Badem nedir? Faydaları nelerdir? Yağı ve sütü neye iyi gelir?

Kategori: Beslenme ve Diyet, Şifalı Bitkiler Print

Badem, genellikle çerez olarak tüketilen çok faydalı bir vitamin ve mineral kaynağıdır. Sağlıklı doymamış yağlar, lif, protein, kalsiyum, magnezyum ve fosfor açısından zengindir. Dünyanın en iyi E vitamini kaynakları arasında yer alır, iltihaplanmaya karşı etkin bir antioksidandır. Başta kanser olmak üzere kalp, tansiyon ve tip 2 diyabet gibi hastalıkların gelişmesini engeller. Günde bir iki avuç badem yemek kötü kolesterolü önler, yüksek kan basıncını dengeler ve zayıflamaya yardımcı olur. Badem yağının geniş bir kullanım alanı vardır. Özellikle cilt ve saç bakımında etkilidir. Badem sütü veganlar ve süt alerjisi olanlar için de popüler bir gıdadır.

Badem nedir?

Badem, gülgiller familyasından sıcak ve kuru havada yetişen bir ağaç türü olan badem ağacının meyvesidir. Bu ağaç, Orta Doğu’ya özgüdür. Akdeniz bölgesinde yaygındır. Pembe ve beyaz çiçekli, uzun boylu bir ağaçtır. Yabani bademler acıdır ve siyanür gibi toksik maddeler içerdiğinden dikkatli olunmalıdır.

Bademin özellikleri

100 gr badem 579 kaloridir. Yağ, karbonhidrat, protein ve su içerir. Lifli bir besindir. Bir avuç badem, günlük E vitamini ihtiyacının %37’sini, manganez ve magnezyum minerallerinin %32’sini karşılar ve 161 kalori içerir. İyi bir kalsiyum, bakır, fosfor ve çinko kaynağıdır. B vitaminleri yönünden zengindir. Potasyum, demir, kolin, selenyum içermektedir. Tekli (oleik asit) ve çoklu (linoleik asit) doymamış yağ asitleri içeriği yüksektir. Ayrıca kempesterol, kampestanol, sitostanol gibi birçok faydalı fitosterol içermektedir. (1)

Bademin kahverengi dış tabakası soyulduğu vakit neredeyse tüm değerini yitirdiği unutulmamalıdır. Bu nedenle beyazlatılmış ve buzlu bademler yerine kabuğu ayıklanmamış bademler tercih edilmelidir.

E vitamini, hangi besinlerde bulunur? Faydaları ve eksikliği

Bademin faydaları

Kötü kolesterolü düşürür

Araştırmalarda bademin kolesterol düşürücü etkisi olduğu gözlenmiştir. Çerez olarak düzenli tüketildiğinde iyi kolesterol oranını değiştirmeden kötü kolesterol seviyelerini azalttığı görülmüştür. Çünkü kolesterolün oksidasyonunu önleyen polifenol antioksidanlar bakımından zengindir. (2)

Kolesterol nedir? Neden yükselir? Tedavisi ve iyi gelen yiyecekler

Kalp sağlığını korur

Bademde bulunan besinlerin çoğu kalp sağlığının korunmasına yardımcıdır. Kalp krizi ve hipertansiyonun önlenmesinde etkili olan magnezyum bakımından zengindir. Kan dolaşımındaki E vitamini düzeylerini artırarak damar tıkanıklığını ve iltihaplanmasını önleyen antioksidan görevi görür. E vitamini tüketimi kalp hastalığına yakalanma ihtimalini %30 ila 40 düşürmektedir. (3)

Diyabetle mücadele eder

Magnezyum kan şekeri kontrolünde rol almaktadır. Tip 2 diyabetli kişilerde genellikle magnezyum seviyeleri de düşüktür. Bir porsiyon badem, günlük magnezyum ihtiyacının %20 kadarının alınmasını sağlar. Bu durum kan şekeri seviyesini düşürür ve insülin duyarlılığını artırır. Diyete eklenen badem, özellikle içerdiği sağlıklı lifler sayesinde yemeklerden sonra kan şekeri yükselmesini önlemektedir. (4)

Tip 2 diyabet nedir? Neden olur? Belirtileri ve tedavisi

Obezite ile savaşabilir

Çalışmalar, fazla kilolu ve obez yetişkinlerde kilo kaybının, metabolik sendromun ve kan basıncının düşürülmesinde bademin etkili olabileceğini göstermiştir. Günlük tüketilen bademin karbonhidrat tüketimini azaltıp, kilo vermeye yardımcı olduğu düşünülmektedir. Ayrıca karın içi yağlanmada azalma gözlenmiştir. Badem, iştah baskılayıcı bir besindir. (5)

Bademin diğer faydaları şunlardır;

  • Günlük tüketilen 86 gr bademin sigara kullanımının yol açtığı oksidatif stresi %23 ila 34 oranında azalttığı bulunmuştur.
  • Bademi düzenli tüketen kişilerde meme kanseri riski hiç tüketmeyenlere göre 3 kat daha azdır. E vitaminin varlığı cilt kanseri ve prostat kanseri riskini, 65 yaş altı kişilerde kolon kanseri riskini düşürmektedir.
  • Günlük riboflavin (B2) ihtiyacının %17 sini karşılayan badem nörolojik bozukluk riskini azaltır ve Alzheimer hastalığının ilerlemesini yavaşlatabilir.

Alzheimer

  • Bir porsiyonu 3 gr kadar lif içerir. İyi bağırsak florasını destekler ve kabızlığı önler. (6)
  • Ketojenik diyet uygulayanların elektrolit dengesinin korunması için badem tüketmeleri önerilmektedir. Mineral eksikliğinin giderilmesine yardımcıdır.
  • Bademin kalsiyum ve fosfor gibi iz mineralleri içermesi kemik ve diş sağlığının korunmasına yardımcı olur. Hatta osteoporoz ile savaşabilir.
  • Yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol kaynaklı sertleşme (ereksiyon) sorunununa ve kadınların hormon dengesinin korunmasına yardımcı olur.
  • Mide ve bağırsak sağlığının korunmasına katkı sunar. İçeriğinde bulunan sağlıklı lif prebiyotik özellikler gösterir ve iyi bakteriler için gıda görevi görür, asit birikimini azaltır.
  • Bademde bulunan besinler, besin özütleme, kolesterol sentezi ve safra asidi üretiminde yer alan sindirim enzimlerinin düzenlenmesine yardımcı olabilir.

Badem yağı neye iyi gelir?

Badem yağı aromaterapik bir uçucu yağdır. Zengin bir E vitamini kaynağıdır. 100 gr’ı 884 kalori, 8 gr doymuş yağ, 70 gr oleik asit ve 17 gr linoleik asit içerir. Bademin yağı kurutulmuş badem çekirdeğinden elde edilir. A vitamini ve K vitamini içerir. (7)

  • Sindirim sisteminin düzenli çalışmasını destekler.
  • Rahatlatıcı kokusuyla stresli ve sinirli ruh haline iyi gelir.
  • Ağrı kesici özellik gösterir.
  • Oleik asit kötü kolesterol seviyesini düşürmektedir.
  • İltihap giderici ve bağışıklık güçlendiricidir.
  • Sedef ve egzama hastalıklarının etkilerini azaltır.

Egzama nedir? Neden olur? Belirtileri ve tedavisi

Badem yağının faydaları

  • Kas ağrılarını giderir.
  • Bebeklerin kemik ve iskelet gelişimini güçlendirir.
  • Hafıza ve zihinsel beceriyi artırır.
  • Tansiyonu dengeler. Kalbi korur.
  • Kabızlığa iyi gelir.

Badem yağı içilerek tüketilecekse 1 çay kaşığından fazla tüketilmemelidir. Bebeklerde kullanılacaksa suyla seyreltilmesi gerekmektedir.

Tatlı badem yağı ne işe yarar?

Badem ağacının tatlı ve acı olmak üzere 2 çeşidi vardır. Çiğ bademlerin tatlı olanlarından elde edilen yağa tatlı badem yağı denilmektedir. Kabukları ayıklanmış bademlerin soğuk sıkma yöntemiyle sıkılmasından elde edilir. Özellikle cilt ve saç bakım ürünlerinde kullanılmaktadır. (8)

Badem yağı kullanımı

Bademin yağı hem gıda hem de doğal cilt ve saç bakım ürünü olarak kullanılabilecek çok amaçlı bir üründür.

  • Yemeklerde: Çok lezzet vermeyen bir yağdır. Elma sirkesi veya limonla karıştırılarak salata sosu olarak kullanılabilir. Ayrıca makarna ya da garnitürlere eklenebilir.
  • Günlük: 1 çay kaşığı tüketilebilir.
  • Cilt ve saç bakımında: Cilt ya da saça tek başına ya da farklı doğal ürünlerle karıştırılarak uygulanabilir.

Badem yağı saça nasıl uygulanır?

Badem yağının besin içeriği saç derisi ve saç tellerini besleyerek canlandırır. Saç dökülmesini ve kepeği önler. Kuru saçların bakımında kullanılabilir. Bunun için birer kaşık badem, zeytin ve Hint yağı karışımı haftada 2 kez saç ve derisine masaj yapılarak uygulanır, 30 dk sonra yıkanır. Bu uygulama saç derisini nemlendirip saç tellerini canlandıracaktır.

Badem yağı saç maskesi

Badem yağını, ezip püre haline getirdiğiniz avokado ile karıştırın. Ardından nemli saça uygulayın. 30 dk. bekledikten sonra ılık suyla durulayın. Saçınızın parlaması ve nemlenmesi için kullanabileceğiniz bu maskeyi haftada bir ya da 2 haftada bir uygulayabilirsiniz.

Kepek neden olur? Saç kepeği nasıl önlenir? Bitkisel çözümler

Badem yağı cilde nasıl uygulanır?

Badem yağı cildi nemlendirir, döküntüleri, deformasyonları giderir, iltihapları kurutur, cildi tazeler, yumuşak ve pürüzsüz olmasını sağlar. Cildi ölü hücrelerden arındırır, yaşlanmasını yavaşlatır. Güneş ışınlarının zararlı etkilerine karşı koruma sağlar. Makyaj temizlemede kullanılabilir.

  • Yatmadan önce göz çevresine sürmek kararmaların önlenmesi için faydalı olabilir.
  • Limon suyuyla birlikte cilde masaj olarak uygulandığında, cildi temizler.
  • Lavanta yağıyla birlikte uygulandığında kızarıklık ve kaşıntıyı alır.
  • Ayaklara yapılan masaj nasırlara iyi gelir.
  • Tırnakları nemlendirir ve güçlendirir.
  • Balla birlikte dudak çatlaklarını önler.
  • Limon suyu ve süt tozuyla birlikte uygulandığında cildi nemlendirir.
  • Hamilelik çatlaklarını önlemek için her gün düzenli olarak karın bölgesine sürülebilir.
  • Dirsekler, ayaklar ve vücudun kurumaya eğilimli diğer bölgeleri için harika bir nemlendiricidir.

Nasır nedir, neden olur? Ayak nasırı belirtileri ve tedavisi

Evde badem sütü yapımı

Malzemeler:

5 su bardağı badem sütü için;

  • 1 bardak çiğ badem (1 gece önceden soğuk suya ıslayın. Ya da vaktiniz yoksa çok sıcak suyla 1-2 saat de ıslanabilir.)
  • 5 su bardağı yumuşak içme suyu
  • 1 tutam deniz tuzu
  • 2 adet çekirdeği çıkarılmış hurma ya da farklı bir tatlandırıcı (eğer şekersiz tercih ediyorsanız hiçbir şey eklemeyebilirsiniz.)
  • 1 çay kaşığı vanilya ekstresi ya da vanilya (isteğe bağlı)
  • 2 yemek kaşığı kakao tozu (eğer sütünüzün çikolatalı olmasını istiyorsanız)
  • 1/2 su bardağı orman meyvesi (meyveli süt isteyenler için)

Yapılışı: Suda ıslattığınız bademleri, suyu, tuzu ve diğer isteğinize bağlı malzemeleri yüksek hızlı bir blenderda kremsi ve pürüzsüz olana kadar 1-2 dakika karıştırın. Bir sürahinin ya da çukur bir kabın üzerine temiz bir tülbent gerin. Karışımı üzerine dökün. Tülbenti köşelerinden dikkatlice toplayın ve tüm sıvı çıkana kadar sıkın. Posasını atabilirsiniz ya da kurabiye veya bisküvilerde kullanmak için saklayabilirsiniz. Sütü bir kavanoz veya kapalı bir şişeye aktarın ve soğutun.

En ideali taze olarak tüketmektir. Ancak buzdolabında 2 gün saklanabilir. İçmeden önce çalkalayın.

Badem sütü ne işe yarar?

Badem sütü günümüzde popüler hale gelmiş besleyici, düşük kalorili bir içecektir. Veganlar ve süte alerjisi olanlar için besleyici bir seçimdir. Ayrıca, kalsiyum, riboflavin, E vitamini ve D vitamini gibi ekstra besinler, besin içeriğini artırmak için badem sütüne eklenebilir. Marketlerden satın alınabileceği gibi evde de kolaylıkla üretilebilir.

Şekersiz tüketildiğinde fincan başına 1,5 gr karbonhidrat içerir, yağ ve protein bakımından yüksektir. Bu nedenle kan şekeri seviyelerinde ani artışa yol açmaz, şeker hastalarının tüketimi için uygundur.

Vegan nedir? Veganlık sağlık için riskli midir? Beslenme önerileri

Badem sütündeki bazı mineraller (demir, çinko gibi) bademde bulunan fitik asitten dolayı yeterince emilmemektedir, besin değeri eksik kaldığından çocukların ve bebeklerin tüketimi için önerilmemektedir. (9)

Badem sütünün faydaları nelerdir?

  • Şekersiz tüketildiğinde inek sütüne oranla %80 daha az kalori içerir. Kilo vermek isteyenler için etkili bir besindir.
  • Şeker oranı düşüktür. Bu nedenle diyabet hastaları için uygundur. Ancak hazır ürünlerde bazen ilave şeker olabileceği için etiketi kontrol etmeyi unutmayın.
  • Bir bardak badem sütü, günlük E vitamini ihtiyacınızın %20-50’sini karşılayabilir.
  • Genellikle kalsiyum ile zenginleştirildiğinde, süt tüketmeyenlerde oluşabilecek osteoporoz riskini azaltabilir.
  • Laktoz içermez. Laktoz intoleransı olanlar için iyi bir alternatiftir.
  • Kronik böbrek hastalığı olan kişiler, yüksek potasyum ve fosfor seviyeleri nedeniyle genellikle süt ürünlerinden kaçınırlar. Ancak rahatlıkla badem sütü tüketebilirler.

Laktoz nedir, intoleransı neden olur? Belirtileri ve tedavisi

Bademin zararları ve yan etkileri

  • Badem alerjisi oldukça yaygın görülmektedir. Mide ağrısı veya krampı, mide bulantısı ve kusma, yutma sorunları, ishal, kaşıntı ve nefes darlığı gibi belirtilerle karşılaşırsanız derhal acil yardım almalısınız.
  • Böbrek taşı şüphesi varsa badem sütü tüketimine dikkat edilmelidir.
  • Bademin aşırı tüketimi bazı ilaç etkileşimlerine ve mide bağırsak sorunlarına neden olabilir.
  • Çiğ tüketirken dikkat edilmelidir. Salmonella ve E.coli bakterileri nadiren ham bademler tarafından taşınabilir.
  • Hamileler ve emziren kadınlar kullanmamalıdır.

Referanslar: 1- Health Benefits of Almonds, 2- Health Benefits of Almond Milk, 3- Almond Oil Beauty Benefits

YAZIYI PAYLAŞ


Araç çubuğuna atla