Kuşkonmaz nedir, nasıl pişirilir? Kuşkonmazın faydaları nelerdir?

Kategori: Beslenme ve Diyet, Şifalı Bitkiler Print

Kuşkonmaz, yüksek besin değerine sahip; antioksidan ve anti-enflamatuar özellikleri olan şifalı bir bitkidir. Pek çok vitamin ve mineral içeren kuşkonmaz, antik çağlardan beri yaygın olarak tüketilmektedir. Başta Hint tıbbı Ayuverda olmak üzere geleneksel tıp sistemlerinin vazgeçilmez şifalı bitkisidir. Pek çok yemeğe katılarak yenebilen kuşkonmaz, kalp-damar, üreme, bağışıklık ve kemik sağlığı için çok faydalıdır. Afrodizyak etkisi vardır ve depresyona karşı en etkili bitkilerden biridir. İdrar yolu sağlığını korur ve hücrelere zarar veren serbest radikallerin etkisini azaltır. Bolca folik asit (B9 vitamini) içerdiği için uzmanlar hamilelik döneminde tüketilmesini önermektedir.

Kuşkonmaz nedir?

Kuşkonmaz, zambak ailesinin bir üyesidir. “Filiz” anlamına gelen Yunanca bir kelimeden türetilmiştir. Sebze de zaten filize benzemektedir ve filizlerin yaklaşık 300 farklı türü vardır. Çoğunlukla yeşil olan kuşkonmazlar klorofil içerirken beyaz kuşkonmazlar karanlıkta yetiştiğinden klorofil içermez.

Mor renkli kuşkonmazlar ise kanser riskini azaltan fitokimyasallar açısından zengindir ve çok güçlü bir antioksidan olan antosiyaninler ile yüklüdür. İlkbaharda yetişirler. (1)

Kuşkonmaz nasıl kullanılır?

Kuşkonmaz besleyici ve lezzetlidir, günlük beslenmeye dâhil edilmesi kolaydır. Kaynatma, ızgara, buharlama, kavurma ve sote olmak üzere garnitür, salata, omlet, makarna gibi birçok yemekte kullanılabilir. Filizleri meze olarak tüketilebilir.

Bergamotun faydaları nelerdir? Bergamot yağı ve çayı neye iyi gelir?

Genelde sadece tomurcukları yenir, bu yüzden filizler tatlarını kaybetmeden önce düz, yalın, sağlam kuşkonmazlar seçilmelidir. Konserveleri de hazırlanabilir.

Kuşkonmazın besin değeri ve içerdiği vitaminler

Bileşiminin % 93’ünü su oluşturur. Kuşkonmaz neredeyse hiç yağ içermediğinden kolesterol yapmaz, çok az kalori içerir ve proteinle doludur. Demir ve çinko minerallerine ve A, C, E, K, B2, B3, B5, B6, B9 vitaminlerine sahiptir. Potasyum, manganez, kalsiyum, selenyum, fosfor ve zengin bir diyet lifi kaynağıdır. (2)

Kuşkonmazın faydaları

Hamilelikte faydalıdır

Kuşkonmazın içeriğindeki yüksek B9 vitamini (folik asit), doğum kusurları riskini azaltmaya yardımcı olur. Bu vitaminin eksikliği büyük doğum kusurlarına, öğrenme güçlüklerine, bağırsak ve mesane kontrolü kaybına, bebeklerde otistik bozukluklara ve doğum kusurlarına neden olabilir. B9 vitaminini hamilelik öncesi ve erken gebelikte yeterli miktarda tüketmek önemlidir; folik asit takviyeleri kullanılması tavsiye edilir. Yarım bardak kuşkonmaz tomurcuğu hamile kadınların günlük folik asit ihtiyacının % 22’sini karşılar.

Folik asit nedir? Folat vitaminin faydaları ve gebelikte kullanımı

İyi bir antioksidan kaynağıdır

Özellikle mor kuşkonmaz, meyve ve sebzelere kırmızı, mavi ve mor renk tonlarını veren antosiyaninlerle doludur. Antosiyaninler vücudunuzun serbest radikallerle savaşmasına yardımcı olabilecek antioksidan etkilere sahiptir. Ancak kuşkonmazı çok ya da az pişirmeyin.

Pişirilmesi, kanserle mücadele potansiyelinin aktif hale gelmesini sağlamakla birlikte, çok uzun süre kaynaması besinsel yararlarını azaltabilir. (3)

Antioksidan nedir, ne işe yarar? Hangi besinlerde bulunur?

İdrar yolu enfeksiyonlarını önleyebilir

Kuşkonmaz idrar yolu sağlığına çok iyi gelir. İçeriğindeki asidik asit idrarı uyarır ve böbrek taşlarını çözer. Doğal bir idrar söktürücüdür. Böylece vücuttaki aşırı tuz ve toksik sıvıdan kurtularak vücuttan ödem atar. (4)

Kuşkonmaz tamamen normal olan idrara tuhaf, keskin bir koku vermesiyle bilinmektedir. Bunun nedeni, kuşkonmazın içeriğindeki amonyak ve sülfürü vücudun toksinlerden arınmasına neden olan uçucu kimyasal bileşiklere ayırmasıdır. (5)

İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri neledir? Nedenleri ve tedavisi

Sindirim sağlığını korur

Kuşkonmaz normal bağırsak hareketlerini destekleyen lif bakımından zengindir. Aynı zamanda az miktarda çözünür lif içerir ve bağırsaktaki dost bakterileri besleyip çoğaltır. Kuşkonmaz metabolizma için önemli bir prebiyotik olan inülin içerir. İnülin, besin maddelerinin bağırsaklarda emilimine, mide kanseri ve alerjilerin önlenmesine yardımcı olur. Hazımsızlık tedavisinde kullanılabileceği kanıtlanmıştır.

Nörodejeneratif hastalıklar riskini azaltır

Kuşkonmaz içeriğindeki B9 vitamini nedeniyle alzheimer, epilepsi, parkinson, huntington ve demans gibi nörodejeneratif hastalıkların riskini azaltabilir ve serotonin üretiminde rol oynayabilir. (6)

Alzheimer

Akşamdan kalmaya iyi gelir

B vitamini içeren kuşkonmaz özü, bulantı, yorgunluk, bitkinlik ve susuzluk gibi akşamdan kalma belirtileri ile mücadele edebilir. Kuşkonmazdaki magnezyum fiziksel performansı artırmaya yardımcıdır.

Kuşkonmaz özü eczanelerden kapsül takviye ilaç olarak alınabilir.

Zararlı kolesterol seviyesini düşürür

Kuşkonmazda bulunan antioksidan zenginliği, hiperlipidemi (kanda yağ oranının yüksekliği) ve hiperkolesterolemi (ailesel yüksek total kolesterol) gibi bozukluklarla birlikte oksidatif stresi tedavi etme potansiyeline sahip olduğu görülmüştür. Kuşkonmazdaki diyet lifi ve niasin zararlı kolesterol seviyelerinin azaltılmasına yardımcı olabilir. (7)

Tansiyonu düşürebilir

Kuşkonmaz yüksek tansiyonu düşürmeye yardımcı olabilecek bir mineral olan potasyum içerir. Potasyum kan damarlarının duvarlarını genişleterek ve idrar yoluyla fazla tuzun atılmasını sağlayarak kan basıncını azaltır. Araştırmalar, tuz alımını azaltırken potasyum alımının arttırılmasının yüksek kan basıncını düşürmenin etkili bir yolu olduğunu göstermektedir. (8)

Potasyum nedir? Hangi besinlerde bulunur? Faydaları nelerdir?

Diyabet

Kuşkonmazda bulunan antienflamatuar besinler, tip 2 diyabet dâhil olmak üzere kronik sağlık rahatsızlıkları riskini azaltmaya yardımcı olur. Bu etki, vücudun kan şekeri seviyelerinin düzenlenmesinde hayati bir rol oynayan krom minerali ile sağlanır. Kuşkonmazın kan şekeri seviyelerinin kontrol altında tutulmasına yardımcı olduğu kanıtlamıştır. İnsülin salgılanmasını artırarak tam bir anti-diyabetik etki gösterir.

Depresyonu hafifletir

Kuşkonmazda bulunan lityum, vücuttaki sinir ve kas hücreleri yoluyla sodyum akışını etkiler. Bazen saldırganlık, hiperaktivite ve öfke gibi manik depresyon tedavisinde kullanılır. Genel olarak kuşkonmaz hafızanın güçlendirilmesine ve östrojen salgılanmasının artmasına yardımcı olur ve sinir sistemi üzerinde olumlu bir etkiye sahiptir.

Kuşkonmaz zayıflatır mı?

Araştırmalar düşük kalorili, su açısından zengin besinler tüketmenin kilo kaybı ile ilişkili olduğunu düşündürtmektedir. Kuşkonmaz bu özellikleri taşımaktadır. Yarım fincan kuşkonmaz tomurcuğunda 20 kalori vardır.

Kuşkonmaz nasıl yenmeli?

Kuşkonmaz seçerken kırılgan yapıda, körpe, parlak ve nemli dokuda olanları seçmeye özen gösterin. Kuşkonmazın neredeyse sonsuz seçenekte hazırlanıp tüketilme imkanı vardır. Her gün hazırladığınız çorbalara, salatalara, yemeklere katabilirsiniz.

Avokado nedir, nasıl yenir? Avakadonun faydaları nelerdir?

Ayrıca garnitürünü, makarnasını, omletini hazırlayıp turşusunu kurabilirsiniz. Makul olan tazesidir ama her mevsim tüketebilmek için konservesini de yapabilirsiniz.

En iyi kuşkonmaz yemek tarifleri

Zeytinyağlı kuşkonmaz yemeği

Malzemeler:

  • 1 demet kuşkonmaz
  • 2 orta boy domates
  • 1 orta boy soğan
  • 1 havuç
  • 2 diş sarımsak
  • Zeytinyağı
  • Tuz

Yapılışı:

  • Kuşkonmazları yıkayıp en uç kısımdaki sert bölgeyi kesin ve salatalık soyacağıyla soyun.
  • Herbir kuşkonmazı 2-3 parçaya bölün.
  • Soğanları yemeklik doğrayınHavuçları boylamasına 4’e bölüp kuşkonmaz boyunda kesin.
  • Domateslerin kabuklarını soyup rendeleyin
  • Tencereye dilediğiniz miktarda zeytinyağı koyun ve soğanları kavurun.
  • Üzerine kuşkonmazları, ardından da havuçları daire şeklinde sıralayın.
  • Domatesleri ve küçük doğranmış sarımsakları yemeğin en üstüne ekleyin.
  • Tuzu ve 1/2 çay bardağı kaynar suyu ekleyip kaynadıktan sonra kısık ateşte pişirin.
  • Ara ara suyunu kontrol edin. Bittiyse su ekleyin.
  • Kuşkonmazlar yumuşadıktan sonra altını kapatın.

Fırında kuşkonmaz tarifi

Malzemeler:

  • 1 demet kuşkonmaz
  • 1/4 çay bardağı zeytinyağı
  • 1 limonun kabuğu
  • 2 çorba kaşığı rendelenmiş parmesan peynir
  • 2 çorba kaşığı galeta unu
  • Tuz ve karabiber

Yapılışı: Kuşkonmazları yağlı kağıt serdiğiniz fırın tepsisine dizin. Üzerlerine zeytinyağını dökün ve elinizle iyice yedirin. Üzerine kalan malzemeleri serpiştirin. Izgarasını açtığınız fırında 10 dakika üstü kızarıncaya kadar pişirin.

İltihaba neden olan besinler! İltihap kurutan şifalı bitkiler ve kürler

Kuşkonmaz çorbası tarifi

Malzemeler:

  • 1 demet kuşkonmaz
  • 3 yemek kaşığı tereyağı
  • 1,5 yemek kaşığı un
  • 5 su bardağı et suyu
  • 1 su bardağı süt (veya krema)
  • 1/4 çay kaşığı kırmızı toz biber
  • 1/2 çay kaşığı taze çekilmiş karabiber
  • 1 çay kaşığı tuz

Yapılışı:

  • Kuşkonmazın dış kabuklarını soyup halka şeklinde doğrayın.
  • Tencerede erittiğiniz tereyağında doğranan kuşkonmazları 3-4 dakika kavurun.
  • Kuşkonmazlara unu ekledikten sonra bu karışımın kokusu çıkıp hafif bir renk alana kadar, kısık ateşte kavurmaya devam edin.
  • Kavrulan karışıma süt ve et suyunu azar azarsoğuk olarak ekleyip topaklanmaması için bir çırpıcı yardımıyla karıştırın.
  • İçine taze çekilmiş nane, karabiber, tuz ve kırmızıbiber katın.
  • Kısık ateşte kıvam alana kadar 15 dakika pişirin.
  • Arzu ederseniz taze kekik ya da doğranmış maydanoz ile servis edebilirsiniz.

Kuşkonmaz salatası

Malzemeler:

  • 1 demet kuşkonmaz
  • Zeytinyağı
  • 3 diş ezilmiş sarımsak
  • 1/2 limon suyu
  • Tuz
  • Buzlu su

Hazırlanışı:

  • Kuşkonmazların kök kısımlarını kesip soyun.
  • Tencereye suyu ve 4-5 çay kaşığı tuzu atın ve kaynadıktan sonra kuşkonmazları da ekleyin.
  • Kuşkonmazların çok yumuşamasını beklemeyin. Orta sertlikte olunca haşlanan kuşkonmazları süzgeç kepçeyle sudan alın ve buzlu suya atın. Böylece kuşkonmazlar rengini kaybetmez ve daha diri kalır.
  • Birkaç dakika buzlu suda kaldıktan sonra çıkarın, süzün ve salata tabağına koyun.
  • Bu arada diğer bütün malzemeleri bir kasede karıştırın ve kuşkonmazın üzerinde dökün.

Tere otu neye iyi gelir? Tere tohumunun faydaları nelerdir?

Fırında kuşkonmazlı omlet tarifi

Malzemeler:

  • 8 adet kuşkonmaz
  • 10 adet çırpılmış yumurta
  • 1 su bardağı toz parmesan peyniri
  • 1 çay kaşığı tuz
  • 1/2 çay kaşığı karabiber
  • 2 yemek kaşığı tereyağı

Yapılışı:

  • Bir tencerede suyu kaynatın. Ardından tuzu ve 2 parmak kalınlığında kesilmiş kuşkonmazları atıp 4 dakika sonra içinden alarak süzdürün.
  • Fırın tepisini tereyağı ile yağlayın.
  • Çırpılmış yumurtalara toz parmesan, karabiber, tuz ekleyip çırpın ve tepsiye dökün.
  • Kuşkonmazları çırpılmış yumurta harcının her yerine yayılacak şekilde serpiştirin.
  • Önceden ısıtılmış 170 derece fırında yaklaşık 20 dakika pişirin.
  • Fırından çıkardıktan sonra kare kare dilimleyip sıcak servis edin.

Kuşkonmazın kökü ne işe yarar?

Sadece sanal marketlerde bulabileceğiniz kuşkonmazın kökü (ve sapları) kaynatılıp çay gibi içilebilir. İyi geldiği rahatsızlıklar:

  • İdrar söktürücü ve kum dökücü etkilere sahiptir, idrar yollarını temizler.
  • Sinirleri güçlendirir.
  • Sarılık ve karaciğer şişliklerinde faydalıdır.
  • Karaciğer ve böbreklerin düzenli çalışmasını sağlar.
  • Kalbi rahatlatır, kalp ödemini giderir.
  • El ve ayaklardaki şişlikleri indirir.
  • Dalak hastalıklarında faydalıdır.
  • Zihin yorgunluğunu giderir.
  • Kandaki şekeri düşürür.
  • Sivilce ve egzamanın tedavisinde yardımcı olur.
  • Romatizmaya iyi gelir.

Kuşkonmaz kökü çayı hazırlanışı

1 bardak suya, 10 gr kök veya sap konup 5-10 dk kaynatıldıktan sonra günde 3-4 bardak içilebilir.  Böbrek ve idrar yollarından rahatsız olanlar ile sinirli kişiler bu çayı içmemelidir.

Alternatif tedavi yöntemlerini uygulamadan önce doktorunuzla kesinlikle görüşün.

Kuşkonmazın zararları

  • Kuşkonmaz içeriğindeki rafinoz adlı karbonhidrattan dolayı gaz yapabilir.
  • Zambak ailesine karşı alerji yatkınlığı olan kişiler dikkat etmelidir.
  • Gut veya böbrek taşı gibi ürik asitle sorunları olan kişiler, kuşkonmaza pürin içerdiğinden dolayı dikkat etmelidir.
  • Kuşkonmaz yedikten sonra idrarda tuhaf bir koku olabilir. Koku zararsızdır.

Referanslar: 1- Asparagus, 2- Asparagus Nutrition, 3- Benefits of Asparagus

YAZIYI PAYLAŞ


YORUMUNUZ VAR MI?

avatar
Araç çubuğuna atla