Soğanın faydaları nelerdir? Soğan hangi hastalıklara iyi gelir?

Kategori: Beslenme ve Diyet, Şifalı Bitkiler Print

Soğan, insanlık tarihi boyunca en yaygın kullanılan şifalı sebzelerden biridir. Güçlü bir antioksidan olan soğan neredeyse tüm salata ve yemeklerde kullanılabilen mucize bir bitkidir. Bağışıklık sistemini güçlendirir ve özellikle kış aylarında soğuk algınlığı, grip, öksürük gibi hastalıklardan korur. Etkili bir balgam söktürücüdür olan soğan kalp sağlığını destekler. Diyabet gelişmesini engeller ve şeker seviyesini düzenler. Başta mide, bağırsak ve kolon kanseri olmak üzere birçok kanser türünün gelişmesini engeller. Etkili bir diyet bitkisi olan soğan, saç dökülmesine ve cilt sorunlarına iyi gelir. Hem çiğ, hem de pişirilmiş olarak yenebilen soğan yemeklerin çoğunda kullanılabilir. Ancak mide rahatsızlıkları olan kişilerin çiğ soğan tüketmekten kaçınması önerilmektedir.

Soğan nedir?

Soğan; zambakgiller ailesinden allium cinsi bitkilerin genel adıdır. Büyüklük, şekil, renk ve lezzet bakımından değişik pek çok alt türü vardır. En yaygın türleri kırmızı, sarı ve beyaz soğandır. Ayrıca taze soğan yapraklarıyla birlikte yenilebilir. Tatları, çoğunlukla büyüdükleri ve tüketildikleri mevsime bağlı olarak keskin-baharatlı veya tatlı-sulu olabilir. Akdeniz ikliminin hakim olduğu bölgelerde yaygın olarak yetiştirilen soğan, her mevsim bulunabilir.

Soğanın içerdiği besinler ve vitaminler

Güçlü bir antioksidan olan soğan birçok vitamin ve mineral içerir. Bir bardak doğranmış soğanda; 64 kalori, 15 gr. karbonhidrat, 3 gram lif, 2 gr. protein, 7 gr. şeker bulunur. Ayrıca C vitamini, A vitamini, B6, B9 vitaminleri, sodyum, kalsiyum, demir, magnezyum, fosfor ve potasyum, kükürt minarelleri ve antioksidan kaynakları kuersetin ile fisetin içerir. Soğanda yağ ve kolesterol yoktur.

Sarımsak neye iyi gelir, nasıl tüketilmeli? Sarımsağın faydaları

Soğanın faydaları nelerdir?

Kalp hastalıklarını önleyebilir

Soğanlar, iltihaplanma ile mücadele eden, trigliseritleri (kandaki yağ türlerinden biri) azaltan ve kolesterol seviyelerini düşüren antioksidanlar ve bileşikler içerdiğinden, kalp hastalığı riskini azaltabilir. Enfeksiyon giderici özelliği sayesinde, yüksek tansiyonu düşürülebilir ve kanın pıhtılaşmasını önleyebilir. Yapılan araştırmalar soğanın kolesterol seviyesini düşürdüğünü de göstermiştir.

Kansere karşı koruyucudur

Soğan tüketimi, özellikle mide kanseri, yemek borusu, kolon (kalın bağırsak) ve prostat kanseri gibi pek çok kanser türünün gelişme riskini azaltır. Ayrıca kuersetin gibi antioksidanlar içerdiğinden gelişim aşamasında olan tümörün büyümesini de durdurur.

Soğan çok güçlü bir antioksidandır

Bağışıklık sistemini güçlendirir

Soğan çok iyi bir antioksidan kaynağıdır ve 25 farklı antioksidan türü içerir. Özellikle kırmızı soğanda bulunan antosiyaninler bağışıklık sistemi açısından oldukça faydalıdır. Bağırsakta bulunan iyi bakteri (probiyotik) sayısını arttırıp, bağışıklık fonksiyonunun iyileşmesine yardımcı olurlar.

Sindirim sistemini destekler

Soğan, sindirimi destekleyen, bağırsaklardaki bakteri dengesini iyileştiren ve bağışıklık sistemine fayda sağlayan zengin bir probiyotik kaynağıdır. Probiyotikler, faydalı bağırsak bakterileri tarafından parçalanan sindirilemez türdeki lifli besinleri de kapsarlar.

Brokolinin faydaları nelerdir? Brokoli neye iyi gelir, nasıl tüketilmeli?

Kan şekerini kontrol edebilir

Soğan yüksek kan şekeri miktarının dengelenmesine yardımcı olabilir. Özellikle kuersetin ince bağırsak, pankreas, iskelet kası, yağ dokusu ve karaciğerdeki hücrelerle etkileşime girerek diyabet ve prediyabet hastalarının kan şekeri kontrolünü sağlayabilir. Ayrıca açlık kan şekerinin düzenlenmesinde önemli bir role sahiptir.

Kemikleri güçlendirir

Soğan, en az süt ve süt ürünleri kadar kemik sağlığına iyi gelebilir. Kemikleri güçlendirme özelliğinden dolayı, menopoz sonrası kemik erimesine (osteoporoz) karşı etkili olduğu araştırmalarla ispatlanmıştır. Ayrıca sık soğan tüketen kadınlarda kalça kırığı riskinin azaldığı görülmüştür.

Ruh sağlığını dengeler

Soğanlarda bulunan B9 vitamini (folik asit) depresyonu azaltmaya yardımcı olabilir. Çünkü kan ile diğer besin maddelerinin beyne ulaşmasını ve bir insanın kendini iyi hissetmesini sağlayan serotonin, dopamin gibi hormonların üretimini engelleyen homosistein’in vücutta aşırı miktarda birikimini önleyebilir. Homosistein başta kırmızı et olmak üzere gıdalardan alınan bir aminoasittir. Ayrıca;

  • Sinir sitemini güçlendirir,
  • Metabolizmayı hızlandırır,
  • E. coli ve S. aureus gibi zararlı bakterilerin gelişimini engeller,
  • Cilt-saç sağlığını korur,
  • Vücuttaki yağları yakarak obezite riskini ortadan kaldırır,
  • Kırmızı kan hücresi miktarını arttırtarak kansızlığı önler,
  • Güçlü bir idrar söktürücüdür,
  • Polikistik Over Sendromu tedavisinde yardımcı olabilir,
  • Enfeksiyonlarla savaşabilir,
  • Atardamarların sertleşmesini engelleyerek elastik kalmalarına yardımcı olabilir,
  • Eklem ağrılarını dindirebilir,
  • Alerji tedavisinde etkili olabilir,
  • Uykusuzluğa iyi gelebilir,
  • İştah açabilir,
  • Diş çürümesine ve diş eti sorunlarına yol açabilecek bakterilerin yok eder

Lahananın faydaları nelerdir? Lahana neye iyi gelir, zararları var mıdır?

  • Dolama (paronişi) rahatsızlıkları için haricen uygulanırsa iltihabı azaltır.
  • Burun kanamasını durdurabilir. Bunun için; burun deliklerinin altına küçük bir parça soğan yerleştirmek yeterli olabilir.

Yeşil (Taze) soğanın faydaları

Yeşil soğanda kuru soğanda bulunan besin değerlerine ilaveten K vitamini ile protein bulunur ve sağlığa kuru soğanla ortak pek çok yararı bulunmaktadır. Ayrıca;

  • Ödem sökücüdür,
  • Detoks görevi görerek vücuttaki zararlı maddeleri dışarı atar,
  • Burun tıkanıklığını giderir,
  • Astıma iyi gelir, bronşları açar,
  • Vücut direncini arttırır,
  • Egzama gibi cilt hastalıklarına fayda sağlar,
  • İştahsızlığa iyi gelir.

Detoks etkisi olan soğan vücuttaki zararlı maddeleri dışarı atar

Soğan saç dökülmesini önler mi?

Soğanın içeriğindeki zengin C vitamini, saçın ihtiyaç duyduğu kolajen üretimini destekler ve saç dökülmesini önler; saçı güçlendirerek sağlıklı büyümesine yardımcı olur. Soğandan hazırlanan kür, saç derisine uygulandığında vücuda fazladan kükürt desteği sunarak saçları güçlendirir. Bu kükürt desteği ayrıca kolajen üretimine yardımcı olarak saçın hızlı ve sağlıklı uzamasını sağlayabilir.

Kolajen nedir? Faydaları nelerdir? Hangi gıdalarda bulunur?

Soğanlı saç kürü

Bir tencereye 5 bardak içme suyu koyup içine kabukları soyulmuş 2 orta boy soğanı 4’e bölerek ekleyin ve kaynamaya bırakın. Kaynadıktan sonra soğanın suyunu bir elek yardımıyla süzerek bir kaba alın. Şampuanla iyice yıkayıp duruladıktan sonra saçınıza bu soğan suyundan döküp kafa derinize masaj yaparak iyice yedirin. 5-10 dakika beklettikten sonra bol su ile durulayın. Soğan kokusunun kötü etkisini gidermek için, kürün içerisine limonsuyu veya gül suyu ekleyebilirsiniz.

Bu kürü soğana alerjisi olanlar kesinlikle uygulamamalıdır. Olası bir alerjik reaksiyonu önlemek içinse; soğan suyuna 4-5 damla aloe vera ya da hindistancevizi yağı eklenebilir.

Soğan nasıl tüketilir?

Çiğ soğan nasıl yenmeli?

Çiğ soğan hiç bekletilmeden anında tüketilmelidir. Aksi takdirde zararlı bakteri üretimine yol açabilir. Ayrıca soğanların dış katmanlarında flavonoidler daha zengin olduğundan katmanları çok fazla soyulmadan zarlarından arındırılarak etli kısımlarını sağlam bırakıp yenilmelidir. Eğer elinizde kalan çiğ soğanı değerlendirmek istiyorsanız evinizin bir bölümüne koyarak hava temizleyici-mikrop öldürücü olarak kullanabilirsiniz.

Ertesi günü mutlaka çöpe atmalısınız. Soğanın çiğ ve pişmiş hali arasında besin değeri açısından pek bir fark olmadığından mide rahatsızlıkları olanlar bu değerli besini pişmiş olarak da tüketebilirler.

Soğan yemeklerde nasıl kullanılabilir?

Türk mutfağında hemen her yemekte soğan küp küp doğranıp yağda kavrularak kullanılır. Ayrıca rendelenerek çorbalara katılabilir. Kızartılarak garnitür olarak kullanılabilinir. Çiğ olarak halka halka doğranıp salatalara ve sandviçlere ilave edilebilir. Soğanlı omlet hazırlanabilir.  Sonuç olarak soğan çiğ ya da pişmiş halde arzu edilen tüm yemeklerle birlikte kullanılabilir.

Soğan suyu kürü

Orta boy bir cezveye içme suyu koyup 1 tane arpacık soğanı (ya da orta boy soğanın dörtte birini) içine ilave edip kısık ateşte kaynamaya bırakın. Suyunuz kaynar kaynamaz altını kapatıp, 3-4 dakika ılımaya bırakın ve için. İçiminde zorlananlar, 1-2 damla limon suyu ilave ederek içebilirler. Soğan küründe özellikle yemeklerimizde kullandığımız büyük baş soğan ya da arpacık soğan kullanmalıyız.

Aloe vera nedir, nasıl kullanılır? Sağlığa ve cilde faydaları

Diğer soğanlar (kırmızı soğan vb.) kür uygulaması için uygun değildir. Bu kürü 21 gün boyunca her gün aç karnına uygulamalısınız. Bu tarif aynı zamanda soğan çayı olarak da tüketilebilir ve günde bir bardaktan sonra içilmemelidir. Soğan suyunu 1 kaşık balla karıştırarak öksürük, soğuk algınlığı ve alerji gibi rahatsızlıklarınızı dindirebilirsiniz.

Soğan kürü doktora danışılmadan kullanılmamalıdır. Özellikle bazı ilaçlarla etkileşime geçebildiğinden tehlikeli sonuçlar doğurabilir.

Soğan suyu kürünün faydaları

  • Vücuttaki enfeksiyonlarla savaşır.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirebilir.
  • Balgam söktürür.
  • Sinüzit sorunlarını rahatlatabilir.
  • İyi bir kış kürüdür. Boğaz ağrısı, grip gibi hastalıkları önler veya çabuk iyileşmeyi sağlar.
  • Adet düzensizliklerini azaltır.
  • Çikolata kisti ve miyom oluşumlarını önleyebilir.
  • Erken menopozu engelleyebilir ve menopoz şikayetlerini azaltabilir.
  • Vücuttaki yağ oranını azaltarak kilo vermeye yardımcı olabilir.
  • Cilde sürüldüğünde sivilceleri tedavi edip cildi canlandırabilir.
  • Haricen kullanıldığında kıl dönmesi tedavisinde yararlı olabilir.

Balgama ne iyi gelir? Balgam söktürücü şifalı bitkiler ve çaylar

Şifalı Soğan yemek tarifleri

Acılı Soğan Salatası

Malzemeler:

  • 4 adet orta boy soğan
  • 1 demet maydanoz
  • Yarım limon
  • 3-4 yemek kaşığı zeytinyağı
  • 1-2 çay kaşığı pul biber
  • 2 yemek kaşığı sumak ve tuz

 

Yapılışı: Soğanları soyup halka halka doğrayıp bir tutam tuz ilave edip elinizle ovalayın. Sonrasında yıkayarak süzgeçte suyunu süzmesini bekleyin. Soğanın suyu süzülünce, salata tabağınıza alıp ince ince doğradığınız maydanozları ilave edin. Limon sıkıp suyuna baharatlarını ve yağını katıp harmanlayın. Ve ardından soğan salatanızın üzerine dökün.

Soğan Çorbası

Malzemeler:

  • Yarım kilo soğan
  • 5 su bardağı et suyu (içme suyu da olabilir)
  • 100 gr tereyağı, 1 çay kaşığı kekik
  • Bir tutam taze kekik, 2 diş sarımsak
  • 2 yemek kaşığı un, tuz-karabiber

Yapılışı: Tencerede tereyağını eritin ve ince doğranmış soğanları yaklaşık 10 dakika kavurun. Sonra unu ilave edip, un pembeleşinceye kadar sürekli karıştırarak kavurun ve ardından azar azar et suyunun tamamını ilave ederek karıştırmaya devam edin. Dövdüğünüz sarımsakları ve baharatlarını ilave edip, pişmeye bırakın. Kaynamaya başlar başlamaz altını kısıp 20 dakika daha pişirin. Çorbanız piştikten sonra taze kekik ekleyin.

Soğan Kebabı

Malzemeler:

  • 2 kilo arpacık soğanı
  • 800 gram yağlı kıyma
  • Nar ekşisi, Yaklaşık 1,5 su bardağı su
  • Kırmızı toz biber, Tuz- karabiber

Yapılışı: Soğanları dışında ince bir kabuk kalacak şekilde (tamamen soymayın) soyduktan sonra iki ucunu kesip bol suda yıkayın. Soğanları boylamasına ikiye bölün. Kıymanıza biraz tuz, karabiber ve kırmızı toz biber ekleyip iyice yoğurun. Kıymalardan küçük toplar yaparak, soğanların arasına yerleştirin. Hazırlanan soğanları tepsiye yan yana sıralayın. Ardından 1 bardak suya biraz tuz ekleyip tepsinin üzerinde gezdirin. Ve önceden ısıtılmış fırında (200 derece) ortalama 30 dakika pişirdikten sonra miktarını damak zevkinize göre ayarladığınız nar ekşisini suyla seyreltip, yemeğin üzerine ekleyerek 30 dakika daha pişirin.

Kerevizin faydaları nelerdir? Kereviz nasıl yenir? Şifalı yemek tarifleri

Tereyağlı Etsiz Soğan Yahnisi

Malzemeler:

  • 6 adet arpacık soğan, 1 adet tatlı kırmızıbiber
  • 1 adet çarliston biber, 1 avuç nohut
  • 1 yemek kaşığı domates salça
  • 1’er çay kaşığı karabiber, kimyon ve pul biber
  • Tereyağı, Zeytinyağı

Yapılışı: Nohutları tencerede haşlayın. Soğanları ikiye bölün. Tencereye koyduğunuz yağa soğanları ekleyip ve kavurun. Soğanlar pembeleşmeye başladığında önceden doğramış olduğunuz biberleri tencereye ekleyin ve biraz daha kavurun. Daha sonra haşlanmış nohutları ekleyin. Ayrı bir kase de salçaya su ekleyerek karıştırın ve yemeğe ilave edin. 3-4 dakika daha pişirin.

Kimler soğan yememeli?

Özellikle çiğ soğan iştah açıcı özelliği nedeniyle kilo sorunu ve reflü, bağırsak-mide ülseri rahatsızlığı olan kişiler tarafından tüketmemelidir.

Soğan kokusu nasıl geçer?

Soğanı çiğ yediğinizde kokusundan hem sizin hem de etrafınızdaki insanların rahatsız olmaması için bir adet çiğ veya haşlanmış elma, taze nane, limon suyu, yeşil çay tüketebilir ya da karanfil çiğneyebilirsiniz. Ayrıca dişinizi iyice fırçalayabilir ve klor dioksit içeren gargaralar kullanabilirsiniz. Evde basitçe hazırlayabileceğiniz gargaraları da soğan kokusunu dindirmek için tercih edebilirsiniz.

Soğan kokusuna gargara

Nane, biberiye veya okaliptüs gibi uçucu yağları hindistan cevizi, tatlı badem yağı ya da zeytinyağı ile seyreltebilirsiniz. Bunun için bir çay kaşığı seyreltici yağa bir damla uçucu yağ ekleyip ağzınızı bununla çalkalayabilirsiniz.

Soğanın zararları ve yan etkileri

  • Soğan tüketildikten kısa bir zaman sonra yemek borunuzda yanma hissi yaratabilir.
  • Hazımsızlığa veya mide ekşimesine neden olabilir.
  • Hemoroit (basur) rahatsızlığı olan kişilerde kanamayı arttırabilir.
  • İçeriğindeki kükürt nedeniyle fazla tüketilmesi alerjik reaksiyonlara ve hatta gıda zehirlenmesine yol açabilir.
  • Yine fazla tüketildiğinde uyuşturucu etkisi sebebiyle uyku hali yaratabilir.

Referanslar: 1- Garlic and onions: cancer prevention, 2- Eating garlic and onion, 3- Onions benefit for health.

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla