Böbrek kanseri neden olur? Belirtileri ve en etkili tedavi yöntemleri…

Kategori: Böbrek Sağlığı, Kanser, Sağlık Sözlüğü Print

Böbrek kanseri, yaygın görülen kanser türlerinden biridir. Genellikle 60 yaş üstü yetişkinleri etkiler, 50 yaşın altındaki kişilerde ise daha nadirdir. Yaşlılık, genetik yatkınlık, obezite, sigara, yüksek tansiyon ve uzun süre boyunca ağrı kesici ilaçların kötüye kullanımı böbrek kanseri riskini arttırır. Başlarda belirti vermese de ileri evrelerde idrarda kan, karın bölgesinde yumru, sebepsiz kilo kaybı gibi belirtiler gözlenebilir. Erken evrede teşhis edildiğinde tedavi başarısı çok yüksektir. Tedavi yöntemi, yaşınıza, genel sağlığınıza ve kanserin ne kadar ilerlediğine bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Yöntemler içerisinde cerrahi tedavi, kemoterapi veya radyasyon terapisi, biyolojik veya hedefe yönelik tedavileri sayabiliriz. Tedaviden en iyi şekilde faydalanmak için iyi beslenmek ve düzenli uyku çok önemlidir.

Böbrek kanseri nedir?

Böbrek kanseri, böbrek hücrelerinin bir tümör oluşturarak kontrolden çıktığı ve bu kanserli hücrelerin ileri aşamalarda başka organlara da sıçrayabildiği (metastaz) bir hastalıktır. Genellikle böbrekteki küçük tüplerde başlar. Renal hücreli, berrak hücreli, geçiş hücreli, Bellini kanalı karsinomu, Wilms tümörü dahil çeşitli formları bulunmaktadır. İdeal kiloda olmak, dengeli tansiyon, sigara içmemek ve düzenli egzersiz yapmak böbrek kanseri riskini azaltmaktadır.

Renal hücreli karsinom (RCC)

Yetişkinlerde en sık görülen böbrek kanseri türüdür, böbreğin kanı filtreleyen kısmında başlar. Tümörler genellikle böbreğin birinde tek bir kitle halinde büyür, ancak birden fazla tümör bir veya her iki böbrekte aynı zamanda oluşabilir.

Böbrek nedir?

Kırmızı-kahverengi renkte, her biri yumru büyüklüğünde, bir çift fasulye şeklindeki organlardır. Üzerlerinde adrenal bezler vardır. Her böbrek Gerota’nın fasyası olarak bilinen, tampon ve koruma görevi yapan, ince, lifli yağ tabakası ile çevrilidir. Böbrekler çift organlardır ancak tek böbrekle de yaşanabilir. İki böbreğini kaybetmiş olanlar, diyaliz denilen tıbbi prosedür yardımıyla hayatta kalırlar.

Böbrek taşı neden olur? Nasıl düşer? Belirtileri ve tedavisi

Böbrekler nerededir ve ne işe yarar?

Böbrekler göğüs kafesinin alt kısmında, karın üst bölgesinde arkaya doğru, omurganın sağında ve solunda bulunmaktadır. İdrar sisteminin parçasıdırlar; ana görevi atık ürünleri ortadan kaldırmak için renal arterlerden gelen kanı filtrelemektir. Aynı zamanda kırmızı kan hücrelerinin üretimini kontrol eder, kan basıncını düzenlerler.

Böbrek kanseri nedenleri

Kanser, DNA yapısında bir değişiklik olduğunda başlar. Bir genetik mutasyon, hücrelerin kontrol edilemeyen şekilde büyümesine neden olarak tümör oluşturur. Tedavi edilmezse, lenfatik sistem yoluyla, tüm vücutta bulunan bir dizi düğüm veya salgı beziyle büyüyerek yayılır. Kesin nedeni bilinmemektedir ancak birçok risk faktörü böbrek kanserine neden olabilir.

Metastaz nedir, neden olur? Metastatik kanser belirtileri ve tedavisi

Böbrek kanseri risk faktörleri

  • Erkek olmak
  • Obezite
  • Sigara
  • Hipertansiyon
  • Böbrek hastalıkları
  • Von Hippel-Lindau hastalığı gibi genetik koşullar
  • Aile öyküsü
  • Yaşlılık
  • Kimyasallara maruz kalma
  • Lenfoma
  • Edinilmiş gen mutasyonları
  • Yüksek kalorili beslenme
  • Radyasyona maruz kalma

Böbrek kanserinden korunma yolları

  • Sigara içmemek
  • Bol miktarda meyve, sebze yemek
  • Sağlıklı beslenmek
  • Düzenli egzersiz
  • Kilo kontrolü
  • Kaliteli uyku
  • Dengeli kan basıncı
  • Zehirli kimyasallardan kaçınmak
  • Sağlıklı yaşam tarzı, böbrek kanseri riskini azaltmanın en iyi yoludur

Böbrek kanseri belirtileri

  • İdrarda kan görülmesi
  • Karında yumru
  • Sırt ağrısı
  • Böbrek ağrısı
  • Anemi (kansızlık)
  • Ateş
  • Gece terlemeleri
  • Yorgunluk
  • Kilo kaybı
  • Ayaklarda şişme
  • Karın, göğüs ağrısı
  • Kan tükürme

Böbrek kanseri genellikle erken evrelerinde belirti göstermez. Semptomlar olsa bile, idrar yolu enfeksiyonları veya böbrek taşları belirtileriyle karıştırılabilir. Yayılmışsa, yayıldığı organla ilgili bulgular görülebilir; akciğerlere yayıldıysa öksürük, nefes darlığı, kanlı balgam; kemiklere sıçradıysa kemik ağrıları; beyne yayılmışsa baş ağrısı, felç, şuur kaybı gibi belirtiler gözlenebilir.

Böbrek ağrısı neden olur? Ne iyi gelir? Belirtileri ve tedavisi

Böbrek kanseri teşhisi

Böbrek kanseri tanısı fizik muayene ve eksiksiz tıbbi öykü gerektirir. Semptomlar ve fizik muayenenin sonuçları kanser olabileceğini düşündürüyorsa, laboratuvar ve görüntüleme testleri istenir. Nadiren, böbrekteki bulgunun kanser olduğuna karar verilemez ve biyopsi gerekebilir.

Kan testleri

Laboratuvar testleri, teşhis için yetersizdir ancak böbrek problemine dair ipuçları verebilirler.

  • Tam kan sayımı (CBC): Kandaki farklı hücrelerin miktarlarını ölçer. Böbrek kanserinde sonuçlar genellikle anemi gösterir. Nadiren, çok fazla alyuvar görülebilir; çünkü kanser hücreleri, kemik iliğinin fazla alyuvar üretmesine neden olur.
  • Kan kimyası testleri: Kanser, kandaki karaciğer enzimlerini, kalsiyum seviyelerini etkileyebilir. Yüksek kalsiyum seviyeleri kanserin kemiklere yayıldığını gösterebilir.
  • İdrar tahlili: İdrar örneğinde çıplak gözle görülmeyen kan ve diğer maddeleri aramak için mikroskobik, kimyasal testler yapılır.

Biyopsi nedir, nasıl yapılır? Biyopsinin riski var mıdır?

Görüntüleme testleri

  • Ultrason: Yüksek frekanslı ses dalgaları kullanarak tümörün varlığını, büyüklüğünü gösterebilir.
  • Anjiyografi: Kasıklardaki büyük bir arterden çıkarılan kateterden, damar içine özel boya enjekte edilirek X-ışını verilir. Tümöre giden kan damarlarını tanımlamak ve haritalamak için kullanılır.
  • Bilgisayarlı tomografi (BT): Vücudun detaylı kesitsel görüntülerini oluşturmak için X ışınları kullanır. Böbreklerdeki tümörü bulmak, boyutu, şekli ve yeri hakkında bilgi sağlamak için kullanılır.
  • Manyetik rezonans (MR): Güçlü manyetik alanlarla, radyo dalgalarını kullanır. Kanserin kan damarlarına, beyin ve omuriliğe yayılma ihtimaline karşı yapılır.
  • Pozitron emisyon tomografi (PET): Vücuttaki radyoaktivite alanlarının resmini oluşturmak için özel bir kamerayla, kanserin böbrek yakınındaki lenf düğümlerine yayılıp yayılmadığını görmek için yapılır.
  • Göğüs röntgeni: Böbrek kanserinin akciğerlere yayılıp yayılmadığına bakılır.
  • Kemik taraması: Kemik ağrısı, artan kalsiyum düzeyi gibi belirtiler nedeniyle kanserin kemiklere yayılıp yayılmadığına bakılır.
  • Sistoskopi: Mesanenin içini görüntülemek için, özel merceği ve ışığı olan uzun, dar bir tüp üretraya yerleştirilir.
  • Böbrek biyopsisi: Görüntüleme testlerinin cerrahi için yeterli olmadığı durumlarda tümörden bir doku örneği alınarak biyopsi yapılır.

Anjiyo nedir? Nasıl yapılır, ne işe yarar? Riskleri nelerdir?

Böbrek kanseri evreleri

  • Evre1: Tümörün çapı 7 cm veya daha küçüktür, böbrekle sınırlıdır. Tümör genellikle yavaş büyür, iyi bir görünüme sahip olma eğilimindedir.
  • Evre2: Tümörün çapı 7 cm veya daha büyüktür, böbrekle sınırlıdır. Lenf düğümlerine, uzak organlara yayılma yoktur veya böbreğin etrafındaki dokuya doğru büyümektedir.
  • Evre3: Kanser herhangi bir boyuttadır, böbreğin dışına yayılmaya başlamıştır. Böbreküstü bezleri, yakınlardaki kan damarları, lenf düğümlerine ulaşmış olabilir; diğer organlara yayılmamıştır.
  • Evre4: Kanser böbrek çevresindeki yağ dokusunun ötesine yayılmış, en az bir lenf düğümünü etkilemiş ve başka organlara yayılmıştır.

Böbrek kanseri metastazı

Kanser ilk başladığı yerden yayıldığında metastaz yapar. Böbrek kanseri büyüdükçe etrafındaki lenf bezleri, karaciğer, kalın barsak, pankreasa yayılabilir veya ana tümörden kopan parçalar uzak organlara yerleşebilir. Böbrek kanseri metastazı çoğunlukla kemikler, beyin ve akciğerlere yayılır. Hastada metastatik yayılma varsa, durumuna bağlı olarak, ameliyat veya sistemik tedavi uygulanabilir.

Böbrek kanserlerinin belirtileri, nedenleri ve tedavisindeki yenilikler

Böbrek kanseri tedavisi

Tedavi seçenekleri kanserin tipi, evresi, hastanın genel sağlığı ve tercihleri gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. Kanserli böbreği çıkarmak bir seçenektir ancak hasta cerrahi müdahale için yeterince güçlü değilse diğer tedavi seçenekleri denenebilir. Bir danışmanla tüm seçenekler hakkında konuşulmalıdır.

Böbrek kanseri ameliyatı

Çoğu böbrek kanseri için ameliyat ana tedavidir. Kanserin konumuna bağlı olarak, etrafındaki bazı böbrek dokuları (kısmi nefrektomi) veya tüm böbrek (radikal nefrektomi) çıkarılabilir. Cerrahi teknik, cerrah tarafından belirlenir; açık operasyon veya laparoskopi denilen kapalı yöntemle yapılabilir.

  • Kısmi nefrektomi: Genellikle kanser küçükse, cerrahın erişmesi kolaysa böbreğin bir kısmını çıkarmak için yapılır.
  • Radikal nefrektomi: Kanserden etkilenen böbreğin tümü, böbreküstü bezleri, yakındaki lenf düğümleri, böbrek etrafındaki yağ dokusu çıkarılır.
  • Nefron koruyucu cerrahi: Böbreğin bir kısmı bırakılarak, yalnızca tümör, lenf düğümleri, bazı çevre dokular temizlenir. İlk evrede veya hastanın tek böbreği varsa bir seçenektir.
  • Metastazların çıkarılması: Yaklaşık 4 kişiden 1’inde, böbrek kanseri teşhis edildiğinde diğer bölgelere yayılmış durumdadır. Akciğerler, lenf düğümleri, kemikler, karaciğer yayılmanın en yaygın bölgeleridir ve ameliyat hala yararlı olabilir.

Böbrek tümörü ameliyatı riskleri

  • İç organ ve kan damarlarının hasar görmesi
  • Göğüs boşluğunda istenmeyen hava
  • İdrarın karın içine çekilmesi
  • Böbrek yetmezliği

Böbrek yetmezliği nedir? Neden olur? Belirtileri ve tedavisi

Ablasyon terapileri

Kanserli hücrelerin dondurularak veya ısıyla yok edilmesidir. Küçük tümörlerde etkilidir. İki şekilde yapılır:

  • Kriyoterapi (Kriyoablasyon): Tümörün içine özel iğnelerle enjekte edilen gazla kanser hücrelerinin dondurulmasıdır.
  • Radyofrekans ablasyonu: Yüksek enerjili radyo dalgaları kullanılarak kanser hücrelerinin ısıtılarak yok edilmesidir.

Biyolojik terapi (İmmünoterapi)

Kanser ilerlediyse, biyolojik terapi, tedavi seçeneklerinden biri olacaktır. Biyolojik terapi (immünoterapi) genellikle kanserin büyümesini ve yayılmasını engellemeye yardımcı olan, günde bir veya iki kez alınan ilaçlardır. Kansere karşı savaşmak için vücudunuzun bağışıklık sistemini kullanır.

Böbrek kanserlerinin belirtileri, nedenleri ve tedavisindeki yenilikler

Bu kategorideki ilaçlar, vücudunuzda üretilen kimyasalların sentetik versiyonlarıdır. Bu ilaçlara örnek olarak interferon ve aldesleukin (Proleukin)’i gösterebiliriz. Bu ilaçlaın hasta hissetmek, hazımsızlık, ishal, yüksek tansiyon, iştah ve kilo kaybı, yorgunluk ve kısırlık gibi yan etkileri olabilir. Bazen gelişmiş renal hücreli karsinomu tedavi etmek için Nivolumab (Opdivo) kullanılabilir. Nadir olarak görülen yan etkileri arasında döküntü, ishal, halsizlik, öksürük ve nefes darlığını sayabiliriz.

Embolizasyon

Tümöre giden kan akışı engellenerek kanseri besleyen arterin daralması sağlanır. Kasıktaki bir damara yerleştirilen tüpe enjekte edilen madde, tümörü besleyen kan damarına yönlendirilir.

Radyoterapi

Kanserli hücreleri yok etmek için yüksek enerjili radyasyon kullanılır. Genellikle böbrek kanserini tedavi edemez, ancak ilerlemesini yavaşlatabilir. Büyük bir makineden, hedeflenen kanserli hücrelere dikkatlice ışın demetleri yönlendirilir. Radyoterapi, birkaç hafta boyunca her gün, birkaç dakika sürer.

Radyoterapi nedir? Kanser tedavisinde nasıl uygulanır? Yan etkileri

Radyoterapinin yan etkileri:

  • Yorgunluk
  • İshal
  • Ciltte kızarıklık
  • Mide bulantısı
  • Saç dökülmesi

Kemoterapi (ilaç) tedavisi ve kemoterapinin yan etkileri

Kemoterapide, damar içine verilen veya ağızdan alınan anti-kanser ilaçları kullanılır. Kan yoluyla vücudun tüm bölgelerine ulaştığından ilerlemiş kanser için yararlı bir tedavidir.

Ancak böbrek kanseri hücreleri genellikle kemoterapiye iyi cevap vermez, bu nedenle standart bir tedavi değildir. Hedeflenmiş ilaçlar veya immünoterapi denendikten sonra uygulanır. Kemoterapi döngüleri genellikle birkaç hafta sürer; vücut ısısını dengelemek için belirli periyotlarda verilir, her tedavi periyodunu bir dinlenme periyodu izler.

Kemoterapi nedir? Kanser tedavisinde nasıl uygulanır, yan etkileri nelerdir?

Kemoterapinin yan etkileri:

  • Saç kaybı
  • Ağız yaraları
  • İştah kaybı
  • Mide bulantısı, kusma
  • İshal, kabızlık
  • Enfeksiyon
  • Morarma
  • Yorgunluk
  • Ağrı

Hedefe Yönelik Tedavi (yeni ilaçlar) fayda ediyor mu?

Kansere neden olan hücrelerdeki moleküler, genetik değişiklikler hakkında bilgiler arttıkça, bu değişiklikleri hedef alan yeni ilaçlar geliştirilmektedir. Son yıllardaki en yeni gelişme, kanser hücrelerinin moleküler düzeyde büyümesini engelleyen ilaçlardır. Standart kemoterapi ilaçlarından farklıdır. Kanseri hücresel düzeyde hedef alınmaktadır.

Hedeflenen ilaçlar, moleküler büyüme yolları üzerinde odaklanarak, hücre büyümesini, çoğalmasını engelleyerek, kanser hücrelerine besin sağlayan yeni kan damarlarının oluşumunu durdurmak için tasarlanmıştır. Özellikle kanserli hücreler hedef alınmakta, diğer hücrelere zarar verilmemektedir.

İlaçlar çoğunlukla tek seferde kullanılır; biri işe yaramazsa, diğeri denenebilir. Ancak herhangi birinin diğerlerinden daha iyi olup olmadığı henüz bilinmemektedir.

Böbrek kanserinin kesin tedavisi var mı?

Böbrek, kapsül adı verilen esnek bir zarla kaplıdır, içinde tümör oluştuğunda bu zar gerilir. Erken teşhis edilirse, tümör kapsülün içinde kalmaya devam edip, böbreğin çıkarılmasıyla tedavi edilebilir. Erken tanı ve uygun tedaviyle iyileşme oranları %70 ila %100 arasındadır. Kanser yayılırsa tam bir tedavi mümkün olmayabilir, ancak ilerlemesi yavaşlatılabilir.

Böbrek kanseri öldürür mü?

Genel durum tümörün boyutuna, evresine, tedaviye nasıl yanıt verdiğine bağlıdır. Yayılmadan önce böbrek kanserlerinin yaklaşık % 65’i teşhis edilir. Metastatik kanserin tedavisi daha zordur. Yüksek tansiyon, yüksek kalsiyum seviyeleri, aşırı alyuvar üretimi, karaciğer sorunları tedaviyi zorlaştırabilir. Kanser hala küçükse, yayılmamışsa, çoğunlukla tedavi edilebilir. Yayılırsa tedavi başarısı azalır, ancak kontrol altında tutulabilir.

Böbrek kanseri yaşam süresi

Kanserin belli bir türü ve evresi için istatistikler, genellikle 5 yıllık sağ kalma oranları olarak verilmektedir. Bu oran teşhis konulduktan sonra en az 5 yıl yaşayanların yüzdesidir; ancak çoğu insan 5 yıldan uzun yaşamaktadır. Aşama I’de tanı alan hasta en az 5 yıl boyunca % 81 yaşam şansına sahiptir. II.aşamada % 74, III.aşamada % 53, IV.aşamada % 8’dir. Böbrek kanseri erken evrede tedavi edildiğinde hayatta kalma oranları yüksektir.

Böbrek kanserine iyi gelen şifalı bitkiler

  • Essiac çayı: Bitkisel karışım olarak geliştirilen Essiac’ın temel bileşenleri, dulavratotu, Hint ravendi, kuzukulağı, kaygan karaağaçtır. Ağrıyı azalttığına, tümörü gerilettiğine, bağışıklık sistemini güçlendirdiğine dair araştırmalar mevcuttur ancak böbrek kanserini tedavi edilebileceğinin kanıtı yoktur.
  • Kekik: Kanser tedavisinde etkin rol aldığı düşünülmektedir.1 çay kaşığı kekikle demlenen çay, gün içinde 2-3 bardak içilebilir.
  • Çam sakızı: Böbrek kanserinde küçük, büyük hücreli tümörde etkilidir. Ağızda çiğnenebilir, toz halinde tüketilebilir.
  • Siyah hardal tohumu: Havanda dövülerek toz halinde yoğurt, ayran, çorba içine karıştırıp yenilebilir.
  • Atkuyruğu, altınotu, sinirli yaprak, buğday çimi, ayrıkotu böbrek kanserinin tedavisinde kullanılan diğer bitkilerdir. Bu şifalı bitkilerin karışımından yapılan çayların böbrek kanserine iyi geldiği düşünülmektedir.
  • Kenevir tohumu, çörekotu, kekik ve acıbadem yağları böbrek kanserinin bitkisel tedavisinde kullanılan yağlardır.

Bazı bitkiler ilaçlarla etkileşime girebilir. Doktorunuza danışmadan kullanmayın.

Böbrek kanseri hastaları nasıl beslenmeli?

Sağlıklı beslenme hastanın gücünü korumasına yardımcı olur, enfeksiyonu önler, dokuların yenilenmesini destekler. Beslenme uzmanları, C, A vitaminleri ve lif bakımından zengin; bol miktarda meyve, sebze ve tam tahıl içeren besinlerin tercih edilmesini önerirler. Köpekbalığı kıkırdağı yemenin kanseri iyileştirdiğine dair görüşler vardır ancak işe yaradığına dair kanıt yoktur.

  • Tedavi sırasında; tat alma duyusu ve iştah kaybedilerek kilo verilir. Bulantı, kusma, ağızda yaralar yeme işini zorlaştırır. Yeterli kalorinin, proteinin alınması güç kaybının engellenmesi açısından önemlidir. Her 2-3 saatte bir küçük porsiyonlar halinde sevilen yiyeceklerin yenmesi yardımcı olabilir.
  • Tedaviden sonra; sağlıklı beslenme alışkanlıkları edinmek önemlidir. Hücre hasarını önlemeye yardımcı antioksidanlar; C, E vitamini, karotenoidler, fitokimyasallarda bulunur. Tekli doymamış yağlar açısından zengin kanola, zeytinyağı, tohumlar, avokado, yerfıstığı; omega-3 bakımından zengin balık, ceviz, keten tohumu; iyi lif kaynakları fasulye, kepekli tahıllar, fındık, sebze ve meyvelerle beslenilmeli; bol su içilmelidir.

Böbrek kanseri hastalarına öneriler

  • Sağlıklı bir kiloyu koruyun.
  • Doktorunuzla konuşmadan vitamin veya besin takviyeleri almayın (takviyeler ilaçlarla etkileşime girebilir).
  • Sigara ve alkolden uzak durun.
  • Her gün en az bir saat egzersiz yapın.
  • Yürüyüş yapın (stresi azaltmak, yönetmek için iyi bir yoldur).
  • Sağlıklı beslenin.
  • Uyku düzeninize dikkat edin.

Referanslar: 1- Kidney cancer treatment, 2- All about kidney cancer, 3- Kidney Cancer

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla