir? Soğuk algınlığı ve grip farkı

Kategori: Grip, Mevsim Hastalıkları, Sağlık Sözlüğü Print

Nezle, ya da nazofarenjit, virüs ya da bakterilerinnin yol açtığı bulaşıcı bir hastalıktır. Halk arasında soğuk algınlığı diye de bilinir fakat bu hastalığın soğukla bir ilgisi yoktur. Burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırma, öksürük, boğaz ağrısı ya da hafif ateş gibi belirtilerle kendini gösterir. Çocuklar okul ve oyun alanları gibi kalabalık ortamlarda daha çok bulundukları için bu bulaşıcı hastalık çocuklarda daha sık gözlenir. Nezle virüsleri hasta kişilerin hapşırık, öksürük ve nefesleri ile başka insanlara bulaşabilir. Hastalık başladıktan en geç 1 hafta içinde sonra kendiliğinden iyileşir, acil bir tedavi gerektirmez. Nezle ve grip bir biri ile çok sık karıştırılan iki hastalıktır ancak kesinlikle bir birinden farklıdır.

Nezle nedir?

Tıp dilinde nazofarenjit veya üst solunum yolu enfeksiyonu olarak bilinen bir hastalık olan nezle (soğuk algınlığı), buruna yahut soluk borusuna yerleşen virüslerin neden olduğu bir rahatsızlıktır. Solunum yolu ile alınan virüsler burun mukozasına yerleşir; burunda tıkanma ve hapşırma meydana gelir. Virüslerin ortalama kuluçka süresi üç gündür. Bu üç gün içinde vücut mikropları atmak için çeşitli yollar bulur. İşte bu yollar da burun akıntısı ve hapşırmadır. Hastalık yerleştikten sonra genellikle hafif seyreder ve bir hafta içinde hasta, şikayetlerinden kurtulur. Soğuk algınlığı acil tedavi gerektiren hastalıklardan biri değildir.

Nezle, yetişkinlere oranla çocuklarda daha sık görülmektedir. Bir çocuk yılda 4-5 defa, bir yetişkin ise yılda 2-3 defa nezle olabilmektedir. Ancak çocukların hastalıklara karşı hassasiyetleri yetişkinlere oranla daha yüksek olduğundan daha fazla dikkat edilmesi gerekmektedir.

Nezle belirtileri

  • Burun akıntısı veya burun tıkanıklığı
  • Hapşırma
  • Öksürük
  • Boğaz ağrısı ya da boğaz kaşıntısı
  • Gözlerde sulanma veya kaşıntı
  • Baş ağrısı
  • Yorgunluk
  • Vücut ağrısı
  • Hafif ateş

Semptomlar genellikle virüs bulaştıktan bir ila üç gün sonra ortaya çıkar ve bir haftadan 10 güne kadar, bazen de daha uzun sürebilir. Semptomlar rahatsız edici veya ağrılı olabilir, ancak genellikle kalıcı bir zarara neden olmazlar.

Boğaz ağrısı neden olur, ne iyi gelir? Belirtileri ve tedavisi

Nezle nasıl bulaşır?

Nezle genellikle kış mevsiminde ortaya çıkar ve bulaşıcıdır. Halk arasında nezlenin soğuk havaya maruz kalındığında ortaya çıktığı yönünde bir inanç bulunmaktadır. Oysa nezle soğuk hava nedeniyle ortaya çıkmamaktadır. Nezleye, direkt temas ile iletilen yüzlerce virüsten biri sebep olur. Örneğin elinde yahut yüzünde bu virüslerden biri bulunan biriyle el sıkışıp elinizi mukozaya (göz, ağız, burun) götürürseniz virüsü almış olursunuz. Virüsleri size karşı öksüren, hapşıran birinden tükürük yoluyla veya yalnızca küçük bir ortamda direkt maruz kalarak alabilirsiniz.

Bunun dışında, kemoterapi almış kişilerde ve HIV virüsü taşıyan kişilerde bağışıklık sistemi daha zayıf olduğu için nezleye karşı daha iyi konumdadır. Çocuk gruplarında hastalığın seyri önceden kestirilemediği ve bağışıklık henüz kazanılmadığı için yaygınlık durumu yetişkinlere oranla daha yüksektir. İlaç tedavisi almadan önce mutlaka doktorunuza danışınız. Son olarak nezlenin tedavisinde antibiyotiklerin herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.

Nezle ve Grip Arasındaki Fark Nedir?

Nezle Grip
Ateş Nadir 38-39
Baş ağrısı Nadir Sürekli
Genel ağrı ve sızı Az Genellikle
Yorgunluk Hafif 2-3 hafta
Tıkalı burun Genellikle Bazen
Hapşırma Genellikle Bazen
Boğaz ağrısı Genellikle Bazen
Öksürük Nadir Genellikle
Komplikasyonlar Sinüzit ve kulak ağrısı Bronşit, zatürre
Engellemek Hiçbir şey yapılamaz Aşılama ve antiviral ilaçlar

Bazı belirtileri farklı olsa da nezle ve grip farklı virüslerin neden olduğu hastalıklardır. Nezle sadece üst solunum yolunu etkilerken grip burun, boğaz, bronş ve muhtemelen akciğerler dahil tüm solunum sistemini bozar. Bu nedenle üstteki tabloda da gördüğünüz gibi gribin belirtileri nezleye göre daha şiddetlidir. Nezle bu hafif belirtilerle ayakta atlatılabilirken, grip birkaç gün yatak istirahatına ihtiyaç duyabileceğiniz bir hastalıktır.

Grip nedir, nasıl geçer? Gribe iyi gelen besinler ve tedavisi

Grip oldukça bulaşıcıdır. Hastalığın hem kuluçka döneminde hem de belirtileri azaldığında bulaşıcılık durumu devam eder. Eğer 65 yaş üzerindeyseniz, hamileyseniz ya da kronik bir rahatsızlığınız varsa bu hastalığı özellikle ciddiye almalısınız. Çünkü grip vücutta kalıcı hasara hatta ölüme yol açabilecek kadar tehlikeli olabilir. Tahminlere göre 250 bin ile 500 bin arasında insan her yıl grip nedeniyle yaşamını yitirmektedir. Yaşamını yitiren kişilerin ortalama 65 yaş üstü grupta olduğu bilinmektedir. Grip, seyrini üç hafta sürdürebilen, zatürre ile sonuçlanabilen viral bir rahatsızlıktır.

Nezle tedavisi

Nezle tedavisi için genellikle hekiminiz tarafından aksi belirtilmediği müddetçe ilaç kullanılmamaktadır. Hastalığın ömrü kuluçka süresi ile birlikte en fazla 7-10 gün arasındadır. Aşağıdaki tavsiyeleri dikkate alarak nezleyi kısa sürede ilaçsız atlatabilirsiniz:

  • Bol sıvı almaya dikkat edin
  • Burun tıkanıklığı huzursuz ediyor ise burun damlası kullanabilirsiniz
  • Vücudunuzu dinlendirin
  • Öksürük şurubu ya da pastil kullanabilirsiniz
  • Burun ve boğaz tıkanıklığı için tuzlu su ile gargara yapın ve buruna tuzlu su çekin

Nezle ilaçları

  • Parase-tamol (ağrı kesici, ateş düşürücüdür)
  • Aspirin (Ateş düşürücü, ağrı kesicidir)
  • Psödoefedrin (burun akıntısında ve yüksek ateşte)
  • Peditus (yüksek ateş, baş ağrısı ve bronş irritasyonunu giderir)
  • Nurofen, (sinüzit, grip ve nezle sonucunda kullanılan bu ilaç, burun akıntısı, vücuttaki ağrılar ve ateş için etkilidir)
  • Panadol (soğuk algınlığı ve gribal enfeksiyonlara bağlı ateş, üşüme, boğaz ağrısı, vücut kırıklığı gibi hastalık belirtilerinin azaltılmasında kullanılır)
  • Dolven (çocuk ve bebekler için kullanılan bir ilaçtır. Ağrı ve ateşi keser. Burun ve sinüslerin şişliğini alarak üst solunum yollarını açar)

Bunun yanı sıra 5 günden fazla olmamak koşuluyla tıkanıklık için burun damlası kullanılabilir. Kullanımın uzaması belirtileri daha da kötüleştirecektir.

Eğer başka rahatsızlıklarınız için ilaç kullanıyorsanız (yüksek tansiyon, göz tansiyonu, hipertiroid, şeker, idrar yolu sorunları vs.) ve nezleye yakalanmışsanız doktorunuza danışmalısınız. Nezle hafif seyrettiği için bağışıklık kazanmış kişilerde genellikle şikayet yaratan bir durum değildir.

Nezle şurubu Peditus yasaklandı mı?

Peditus genellikle bebek ve çocuklarda kullanılan fakat yetişkinlerin de kullanabildiği üst solunum yolu enfeksiyonlarının tedavisinde tercih edilen bir şuruptur. Şurup ağrı kesici ve ateş düşürücü özelliklerinin yanında balgam söktürücü etkisiyle de bilinmektedir.

Peditus son derece dikkatli kullanılması gereken bir ilaçtır. İlacın etken maddesi olan tartarazin zaman zaman hastada aşırı duyarlılık reaksiyonları geliştirebilir. Ayrıca bileşimindeki fenilefrin kardiyovasküler hastalıkların oluşmasına neden olabilir. Hamilelik ve emzirme dönemlerinde Peditus kullanılmamalıdır.

Yan etkilerinin fazlalığı sebebiyle peditus şurup günümüzde doktorlar tarafından pek tercih edilmemektedir.

Peditus şurubun yan etkileri

  • Şiddetli baş ağrısı
  • Sürekli yorgunluk
  • Uyuma isteğinde artış ya da uyku sorunları
  • Uyuşma ya da sersemlik hissi
  • İshal
  • Mide bulantısı ya da kusma
  • Üst solunum yollarında enfeksiyon oluşması
  • Gaz
  • Ödem oluşması
  • Denge bozukluğu
  • Şiddetli karın ağrısı
  • Kalp atış hızında azalma
  • Baş dönmesi
  • İdrar yapmakta güçlük

Saman Nezlesi (Alerjik Rinit) ve Tedavisi

Rinit kelimesi burun iltihabı demektir. Alerjik Rinit ise, alerji kaynaklı burun iltihabı demektir. Halk arasında bilinen adıyla saman nezlesi, belirtileri normal soğuk algınlığı gibi görünen ancak süresi alerjiye neden olan madde ortadan kaybolmadıkça kaybolmayan bir rahatsızlık halidir. Alerjiye neden olan madde özellikle üst solunum yollarını etkiler. Madde, hava yolu mukozasına yapışarak iltihabi reaksiyonu başlatır.

Alerjik rinit (saman nezlesi) nedir? Belirtileri ve tedavisi

Toz, hayvan tüyü, polen gibi maddelere alerjiniz var ise bu ortamlarda nefes aldığınızda hastalık kendini belli eder. Aynı zamanda herhangi bir gıda maddesine alerjiniz varsa da aynı şikayetleri yaşayabilirsiniz. Mevsimsel alerjik rinit türü genellikle saman nezlesi veya mevsimlik alerji olarak bilinir.

Alerjik Rinitin (Saman Nezlesi) Nedenleri

  • Kuru ve rüzgarlı havalarda uçuşan polen ve tozlar
  • Hayvan tüyü
  • Ev tozu
  • Kimyasal kullanımı
  • Hamam böcekleri

Alerjik Rinitin (Saman Nezlesi) Belirtileri

  • Gözlerde sulanma ve kaşıntı,
  • Burun akıntısı ve burun tıkanması,
  • Aksırma, öksürme ve boğaz ağrısı,
  • Sinüslerde baskı ve yüzde ağrı,
  • Boğazda, burunda veya üst damakta kaşıntı,
  • Koku ve tat duyularında azalma,
  • Gözaltlarının şişmesi ve mavimsi bir renk alması,
  • Çocuk hastalarda sık sık ellerini buruna sürtme ve kaşıma hareketi,
  • Yorgunluk, algılama güçlüğü, uyku bozukluğu.

Alerjik Rinit (Saman nezlesi), alerji yatkınlığı olan kişilerde ve atopik (taşıdığı genetik özellikler nedeniyle alerji gelişimine eğilimli olan kişilerde) kişilerde görülme sıklığı vardır. Bu kişilerde aynı zamanda egzama, ürtiker, astım görülme sıklığı da artar. Hastalık semptomları genellikle 40 yaşından önce görülmektedir. Yaş ilerledikçe şikayetler azalmaktadır. Alerjik rinit için tam tanı koyulabilmesi için hastayı bir hekimin görmesi ve hasta üzerinde çeşitli testler yapılması gerekmektedir. Alerjiye neden olan maddenin bulunması ve maddeden uzak durulması sağlandığında şikayetler azalmaktadır.

Nezle tedavisinde şifalı bitkiler

  • Zerdeçal: Ilık süte çok az miktarda zerdeçal ekleyerek tüketirseniz soğuk algınlığı ve grip gibi şikayetlerinizden kısa sürede kurtulabilirsiniz.
  • Ihlamur, Ada Çayı, Kekik: Bu bitkiler boğazınızda oluşan tahrişi gidermeye yönelik yardımcı olurlar.
  • Kuşburnu çayı: Kuşburnu içindeki yüksek C vitamini sayesinde direnci yükseltir, bağışıklığı artırır.
  • Çubuk tarçın: Birkaç parça çubuk tarçını demleyip tüketerek boğazınızdaki tahrişin gidermek için kullanabilirsiniz.
  • Karanfil: Ağrı kesici özelliği bulunan karanfili çayınıza atarak veya gargara yaparak kullanabilirsiniz.
  • Yeşilçay: Yeşilçayınızın içine bal döküp limon sıkarak hastalıklara karşı vücut direncinizi artırabilirsiniz.
  • Portakal suyu: Taze sıkılmış portakal suyu direncinizi artırır.

Saydıklarımız dışında, Mürver Çayı, Ekinezya, Kediotu, Isırgan otu, Okaliptus gibi bitkiler bu hastalığın doğal tedavisinde tercih edilmektedir. Kış aylarının vazgeçilmezi soğan ve sarımsak, hem bağışıklık sistemini güçlendiren hem de kış aylarında soğuk algınlığına yakalanmamak için kullanılan sebzeler. Yemeklerinizde yahut taze olarak tüketebilirsiniz.

Soğan Kürü

  • Açık kahverengi soğanın üzerindeki ince kabukları soyun.
  • 6 dilim haline getirin.
  • İki su bardağı suyun içine atın ve ağzı kapalı olarak 5 dk. kaynatın.
  • Suyu bardağa süzün ve ılıyınca için
  • Bir hafta boyunca aynı kürü uygulamalısınız.

Sinüzit nedir? Sinüzitin nedenleri, belirtileri ve tedavisi

Nezleden korunma yöntemleri

Özellikle kış aylarında artan şikayetler ile nezle, yaşam kalitesini düşüren bir hastalıktır. Fakat dikkat edildiği ve doğru beslenildiği takdirde görülme sıklığı düşer. Eğer nezleye yakalanmak istemiyorsanız;

  • Sağlıklı ve düzenli beslenin
  • Spor yapın
  • Düzenli uyuyun
  • Ellerinizi sık sık yıkayın
  • Ev ve ofisinizde temizliğe dikkat edin

Kaynakça
1- Cold, Flu & Cough Health
2- Cold or Flu?
3- Cold and Cough.

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla